ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις στο Σχέδιο Νόμου για «Τροποποίηση Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, νέο πλαίσιο επιλογής στελεχών στον Δημόσιο Τομέα, ρύθμιση οργανωτικών θεμάτων της Γενικής Γραμματείας Ιθαγένειας και της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου
Εσωτερικών, ρυθμίσεις για την αναπτυξιακή προοπτική και την εύρυθμη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Κύριοι Βουλευτές
Σε συνέχεια της από 8/9/2020 επιστολής μας στη Διαβούλευση αλλά και της παρέμβασής μας στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή, επανερχόμαστε με συμπληρωμένη – επικαιροποιημένη την τοποθέτηση μας για το υπό συζήτηση Ν/Σ.
Εισαγωγικά οφείλουμε να επισημάνουμε, ότι επιβεβαιώνονται οι ανησυχίες που είχαμε εκφράσει ήδη πριν από την ψήφιση του Ν.4674/20 ότι επιχειρείται γενικευμένη εκχώρηση λειτουργιών Δημοσίου Ελέγχου στα έργα, στις μελέτες, στη δόμηση σε ιδιώτες με αδιαφανείς διαδικασίες και μεγάλες επισφάλειες για το
Δημόσιο συμφέρον και το Περιβάλλον. Η εκχώρηση αυτή δε θα περιορισθεί μονάχα στο Τεχνικό αντικείμενο (τεχνικές Υπηρεσίες και ΥΔΟΜ) αλλά στο σύνολο των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ Α’ και Β’ Βαθμού μια και στους μέχρι τώρα σκοπούς των Αναπτυξιακών Οργανισμών εκτός των Τεχνικών έργων
προστίθεται και “η εν γένει υποστήριξη των Ο.Τ.Α. στην υλοποίηση Αυτοδιοικητικών αρμοδιοτήτων” γενικά!
Όλα συντείνουν ότι επιδιώκεται η σύσταση παράλληλων (προς του ΟΤΑ) οργανισμών Ιδιωτικού Δικαίου με συμβασιούχους στην συντριπτική πλειοψηφία (με προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ όπως η ΕΕΤΑΑ), που θα υποκαταστήσει τις Δημόσιες Υπηρεσίες.
Διαφωνούμε με την εκχώρηση αρμοδιοτήτων των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων στις Οικονομικές Επιτροπές. Ειδικά για κρίσιμα θέματα όπως οι προσλήψεις και τα Τεχνικά Προγράμματα πρέπει να υπάρχει έλεγχος και απόφαση από τα Δημοτικά Συμβούλια και όχι από κλειστές και με τεχνητές πλειοψηφίες, Οικονομικές Επιτροπές.
Στα άρθρα 30, 32 και 34 υπάρχει η πρόβλεψη για μεταβίβαση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων -ειδικά στα Τεχνικά Αντικείμενα- σε συμβασιούχους ορισμένου χρόνου, ειδικούς συνεργάτες αιρετών (!) αλλά και σε Αναπτυξιακούς Οργανισμούς, ΕΕΤΑΑ ΑΕ κλπ. Οι παραπάνω προβλέψεις είναι – σύμφωνα και με αποφάσεις του ΣΤΕ- αλλά και με αναφορά στο άρθρο 103 του Συντάγματος, παράνομες και θα δημιουργήσουν μεγάλα θέματα νομιμότητας σε πλήθος Διοικητικών Πράξεων που θα εκδοθούν. Δικαίωμα θεώρησης, έγκρισης
μελετών, Τευχών Δημοπράτησης, Ανάθεσης και κατακύρωσης Διαγωνισμών, έχουν μόνο μόνιμα και αορίστου χρόνου στελέχη της Διοίκησης και όχι εργαζόμενοι προσωρινού χαρακτήρα με αδιαφανείς διαδικασίες πρόσληψης. Φοβόμαστε ότι οι ελάχιστοι εναπομείναντες Δημόσιοι Υπάλληλοι Μηχανικοί θα
χρησιμοποιηθούν κυρίως ως εξιλαστήρια θύματα μετακύλισης ευθυνών για τις νομικές υποθέσεις που θα ανακύψουν. Για παράδειγμα, κάποιος ιδιώτης μηχανικός θα συνάψει σύμβαση με την ΕΕΤΑΑ (εκτός ΑΣΕΠ), χωρίς να αίρεται αυτόματα και η επαγγελματική του ιδιότητα ως ελεύθερος επαγγελματίας. Δηλαδή, αν αυτός ο ιδιώτης μέσω ΕΕΤΑΑ ή Αναπτυξιακού αναλάβει καθήκοντα στην ΥΔΟΜ, σημαίνει πως και για τις κατηγορίες 1 & 2 συνεχίζει να μελετάει, υπογράφει, εκδίδει οικοδομικές άδειες (χωρίς μάλιστα
έλεγχο από τον εαυτό του στην αρμόδια ΥΔΟΜ!). Αντίστοιχα, μπορεί να είναι και εργολάβος Δημόσιων και ιδιωτικών έργων και να συντάσσει μελέτες και τα τεύχη Δημοπράτησης και να εφαρμόζει κάποιον ειδικό όρο ώστε να φωτογραφίζει συνεργάτες του παλιούς ή και μελλοντικούς. Ο ορισμός του φαινομένου της
“περιστρεφόμενης πόρτας”.
