Σειρά προβλημάτων που εντοπίζει στην εξέλιξη του Κτηματολογίου παραθέτει σε σχετικό δελτίο τύπου ο Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών.
Μεταξύ άλλων αναφέρει τα εξής:
Η έναρξη της περιόδου δηλώσεων κτηματολογίου, έγινε χωρίς την αναμενόμενη καμπάνια προώθησης από τον αρμόδιο φορέα, ο οποίος βρέθηκε απροετοίμαστος. Ο διαγωνισμός για την καμπάνια προώθησης άργησε να γίνει γνωστός και τα μέσα Ιανουαρίου κηρύχθηκε άγονος. Με μεγάλη καθυστέρηση ξεκίνησε και η ηλεκτρονική εφαρμογή για τις δηλώσεις κτηματολογίου, την οποία αγκάλιασε ο τεχνικός κόσμος, παρά τις δυσλειτουργίες που εμφάνισε. Δυστυχώς ξεκίνησε αρχές Φεβρουαρίου και ήταν λειτουργική στις 10 του ίδιου μήνα. Ο φορέας βρέθηκε απροετοίμαστος και στην λειτουργία των κεντρικών γραφείων συλλογής δηλώσεων στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη.
Για το κεντρικό γραφείο συλλογής δηλώσεων στην Αθήνα δεν έχει ξεκινήσει ακόμα η λειτουργία, παρά το ότι η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων των πρώτων περιοχών έχει εκπνεύσει.
Τα βασικά προβλήματα που εντοπίζουμε είναι:
- Όσον αφορά στον εντοπισμό του ακινήτου, πρέπει να γίνει κατανοητό στον πολίτη, ότι δεν αποτελεί τοπογραφικό διάγραμμα, αλλά μόνο εντοπίζεται το ακίνητο ως προς την θέση του. Η ακρίβεια του εντοπισμού από την ηλεκτρονική εφαρμογή δηλώσεων του κτηματολογίου έχει σφάλμα από μισό μέτρο έως αρκετά μέτρα. Επομένως το ακίνητο μπορεί να περιγράφει ορθά και μοναδιαία (συντεταγμένες, διαστάσεις, σχήμα και εμβαδόν) μόνο με την σύνταξη εξαρτημένου τοπογραφικού διαγράμματος από το ΕΓΣΑ ΄87 (Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς 1987).
- Όσον αφορά την ηλεκτρονική δήλωση:
– Η ηλεκτρονική δήλωση είναι υποχρεωτική μόνο με την χρήση των κωδικών του taxisnet. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, σε πολλές περιπτώσεις, οι δηλώσεις να γίνονται από επαγγελματίες που δεν έχουν καμία σχέση και γνώση για το κτηματολόγιο. Το γεγονός αυτό δημιουργεί πρόβλημα και στο έργο, αλλά και στους πολίτες, διότι παρουσιάζεται μεγάλος αριθμός μη ορθών δηλώσεων, η διόρθωση των οποίων θα επιβαρύνει σημαντικά τους πολίτες.Επίσης υποχρεωτικός είναι ο εντοπισμός του ακινήτου, τον οποίο δεν γνωρίζουν να κάνουν επαγγελματίες που δεν έχουν σχετικές γνώσεις.
– Παρά το ότι η ηλεκτρονική δήλωση γίνεται μέσω του taxisnet, ο χρήστης απαιτείται να συμπληρώσει ξανά τα προσωπικά του στοιχεία και να καταθέσει κάποιο αποδεικτικό του ΑΦΜ του με κίνδυνο να γίνουν λάθη. Τα στοιχεία που έχει στην κατοχή του η ΓΓΠΣ θα έπρεπε αυτόματα να συμπληρώνονται από την στιγμή που συνδέεται ο χρήστης μέσω αυτής.
