Του Κώστα Κετσιετζή
Στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κατατάσσεται η Ελλάδα στον τομέα της συνδεσιμότητας, του Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας (DESI) του 2021, καθώς παρά την βελτίωση που κατέγραψε την προηγούμενη χρονιά η χώρας μας εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά στην ανάπτυξη δικτύων οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι (Fiber To The Home -FFTH).
Σύμφωνα με την φετινή έκθεση, η οποία βασίζεται σε στοιχεία του πρώτου μισού του 2020, η Ελλάδα συνέχισε να σημειώνει ταχύτατη πρόοδο πολύ γρήγορα όσον αφορά τη κάλυψη ευρυζωνικών επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας (NGA), φθάνοντας φέτος των ευρωπαϊκό μέσο όρο του 87% των νοικοκυριών.
Η αύξηση αυτή, αποδίδεται κυρίως στη βαθμιαία ανάπτυξη των δικτύων μέσω του σχεδίου διανυσμάτωσης (vectoring), το οποίο κάνει δυνατές τις γνωστές συνδέσεις VDSL. Όμως η χώρα μας έχει μείνει πολύ πίσω στην ανάπτυξη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN), όπως τα δίκτυα οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι (FTTH).
H ανάπτυξη των εν λόγω δικτύων ξεκίνησε ουσιαστικά το 2018, πολύ αργότερα από τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Το 2019 η κάλυψη έφτασε το 7% των νοικοκυριών της χώρας και το 2020 το 10%, έναντι 59% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Συνολικά, η διείσδυση σταθερών ευρυζωνικών επικοινωνιών ταχύτητας τουλάχιστον 100 Mbps παραμένει μόλις στο 3% από 34% που είναι στην Ευρώπη.
Όσον αφορά την ανάπτυξη δικτύων πρόσβασης επόμενης γενιάς (NGA) στο πλαίσιο της τεχνολογίας διανυσμάτωσης (vectoring), η οποία αφορά τους παρόχους OTE, WIND και Vodafone, το 88,4 % (19.557) από τα 22 121 εκχωρηθέντα κυτία σύνδεσης που προσφέρουν τεχνολογία FTTC/VDSL vectoring ή τεχνολογία FTTH/GPON είχαν ήδη ενεργοποιηθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2020, ενώ τα υπόλοιπα (2. 564 κυτία σύνδεσης) προβλέπεται να ενεργοποιηθούν έως τον Μάρτιο του 2022.
Αν και το μεγαλύτερο μέρος της εγκατάστασης δικτύων NGA στο πλαίσιο του σχεδίου ανάπτυξης διανυσμάτωσης (vectoring) αφορά την υλοποίηση FTTC/VDSL δικτύων πρόσβασης διανυσμάτωσης, οι πάροχοι αναπτύσσουν επίσης δίκτυα FTTH, αν και σε μικρότερο βαθμό (1.425 εκχωρηθέντα κυτία σύνδεσης FTTH από τα 22 121).
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι ακόμη, ότι η χώρα μας έχει σημειώσει πρόοδο στον δείκτη τιμών ευρυζωνικών συνδέσεων, με βαθμολογία 53 το 2020 έναντι 49 το 2019.
To Εθνικό Ευρυζωνικό Σχέδιο
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επικαιροποιεί επί του παρόντος το εθνικό ευρυζωνικό σχέδιο (αναμένεται το 4ο τρίμηνο του 2021), το οποίο θα περιλαμβάνει τον χάρτη πορείας της χώρας ως προς την επίτευξη των στόχων της κοινωνίας των Gigabit για το 2025 και θα ενσωματώνει τον χάρτη πορείας για την ανάπτυξη δικτύων 5G.
Βασικοί στόχοι του επικαιροποιημένου εθνικού ευρυζωνικού σχεδίου είναι η παροχή έως το 2023 πρόσβασης σε συνδέσεις με ταχύτητες υψηλότερες των 100 Mbps σε άνω του 70 % των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, αλλά και η αναβάθμιση της συνδεσιμότητας για τα νησιά.