Ειδικά όσον αφορά την κατ’ ελάχιστον στελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης στους ΟΤΑ Α’ βαθμού σε επίπεδο Τμήματος και Διεύθυνσης, πέντε (5) μηχανικοί (χωρίς σαφή αναφορά σε Κλάδο Εκπαίδευσης και Επαγγελματικά Δικαιώματα) στα Τμήματα και 40% της προβλεπόμενης από τον ΟΕΥ στελέχωσης στις Διευθύνσεις, είναι η εκτίμηση του ΥΠΕΣ ότι είναι αρκετοί ώστε να είναι εφικτή η λειτουργία των ΥΔΟΜ σε κάθε δήμο της χώρας. Οι εναπομένουσες αρμοδιότητες που περιγράφονται στην πολεοδομική νομοθεσία (ν.1337/83, ΓΟΚ ’85, ΓΟΚ ’00, ΝΟΚ, ν.4030/11, ν.3862/10, ν.4014/11, ν.4178/13, ν.4495/17, κλπ) κι εξακολουθούν ν’ ασκούνται από τις ΥΔΟΜ, απαιτούν κατ’ ελάχιστον τ’ ακόλουθα τμήματα σε επίπεδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ:
1. Τμήμα Πολεοδομικών και τοπογραφικών εφαρμογών – απαλλοτριώσεις, όροι δόμησης
2. Τμήμα Ελέγχου Κατασκευών (αυθαίρετα), Γραφείο επικινδύνων (Π.Δ. 23-4-29, ΦΕΚ 153Α /29), αρμοδιότητες που περιγράφονται στο ν.4495/17, άρ. 2, 5 & 6 (ως Τοπικά και Περιφερειακά Παρατηρητήρια Δόμησης), καθώς και εξέταση προσφυγών για υπαγωγές αυθαιρέτων στο ν.4495/17(άρ. 60 του ν.4643/19)
3. Τμήμα Έκδοσης Οικοδομικών αδειών
4. Γραμματειακή Υποστήριξη – Αρχείο.
Αντιλαμβανόμαστε ότι, η εκτίμηση πως το στελεχιακό δυναμικό των 5 μηχανικών σε επίπεδο Τμήματος σύμφωνα με την ανάλυση των τμημάτων παραπάνω, δεν επαρκεί ούτε κατ΄ελάχιστον καθώς μόλις που επαρκούν για να καλύψουν ένα τμήμα έκαστος. Εξάλλου, όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, για να είναι εύρυθμη η λειτουργία των ΥΔΟΜ, θα πρέπει για την επάρκειά της να εισαχθούν προς εξέταση κι άλλα κριτήρια, όπως έκταση χωρικής αρμοδιότητας της ΥΔΟΜ, γεωγραφία, πληθυσμός, νησιωτικότητα. Η ελάχιστη στελέχωση συνεπώς κάθε ΥΔΟΜ (Διεύθυνσης ή και Τμήματος) οφείλει να είναι συνάρτηση και των παραπάνω παραγόντων.
