Αφότου απηύδησε με τις πρακτικές της Google, που ωφελούσαν τους διαφημιστές και όχι τον πελάτη, ο Sridhar Ramaswamy θέλει να φτιάξει μία μηχανή αναζήτησης χωρίς διαφημίσεις που δεν συλλέγει τα δεδομένα των χρηστών της
Ο Sridhar Ramaswamy πέρασε 15 χρόνια στην Google. Σε αυτό το διάστημα, έχτισε, ανέπτυξε και τελικά ηγήθηκε του εξαιρετικά κερδοφόρου διαφημιστικού προγράμματος του τεχνολογικού κολοσσού. Τελικά, όμως, τον κούρασε η εμμονή των ανώτερων του με την συνεχής ανάπτυξη σε όλους τους τομείς, συχνά εις βάρος των προϊόντων και της ιδιωτικότητας του καταναλωτή, οδηγώντας τον στην έξοδο, το 2018. Αρχικά, σαν τυπικός, άνεργος βετεράνος της Σίλικον Βάλεϊ, έπιασε δουλειά σε μία επενδυτική φίρμα, την Greylock Partners. Έπειτα, ο 54χρονος αποφάσισε να κάνει κάτι που λίγοι θα τολμούσαν: Να δημιουργήσει μία ολοκαίνουρια μηχανή αναζήτησης, η οποία δεν θα φιλοξενεί διαφημίσεις και δεν θα συλλέγει τα δεδομένα των χρηστών της. Πως, όμως, ένα τέτοιο, τόσο φιλικό προς τον καταναλωτή προϊόν, μπορεί να είναι και επικερδές;
Για να καλύψει τα κόστη, ο Ramaswamy θέλει να κάνει την Neeva, όπως έχει ονομάσει την μηχανή αναζήτησης που ίδρυσε το 2019, μία συνδρομητική υπηρεσία. Για να τον βοηθήσει στην αποστολή του, ο Ramaswamy έχει προσλάβει και τον Vivek Raghunthan, έναν πρώην συνάδελφο του στην Google, ο οποίος θα αναλάβει χρέη μηχανικού. Συνολικά, περίπου το ¼ των 45 υπαλλήλων της Neeva απασχολούνταν στο παρελθόν από τον τεχνολογικό γίγαντα.
Οι χρήστες του Neeva αναμένονται να καταβάλλουν μεταξύ πέντε και δέκα δολάρια κάθε μήνα, ώστε να έχουν πρόσβαση σε μία φαινομενικά καλύτερη μηχανή αναζήτησης. Επικριτές της ιδέας υποστηρίζουν πως λίγοι άνθρωποι θα είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για μία υπηρεσία που έχουν συνηθίσει να τους παρέχεται δωρεάν. Ο Ramaswamy, από την άλλη, όπως εκμυστηρεύτηκε στο Forbes, θεωρεί πως αν προσφέρει ένα υψηλής ποιότητας προϊόν σε χαμηλό κόστος, τότε θα βρει την απαραίτητη ανταπόκριση. Αρκετοί επενδυτές φαίνονται να συμφωνούν μαζί του. Στον πιο πρόσφατο επενδυτικό γύρο, η Neeva συγκέντρωσε 40 εκατομμύρια δολάρια, κυρίως από την Greylock και την Sequoia Capital, φέρνοντας την συνολική της χρηματοδότηση στα 77,5 δισεκατομμύρια και την αξιολόγηση της στα 300 εκατομμύρια δολάρια. Με αυτά τα κεφάλαια, η νεοσύστατη εταιρεία, που από το καλοκαίρι λειτουργεί δοκιμαστικά μόνο για άτομα τα οποία έχουν προσκληθεί σε αυτήν, ελπίζει να επεκταθεί περεταίρω και να μπει σε μία φάση beta την φετινή άνοιξη.
Φυσικά, η ίδρυση της Neeva την τωρινή χρονική στιγμή δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο ιδρυτής της είχε δει από πρώτο χέρι τα προβλήματα της μηχανής αναζήτησης της Google, αλλά πλέον όλο και περισσότερες κυβερνήσεις, αλλά και απλοί πολίτες, μαθαίνουν για τις ανεύθυνες πολιτικές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Ως αποτέλεσμα, τα τελευταία χρόνια έχουν δει ένα κύμα κυβερνητικής καχυποψίας και περιορισμών απέναντι στην λεγόμενη «Big Tech», τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στο εξωτερικό.
Πάντως, ο ίδιος ο Ramaswany δεν θεωρεί πως οι πρωτεργάτες πίσω από την μηχανή αναζήτησης της Google επίτηδες δημιούργησαν ένα εργαλείο που συχνά δίνει βήμα στην παραπληροφόρηση, όπως συμβαίνει σήμερα. Για αν αποφύγει μία τέτοια εξέλιξη, η Neeva, για παράδειγμα, σχεδιάζει να δίνει προτεραιότητα στις κριτικές των προϊόντων και όχι στα διαφημιστικά των τεράστιων αλυσίδων λιανικής σαν τη Walmart και το Target. Επιπλέον, η Neeva στοχεύει για μία προσωποποιημένη εμπειρία, βασισμένη στα ενδιαφέροντα και τις συνδρομές του χρήστη.
Κατά κάποιο τρόπο, ακόμη και αν αυτή η προσέγγιση ακούγεται αναζωογονητική στο σημερινό περιβάλλον, είναι μία επιστροφή στις βάσεις της ιδέας πίσω από την μηχανή αναζήτησης. Μάλιστα, όταν ο Sergey Brin και ο Larry Page, οι ιδρυτές της Google, ήταν ακόμη μαθητές στο Stanford, είχαν γράψει πως «Πιστεύουμε ότι μηχανές αναζήτησης που υποστηρίζονται από διαφημίσεις θα είναι εγγενώς βεβιασμένες προς τους διαφημιστές και ενάντια στις ανάγκες των καταναλωτών».
Προφανώς, κάπου στην πορεία, οι δύο άνδρες έβαλαν στην άκρη τα ιδεολογικά τους πιστεύω. Πρόσφατα, όμως, η Google φαίνεται να έκανε ένα βήμα προς την σωστή απόφαση, καθώς η εταιρεία ανακοίνωσε πως δεν θα συνεχίσει να παρακολουθεί τα δεδομένα των χρηστών της αφότου το σύστημα των Cookies αντικατασταθεί, το 2022. Ωστόσο, παρότι ο Ramaswamy θεωρεί την εξέλιξη θετική, πιστεύει πως η Google θα συνεχίσει να έχει πρόσβαση στα δεδομένα των χρηστών της μέσω άλλων εργαλείων, όπως το Google Analytics. Βέβαια, ακόμη και αν συνεχίσει να υπάρχει ζήτηση για μία εναλλακτική μηχανή αναζήτησης, η Neeva θα πρέπει να ανταγωνιστεί με άλλες, αναγνωρισμένες οντότητες όπως η Firefox και το Brave, το DuckDuckGo και πολλές άλλες.
