Του Δημήτρη Δελεβέγκου
Το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης μέσω του οποίου θα διοχετευτούν στην ελληνική οικονομία πόροι 32 δισ. ευρώ αποτελεί μία από τις ελάχιστες ευκαιρίες που διαθέτει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που προκάλεσε η υγειονομική κρίση, ενισχύοντας σημαντικά τους ρυθμούς ανάπτυξης. Ωστόσο, όσον αφορά τα έργα υποδομής, ύψους 13 δισ. ευρώ, που πρόκειται να δημοπρατηθούν το προσεχές διάστημα, εάν το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν αλλάξει, τότε ο κίνδυνος η Ελλάδα να χάσει και αυτό το τρένο είναι ορατός. Το μήνυμα αυτό έστειλαν κορυφαία στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου κατά το τρίτο Athens Investment Forum 2020 που έλαβε χώρα χθες στο Ζάππειο Μέγαρο. Κι αυτό δεδομένου ότι τα περισσότερα έργα είναι αντιμέτωπα με προσφυγές και ενστάσεις με αποτέλεσμα σχεδόν, είτε να προωθούνται με καθυστέρηση πολλών ετών είτε να μην υλοποιούνται ποτέ.
Ο υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής ανέφερε, κατά την τοποθέτησή του στο συνέδριο, ότι η κυβέρνηση προχωρά με ένα ολοκληρωμένο πλάνο έργων συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ “και αυτό ενώ η προηγούμενη κυβέρνηση δεν άφησε πίσω της καμία απολύτως ωριμότητα νέων έργων”. Ενδεικτικά ανέφερε το Μετρό Θεσσαλονίκης, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι της Κρήτης, τον Βόρειο Οδικός Άξονα Κρήτης -για τον οποίο μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων-, τον οδικό άξονα Πάτρα-Πύργος και την ολοκλήρωση του νότιου τμήματος του αυτοκινητοδρόμου Ε65.
“Ναι μεν να μπορούμε να προσφεύγουμε όταν υπάρχει σοβαρός λόγος αλλά όχι για ψύλλου πήδημα”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σημείωσε ακόμη πως οι εγχώριες κατασκευές προσελκύουν το ενδιαφέρον των ξένων θεσμικών επενδυτών, τάση που έχει διπλή όψη, του αφελληνισμού του κατασκευαστικού κλάδου και της ύπαρξης σημαντικής προστιθέμενης αξίας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Άκτωρ ανέφερε ότι η είσοδος ξένων επενδυτών στην ελληνική κατασκευαστική αγορά σηματοδοτεί την αλλαγή σκηνικού στον κλάδο, με τους τεχνικούς ομίλους να έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν ένα διεθνές προφίλ.
Ωστόσο, η βασική παθογένεια της ελληνικής κατασκευαστικής αγοράς σχετίζεται με το γεγονός ότι τα δημόσια έργα είναι “πολύ μικρά, πολύ φθηνά και προχωρούν πάρα πολύ αργά”.
Αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν να προχωρήσουν τα έργα όταν βρίσκονται αντιμέτωπα με τσουνάμι προσφυγών από τις ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες και πρόσθετε ότι “η ανάκαμψη δεν μπορεί να έρθει με ρυθμούς διαγωνισμών, όπως αυτός της γραμμής 4 του μετρό, ο οποίος εξαγγέλθηκε το 2014, δημοπρατήθηκε το 2017, ενώ εκκρεμεί μέχρι σήμερα η αποσφράγιση των οικονομικών προσφορών. Το ΣτΕ αποφασίζει ποιος και σε ποιο χρόνο θα ολοκληρώσει ένα έργο”, σημείωσε και ανέφερε ως μία ακόμη χαρακτηριστική περίπτωση τον διαγωνισμό για τη διαχείριση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων της Ψυττάλειας του οποίου το πρακτικό (της επιτροπής διαγωνισμού) δεν έχει κοινοποιηθεί εδώ και 15 μήνες.
Ο Γιώργος Περδικάρης, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι “θα είμαστε ασυγχώρητοι απέναντι στην πατρίδα και τις επόμενες γενιές αν δεν πετύχουμε ούτε τώρα που έχουμε ευκαιρία να αλλάξουμε την πορεία της χώρας”. Γι’ αυτό, όπως είπε, αποτελεί ανάγκη η “συμφωνία ολικής επανεκκίνησης ανάμεσα στην πολιτεία, τον τεχνικό κόσμο και τους φορείς όπως το ΤΕΕ.