– Η καταχώρηση του e-mail του χρήστη είναι υποχρεωτική, παρά το ότι πολύ χρήστες δεν χρησιμοποιούν αυτό το είδος επικοινωνίας στην καθημερινότητα τους. Αντιθέτως, δεν είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του αριθμού της διεύθυνσης του πολίτη.
– Καθυστερεί σημαντικά ο εντοπισμός του ακινήτου μέσω της εφαρμογής, ενώ στα κινητά δεν λειτουργεί ακόμα η εφαρμογή.
- Όσον αφορά την επίκληση στην έκτακτη χρησικτησία και την εφαρμογή της, υπενθυμίζεται ότι, στις περιοχές που υλοποιείται τώρα το έργο, αρκετά ακίνητα είναι μοιρασμένα «δια λόγου» και δεν υπάρχουν τίτλοι ιδιοκτησίας. Ιδιαίτερα για ακίνητα που δεν είναι ηλεκτροδοτούμενα, κυρίως αγροτεμάχια, είναι υπερβολικά δύσκολο να προσκομιστούν τα απαραίτητα έγγραφα τα οποία θα αποδεικνύουν την 20ετή νομή και κατοχή του ακινήτου. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν γίνεται αποδεκτή η δήλωση του κτηματολογίου. Τέτοια έγγραφα είναι αποδείξεις ∆ΕΗ, ΟΤΕ, εταιρειών ύδρευσης κ.λπ., µισθωτήρια, αποδεικτικά επιδότησης, συµβολαιογραφική πράξη αναγνώρισης ορίων, έγγραφα υποθηκών και λοιπών βαρών επί του ακινήτου, συµβόλαια γειτονικών ιδιοκτητών που αναφέρουν τον δηλούντα ως κύριο του ακινήτου, Ε9.
- Δυστυχώς η, μέχρι τώρα, συμμετοχή των πολιτών είναι υπερβολικά χαμηλή εξαιτίας:
– της οικονομικής συγκυρίας
– της χαμηλής αξίας των δηλούμενων ακινήτων
– της έλλειψης τίτλων ιδιοκτησίας
– της δυσκολίας επίκλησης της έκτακτης περιουσίας
– της μη ύπαρξης κεντρικής διαφημιστικής καμπάνιας
– της καθυστέρησης λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής δηλώσεων κτηματολογίου
– και της μη λειτουργίας των κεντρικών γραφείων συλλογής δηλώσεων στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη (πρόσφατα ξεκίνησε).
Το Κτηματολόγιο είναι το μοναδικό έργο που αν οι πολίτες δεν το αγκαλιάσουν με την συμμετοχή τους δεν μπορεί να υπάρχει.
Στην περίπτωση που η συμμετοχή των πολιτών δεν θα πλησιάσει το 50%, δεν θα «υπάρχει» κτηματολόγιο.
Χτυπάμε το καμπανάκι στον φορέα υλοποίησης του κτηματολογίου και στο αρμόδιο υπουργείο ώστε:
- Να παραταθεί με νομοθετική πρωτοβουλία η συλλογή των δηλώσεων πέραν του συνηθισμένου διαστήματος, λόγω της υστέρησης του φορέα υλοποίησης να ανταποκριθεί έγκαιρα στα αυτονόητα (διαφημιστική καμπάνια, ηλεκτρονική εφαρμογή, κεντρικά γραφεία συλλογής δηλώσεων).
- Να υπάρξει άμεσα νομοθετική αλλαγή, ώστε η επίκληση στην έκτακτη χρησικτησία να απαιτεί λιγότερα έγγραφα και να αρκεί η προσκόμιση ενός, όχι πρόσφατου, Ε9. Η προσωρινή δήλωση αυτή να χαρακτηρίζεται ως «προσωρινή δήλωση σε εκκρεμότητα» και να προκρίνονται κατά την επεξεργασία δηλώσεων όσες προσκομίζουν τίτλους ιδιοκτησίας. Η αλλαγή της κατάστασης της δήλωσης από «προσωρινή δήλωση σε εκκρεμότητα» σε «οριστική δήλωση» να γίνεται με την προσκόμιση τίτλων ιδιοκτησίας, όπως η αποδοχή κληρονομιάς. Με την αλλαγή αυτή, οι πολίτες δεν θα έχουν την αγωνία να χάσουν την περιουσία τους, ενώ η συμμετοχή των πολιτών θα αυξηθεί.