Η αναβάθμιση της υφιστάμενης υποδομής δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ελλάδα σχεδιάζεται να υλοποιηθεί μέσω ιδιωτικών επενδυτικών προγραμμάτων των παρόχων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, μερικά εκ των οποίων βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, σε συνδυασμό με συμπληρωματικές στοχευμένες δημόσιες επενδύσεις, όπως το έργο Ultra-Fast Broadband” (UFBB) που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Παρεμβάσεις
Στο DESI του 2021, σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόσφατα πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση μακροχρόνιων εμποδίων στις επενδύσεις σε δίκτυα αλλά επισημαίνεται ότι “απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες, ιδίως για την αναβάθμιση του μητρώου υποδομών και τη δημιουργία λειτουργιών υπηρεσίας μίας στάσης (onestop-shop) για τη χορήγηση αδειών, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των επενδύσεων”.
“Με μεταρρυθμίσεις και στοχευμένες επενδύσεις, η Ελλάδα πρέπει να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την επίτευξη των στόχων Gigabit του 2025 και να γεφυρώσει το ψηφιακό χάσμα με επενδύσεις, όπως οι διασυνοριακοί διάδρομοι 5G και η διασύνδεση των νησιών με υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών. Η θέσπιση ρυθμιστικού πλαισίου που ευνοεί τις επενδύσεις και οι τρέχουσες μεταρρυθμίσεις, σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), θα βοηθήσουν την Ελλάδα να βελτιώσει τη συνδεσιμότητά της, επεκτείνοντας την κάλυψη οπτικών ινών και τεχνολογίας 5G. Αυτό θα επιτρέψει σε ιδιώτες και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα να χρησιμοποιούν υποδομές επόμενης γενιάς και θα ανοίξει τον δρόμο για εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας και τη διείσδυση αναδυόμενων τεχνολογιών”, αναφέρεται ακόμη.
Οι επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης
Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της χώρας μας, προβλέπει επενδύσεις σε συνδεσιμότητα ύψους 321,6 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούμενες από τη συνιστώσα επιχορηγήσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και πρόσθετες επενδύσεις σε δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας ύψους 912 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούμενες βάσει της δανειακής διευκόλυνσης 12,7 δισ. ευρώ που περιλαμβάνεται στο σχέδιο. Αθροιστικά, αντιστοιχούν συνολικά σε 1,2 δισ. ευρώ (18 % του συνολικού ψηφιακού προϋπολογισμού του σχεδίου). Οι επιχορηγήσεις προβλέπεται να καλύπτουν:
-την εγκατάσταση υποδομών οπτικών ινών σε κτίρια (131,3 εκατ. ευρώ)
την ανάπτυξη διαδρόμων 5G που καλύπτουν όλους τους μείζονες ελληνικούς αυτοκινητόδρομους (160 εκατ. ευρώ)
-την εγκατάσταση υποβρύχιων καλωδίων οπτικών ινών για τη σύνδεση της ηπειρωτικής χώρας με τα ελληνικά νησιά και την Κύπρο (30 εκατ. ευρώ).
Συμπληρωματικά προς τις επενδύσεις στη συνδεσιμότητα, το σχέδιο περιλαμβάνει επένδυση στην αξιοποίηση διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών με την ανάπτυξη συστοιχίας μικρών δορυφόρων (200 εκατ. ευρώ). Παρόλο που η εν λόγω επένδυση θεωρείται μέρος των επενδύσεων σε προηγμένες τεχνολογίες, αναμένεται επίσης να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη συνδεσιμότητα .
Από τις επενδύσεις αυτές, τρεις έχουν διασυνοριακή/πολυκρατική διάσταση: οι “διάδρομοι 5G” θα στηρίξουν επίσης τον διασυνοριακό διάδρομο Θεσσαλονίκης-Σόφιας-Βελιγραδίου τα “υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών” θα καταστήσουν εφικτή τη διασύνδεση της ηπειρωτικής Ελλάδας με την Κύπρο· και οι “μικροί δορυφόροι” θα διασφαλίσουν τη διαλειτουργικότητα με την ευρωπαϊκή υποδομή κβαντικών επικοινωνιών (ΕυρώoQCI). Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μεταρρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν πλαίσιο για τη διευκόλυνση της μετάβασης σε ταχείες ευρυζωνικές συνδέσεις και στην τεχνολογία 5G.