Εκτίμησε πως τα επόμενα χρόνια θα εισρεύσουν στην ελληνική οικονομία κεφάλαια της τάξεως των 60 δισ. ευρώ τα οποία θα μπορούσαν να αυξηθούν μέσω μόχλευσης. Έκανε λόγο για πρόκληση που είναι μεγαλύτερα και από αυτή των Ολυμπιακών Αγώνων. “Πρέπει να αλλάξει ο συνήθης τρόπος λειτουργίας του κράτους. Και να ζητηθεί η βοήθεια από τον ιδιωτικό τομέα εκεί που το δημόσιο δεν μπορεί ή αργεί να ανταποκριθεί όπως στην ωρίμανση των έργων που πάσχουμε” σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τόνισε ότι πρέπει να σταματήσουν οι τεράστιες εκπτώσεις και οι διαρκείς δικαστικές αντιπαραθέσεις και υπογράμμισε ότι οι κατασκευαστικοί όμιλοι θα πρέπει να “βάλουν το χέρι στην τσέπη και να επενδύσουν”. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, όπως είπε, υλοποιεί έργα και επενδύσεις άνω των 5 δισ. ευρώ που δημιουργούν πάνω από 20.000 θέσεις εργασίας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Άβαξ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης, σημείωσε ότι απαιτείται επιτάχυνση όλων των διαδικασιών που καθιστούν τα έργα ώριμα και αξιοποίηση όλων των δυνατών λύσεων και μεθόδων δημοπράτησης που συμβάλλουν σε αυτή την κατεύθυνση. Σχετικά με τις δρομολογούμενες νομοθετικές αλλαγές γύρω από την ανάθεση και κατασκευή των έργων, εξέφρασε την ανάγκη να απλοποιούν ουσιαστικά τις διαδικασίες ενώ, τέλος, απευθυνόμενος προς τους εκπροσώπους του κλάδου τόνισε πως είναι απαραίτητο να περιοριστούν οι άσκοπες ενστάσεις και προσφυγές που επίσης συμβάλλουν στις μεγάλες καθυστερήσεις.
“Παρά τις μεγάλες προσπάθειες των εταιρειών οι αριθμοί δεν είναι ευοίωνοι και οι όποιες ελπίδες ανάκαμψης μετατίθενται από έτος σε έτος”, ανέφερε.
Ο Πέτρος Σουρέτης, διευθύνων σύμβουλος της Ιντρακάτ, αναφέρθηκε στις δυσκολίες εξασφάλισης χρηματοδότησης του κατασκευαστικού κλάδου και σημείωσε ότι ο ρόλος των τραπεζών είναι καταλυτικής σημασίας για την ανάκαμψη. Ο ίδιος πρότεινε να υπάρξει κι ένα κεντρικό όργανο συντονισμού στον τομέα των υποδομών με τη συμμετοχή επιτελών από τα αρμόδια υπουργεία. “Για κάθε 1 εκατ. ευρώ στον κατασκευαστικό τομέα, δημιουργούνται 45 θέσεις εργασίας και με αυτές συνδέονται ακόμη 1,5 θέσεις εργασίας. Ο κύριος εχθρός είναι ο χρόνος για να κερδηθεί το στοίχημα. Θα πρέπει να δοθούν “γρήγορες νίκες” και γι’ αυτό χρειάζεται ένα όργανο συντονισμού, μια task force υποδομών με τη συμμετοχή της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, του υπουργείου Ανάπτυξης και της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Αποβλήτων”. Ο κ. Σουρέτης αναφέρθηκε ειδικά στο θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων στην Ελλάδα, το οποίο αποτελεί διαχρονικό ζήτημα στη χώρα μας: “Στο κομμάτι των περιβαλλοντικών έργων θα πρέπει να υιοθετηθούν και να εντατικοποιηθούν πρακτικές έργων ΣΔΙΤ με συγχρηματοδότηση από την Ε.Ε. Το θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων έχει εξελιχθεί σε ένα πρόβλημα για την Ελλάδα και δεν μπορώ να καταλάβω γιατί παραμένει ως πρόβλημα. Στην Αθήνα 80% των σκουπιδιών τα θάβουμε. Θεωρώ ότι είναι κάτι που πρέπει να το καλύψει η ελληνική Πολιτεία κι εκτιμώ ότι υπάρχει και η βούληση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας”. Μεγάλη είναι και η ευκαιρία στις ΑΠΕ “που αποτελούν βασικό πεδίο για την Ελλάδα και μπορούν να φθάσουν οι επενδύσεις στα επόμενα χρόνια στα επίπεδα των 6- 8 δισ. ευρώ”.
Τέλος, ο Χρήστος Βίνης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ, ανέφερε ότι προωθούνται νέα σιδηροδρομικά έργα 600 εκατ. ευρώ με μειοδοτικούς διαγωνισμούς και ακόμη 3 δισ. ευρώ με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου. Κατά το επόμενο τρίμηνο αναμένετα να δημοπρατηθούν έργα όπως στα τμήματα Λάρισα – Βόλος, Θεσσαλονίκη – Ειδομένη και Ροδοδάφνη – Ρίο, ενώ υπογράφονται συμβάσεις όπως για την ηλεκτροκίνηση στο τμήμα Κιάτο – Ροδοδάφνη, την ολοκλήρωση των αντιπλημμυρικών έργων στο τμήμα Τιθορέα – Δομοκός, κ.ά.