- Να δοθεί η δυνατότητα στην ηλεκτρονική εφαρμογή των δηλώσεων να γίνεται χωρίς την χρήση κωδικών taxisnet, όπως ακριβώς γινόταν στην προηγούμενη εφαρμογή, αλλά και στην κατάθεση των αντιρρήσεων δασικών χαρτών. Είναι αυτονόητο ότι η εφαρμογή θα πρέπει να επεκταθεί και στην κατάθεση ενστάσεων κτηματολογίου με την κατάθεση των εξαρτημένων τοπογραφικών διαγραμμάτων στην υπάρχουσα ηλεκτρονική εφαρμογή υποβολής τοπογραφικών διαγραμμάτων.
- Να γίνει σαφές στον πολίτη με κάθε πρόσφορο μέσο, δηλαδή με σχετική μνεία τόσο μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής κατά τον εντοπισμό, αλλά και κατά την κεντρική διαφημιστική καμπάνια, ότι ο εντοπισμός του ακινήτου μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής υποβολής δηλώσεων ή άλλωνηλεκτρονικών εφαρμογών μέσω κινητού δεν υποκαθιστά το τοπογραφικό διάγραμμα και την ακρίβεια καταγραφής των ορίων του ακινήτου που προσδίδει αυτό.
- Να εκδοθεί άμεσα νέος οδηγός δηλώσεων κτηματολογίου προς τους πολίτες. Είναι αδιανόητο να είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του φορέα υλοποίησης ο οδηγός των προηγούμενων προγραμμάτων σύνταξης κτηματολογίου.
- Να ξεκινήσει άμεσα η λειτουργία των κεντρικών γραφείων συλλογής δηλώσεων στην Αθήνα. Είναι αδιανόητο σήμερα, στα μέσα του Φεβρουαρίου να μην λειτουργούν, όταν οι πρώτες περιοχές ξεκίνησαν να συλλέγουν δηλώσεις τα μέσα Νοεμβρίου. Η πρώτη τρίμηνη περίοδος συλλογής δηλώσεων ήδη έχει εκπνεύσει.
- Να ξεκινήσει άμεσα η κεντρική διαφημιστική καμπάνια. Ήδη έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος..
Η συμμετοχή των πολιτών, μέχρι στιγμής, χαρακτηρίζεται ως αδιάφορη, μιας και κυμαίνεται από 0,71% (έναρξη 14 Ιανουαρίου 2019) μέχρι 10,50% (έναρξη 19 Νοεμβρίου 2019). Η μέση συμμετοχή είναι 1,49% με μέση έναρξη των δηλώσεων 10 Δεκέμβριου 2018. Στα προηγούμενα προγράμματα κτηματογράφησης η τελική συμμετοχή των πολιτών έφτασε από 35,31% έως 130,50% με μέση συμμετοχή 71,61%.
Το ποσοστό βέβαια αυτό αφορά αποκλειστικά περιοχές που έχει τελειώσει η περίοδος της δήλωσης ιδιοκτησίας. Η χρήση της ηλεκτρονικής εφαρμογής δηλώσεων κτηματολογίου είναι αυξημένη σε σχέση με την προηγούμενη. Κατά την προηγούμενη εφαρμογή το 2,75% των δηλώσεων που υποβλήθηκαν, έγινε με την χρήση της εφαρμογής. Στα νέα προγράμματα τα ποσοστά φτάνουν από 0,72% μέχρι 20,34%.
