Χρειάστηκαν πολλά ξενύχτια του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή και του Υφυπουργού Γιώργου Καραγιάννη προκειμένου καταφέρουν να «ξεκολλήσουν» επιτέλους το Πάτρα-Πύργος. Ο πιο αιματοβαμμένος δρόμος, όπως έχει χαρακτηριστεί ο oδικός Άξονας Πάτρας-Πύργου, θα αποτελεί σε τρεισήμισι χρόνια παρελθόν.
Για να φτάσουμε όμως έως εδώ, έπρεπε να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις και να γίνουν σκληρές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του έργου.
Άλλωστε η παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο πρώτο εκ των τριών εργοταξίων που έχει εγκαταστήσει η ΤΕΡΝΑ στην Αμαλιάδα, κατέδειξε τη σπουδαιότητα του εγχειρήματος για την οδική ασφάλεια και την εξοικονόμηση χρόνου στις μετακινήσεις στη Δυτική Ελλάδα. Εκτιμάται πως τα τροχαία ατυχήματα θα μειωθούν κατά 93%, ενώ η απόσταση μεταξύ Πάτρας και Πύργου θα μειωθεί κατά 40 λεπτά.
Το κατασκευαστικό αντικείμενο του Πάτρα – Πύργος, μήκους 75 χιλιομέτρων και αξίας 216 εκατ. έχουν αναλάβει οι Έλληνες εταίροι του παραχωρησιούχου της Ολυμπίας Οδού (στην οποία συμμετέχουν επίσης οι Vinci και Hochtief) με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να αναλαμβάνει το 28% των έργων και τους Ομίλους Ελλάκτωρ και ΑΒΑΞ το 36% έκαστη.
Το ιστορικό του έργου
Το συγκεκριμένο έργο διαθέτει μία “πλούσια ιστορία” καθώς είχε ταλαιπωρηθεί από λάθος χειρισμούς της προηγούμενης κυβέρνησης.
Τις αρνητικές εξελίξεις που έθεσαν σε κίνδυνο την υλοποίηση του έργου πυροδότησε το 2014 η απόφαση του τότε Υπουργού Υποδομών, Χρήστου Σπίρτζη, για την εξαίρεση του Πάτρα – Πύργος από την παραχώρηση της Ολυμπίας Οδού. Το αποτέλεσμα της απόφασης αυτής ήταν το 2015 να προκηρυχθεί ένας νέος διαγωνισμός για οκτώ εργολαβίες, ο οποίος όμως δεν είχε και την καλύτερη τύχη, καθώς μέχρι το 2018 είχαν υπογραφεί μόνο τρεις συμβάσεις.
Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι μόνο σε μία από τις τρεις υπογεγραμμένες συμβάσεις τα έργα σημείωναν μια στοιχειώδη πρόοδο της τάξης του 14%, ενώ στις υπόλοιπες δύο το ποσοστό υλοποίησης ήταν χαμηλότερο του 1%.
Η απόφαση αυτή για την κατάτμηση του οδικού άξονα σε οκτώ εργολαβίες, όπως κατήγγειλε ο υπουργός Υποδομών, εξυπηρέτησε μικροπολιτικά συμφέροντα της προηγούμενης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Στόχος ήταν, όπως πρόσθεσε, να εξυπηρετήσει τον Χρήστο Καλογρίτσα που εμπλεκόταν στην υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών.
Το δεύτερο Εξάμηνο του 2019 με τη νέα διακυβέρνηση ξεκίνησε να εξετάζεται το ενδεχόμενο της επιστροφής του έργου στην παραχώρηση.
Τον Μάρτιο του 2020 ο Κώστας Καραμανλής ακύρωσε τις οκτώ εργολαβίες και δόθηκαν στους αναδόχους αποζημιώσεις, ενώ ήδη από τον Ιανουάριο του ίδιου έτους είχε υπογραφεί σχετικό μνημόνιο με την Ολυμπία Οδό που καθόριζε τους βασικούς όρους και τις προϋποθέσεις.
Ο Υπουργός τόνισε πως και οι διαπραγματεύσεις με τους κατασκευαστές ήταν σκληρές, αλλά είχαν θετικό αποτέλεσμα, καθώς από τα 296 εκατ. των οκτώ εργολαβιών, η απόφαση για την επιστροφή του Πάτρα-Πύργος στην παραχώρηση «γλίτωσε» το δημόσιο από 80 εκατ. ευρώ.
Για να προχωρήσει, ωστόσο, το νέο σχέδιο του Υπουργού Υποδομών, χρειάστηκε να δοθούν σκληρές μάχες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις Γενικές Διευθύνσεις της, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή του έργου και ύστερα από το 2023.
Όπως ανέφεραν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο Κώστας Καραμανλής και ο Γιώργος Καραγιάννης, οι διαπραγματεύσεις διήρκησαν 18 μήνες και το ερώτημα δεν ήταν το «πότε», αλλά το «αν» θα υλοποιηθεί το Πάτρα-Πύργος.
Ωστόσο, το έργο, ύστερα από τις κομβικές παρεμβάσεις του Πρωθυπουργού, ο οποίος επένδυσε σημαντικό προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο για την υλοποίηση μιας βασικής προεκλογικής του δέσμευσης, άρχισε να ξεκολλάει με πρώτο βήμα την έγκριση της DG Grow της Κομισιόν και την κύρωση τροπολογίας για την επανένταξη του Πάτρα-Πύργος.
Στη συνέχεια το Δεκέμβριο του 2021 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το οριστικό ΟΚ για τη χρηματοδότηση του έργου και η συμφωνία με τον παραχωρησιούχο πέρασε από το ελληνικό Κοινοβούλιο. Πλέον κάθε εμπόδιο για το Πάτρα – Πύργος είχε ξεπεραστεί και οι Έλληνες κατασκευαστές ήταν έτοιμοι να στήσουν τα εργοτάξιά τους.
