Πολλές φορές έχει λεχθεί- και μάλλον εύστοχα- ότι από τη θεωρία ως την πράξη συνήθως μεσολαβεί μια… άβυσσος και δυστυχώς αυτή η διαπίστωση ταιριάζει γάντι στα θετικά μέτρα που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση για την τόνωση της οικοδομής, μετά από μια δεκαετία απαξίωσης.
Το πρώτο μέτρο που έφερε χαμόγελα, είναι η απόφαση για «πάγωμα» τριών ετών στην επιβολή ΦΠΑ στις μεταβιβάσεις νεόδμητων ακινήτων, το οποίο σε συνδυασμό με το τριετές «πάγωμα» και του Φόρου Υπεραξίας, εκτιμάται ότι θα αναζωογονήσει την κτηματαγορά. Ωστόσο, οδεύοντας προς την αποτύπωση στο χαρτί αυτών των αποφάσεων, άπαντες βρέθηκαν προ του προβλήματος, που μάλλον είχε υποεκτιμηθεί: τι θα γίνει με το stock των περίπου 90.000- 100.000 αδιάθετων ακινήτων, που είναι μια ακόμα κληρονομιά της κρίσης;
Οι διατάξεις για το ΦΠΑ ακινήτων είναι σαφείς και αναφέρουν ότι οποιαδήποτε παράδοση νέου ακινήτου, που έχει άδεια κατασκευής από 1/1/2006 και μετά, επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%. Το ζητούμενο, κατ’ αρχάς για τους κατασκευαστές, ήταν η εξαγγελθείσα αναστολή του ΦΠΑ να μην «τρέξει» μόνο εφεξής, δηλαδή για ακίνητα με άδεια κατασκευής από την ψήφιση της διάταξης και μετά, αλλά να καλύψει και το επίμαχο διάστημα 2006- 2019. Το επιχείρημα τους απολύτως λογικό: τα παλαιότερα που βαρύνονται με φόρο μεταβίβασης 3%, αλλά και όσα κτίζονται εφεξής και θα επιβαρύνονται, επίσης, με φόρο μεταβίβασης, θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον, άρα αυτά τα περίπου 100.000 αδιάθετα της επίμαχης περιόδου θα «σαπίσουν».
Οι αρμόδιες υπηρεσίες κυνήγησαν το θέμα, με έντονη αλληλογραφία με τις αντίστοιχες κοινοτικές υπηρεσίες- ο ΦΠΑ είναι και κοινοτικό έσοδο συνεπώς απαιτείται προσυνεννόηση για εξαιρέσεις και απαλλαγές- ωστόσο τα έως τώρα μηνύματα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες των κατασκευαστών. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η αλληλογραφία θα συνεχιστεί, ενώ αναζητείται παράλληλα νομοτεχνική φόρμουλα για by pass των επίμαχων διατάξεων.
Οι δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων
Το άλλο μεγάλο ζήτημα, που «καίει» όχι μόνο τα 7,4 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων αλλά και χιλιάδες επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της οικοδομής, είναι η έκπτωση του 40% για τις δαπάνες ενεργειακής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων. Η μορφή που θα πάρει αυτή η έκπτωση, θα κρίνει εν πολλοίς αν θα πετύχει ή αν θα πάει άπατη.
Στο κυβερνητικό πρόγραμμα της Ν.Δ. ορίζεται σαφώς ότι το 40% αυτών των δαπανών θα εκπίπτει από το φόρο των φορολογούμενων. Όπως διευκρίνιζαν, δε, αρμόδιες πηγές, δεν μιλάμε για επιστροφή αυτών των ποσών, δεν μιλάμε για μετρητό στο χέρι, αλλά για συμψηφισμό με μελλοντικές φορολογικές υποχρέωσεις π.χ. φόρο εισοδήματος ή ΕΝΦΙΑ σε 3 ως 5 χρόνια. Τις τελευταίες ημέρες διακινείται, ωστόσο, από το οικονομικό επιτελείο ότι δεν θα πρόκειται για έκπτωση φόρου αλλά για έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα, περιορίζοντας έτσι δραστικά το όφελος για τους φορολογούμενους άρα και το κίνητρο να αποφύγουν συναλλαγές κάτω από το τραπέζι, προκειμένου να γλιτώσουν το ΦΠΑ αυτών των εργασιών.
Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, που αναδεικνύει το τι διακυβεύεται. Έστω, ότι μιλάμε για δαπάνη 2.000 ευρώ. Με δεδομένο ότι επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%, η συναλλαγή χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή… κάτω από το τραπέζι, περιορίζεται στα 1.613 ευρώ. Ο πελάτης γλιτώνει, έτσι, 387 ευρώ από το ΦΠΑ, ενώ ο επαγγελματίας αποκρύπτει το έσοδο των 1.613 ευρώ.
Ας υποθέσουμε ότι την παραπάνω δαπάνη την κάνει μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ. Με τη νέα φορολογική κλίμακα (νέος συντελεστής 9%), ο αρχικός του φόρος διαμορφώνεται σε 2.323 ευρώ. Αν το 40% της δαπάνης αφαιρεθεί από το φόρο, τότε θα κληθεί να καταβάλει τελικά στην εφορία 1.523 ευρώ, δηλαδή θα έχει καθαρό όφελος 800 ευρώ, άρα κάθε λόγο να ζητήσει αποδείξεις από τον επαγγελματία. Αν το 40% της δαπάνης αφαιρεθεί, όμως, από το εισόδημα, τότε ο τελικός φόρος θα είναι 2.147 ευρώ, δηλαδή 176 ευρώ χαμηλότερος κι επειδή αυτά τα 176 ευρώ είναι πολύ λιγότερα από τα 387 ευρώ του ΦΠΑ της συναλλαγής, είναι προφανές ποια θα είναι κατά πάσα πιθανότητα η επιλογή του φορολογούμενου…