Η δε κοινοποίηση όλων των εκδιδομένων Διοικητικών Πράξεων στην Κεντρική Υπηρεσία του ΥΠΕΝ, η οποία επίσης δεν είναι στελεχωμένη, προσθέτει διοικητικό βάρος χωρίς να είναι σαφές που αποσκοπεί.
Επιπρόσθετα εισάγονται με το επίσης υπό διαβούλευση Σ/Ν του ΥΠΕΝ πιο ασφυκτικές προθεσμίες στον έλεγχο των υποβαλλόμενων δικαιολογητικών και συγκεκριμένα τις 30 μέρες του ν.4495/17, τις τροποποιεί σε 15 μέρες, με τις 2 μέρες να είναι ως υποχρεωτικές για τον έλεγχο σε κάθε στάδιο, εκτός από το διάγραμμα κάλυψης, προς έκδοση οικοδομικής αδείας. Δηλαδή, κατ’ ουσία, απαγορεύεται ο υπάλληλος της ΥΔΟΜ να απουσιάζει από την Υπηρεσία του για οποιοδήποτε λόγο, αφού δεν έχει αντικαταστάτη μιας και οι 5 μηχανικοί ανά κλάδο ειδικότητας που ορίζονται δεν έχουν αντικαταστάτη (τροποποίηση του άρ.38, παρ. 5 του 4495/17). Και χωρίς να συνυπολογίσουμε τα τυχόν παράλληλα καθήκοντα που τους ανατίθενται ή η συμμετοχή τους σε διάφορες Επιτροπές ή και το ΜηΜΕΔ. Δεν πρέπει επίσης να υποτιμηθεί η αναγκαία επιμόρφωση του εμπλεκόμενου προσωπικού λόγω του όγκου της σχετικής Νομοθεσίας αλλά και της πολυπλοκότητας της εφαρμογής της. Η θεσμική εμπειρία που έχει συγκεντρωθεί στους εκατοντάδες συναδέλφους που έχουν απασχοληθεί στις ΥΔΟΜ πρέπει να διασωθεί, να καταγραφεί και να μεταφερθεί σε επόμενες γενιές που πρέπει να προσληφθούν με μονιμότητα για να επιτελέσουν το κρίσιμο έργο της προστασίας του δομημένου περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Είμαστε διατεθειμένοι να συζητήσουμε εξαρχής για τα αποτελέσματα δέκα ετών εφαρμογής του Ν3852/10 (“Καλλικράτης”) και την αδυναμία εφαρμογής του με τη λειτουργία των μισών περίπου εκ των προβλεπόμενων ΥΔΟΜ. Θεωρούμε όμως ότι η ξαφνική βιασύνη (μέχρι 1/11) δημιουργίας των νέων ΥΔΟΜ και λόγω των γνωστών ελλείψεων σε προσωπικό των Δήμων θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην ανάθεση της λειτουργίας της ΥΔΟΜ σε ιδιώτες μηχανικούς και την υπογραφή Διοικητικών Πράξεων έκδοσης αδειών από του Δημάρχους με ότι σημαίνει αυτό, όπως επισημάναμε από την πρώτη στιγμή. Δηλαδή ο αιρετός, οι σύμβουλοι του ή οι ΙΔΟΧ υπάλληλοι που θα έχει προσωρινά προσλάβει στον Αναπτυξιακό Οργανισμό θα εκδίδουν οικοδομικές, άδειες, πρόστιμα και άλλες Διοικητικές Πράξεις έξω
από κάθε πλαίσιο χρηστής διοίκησης αλλά και επαγγελματικών δικαιωμάτων!
Όσον αφορά τη Νομική Κάλυψη θεωρούμε απαραίτητο να υπάρχουν οι εξής προσθήκες και ρητές αναφορές στο επίμαχο άρθρο:
α) αυτή να αφορά και κάθε προδικαστικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας και όχι μόνο μετά την απαγγελία κατηγορητηρίου μια και η πλειονότητα των υποθέσεων αφορά εισαγγελικές παραγγελίες διερεύνησης (ανωμοτί καταθέσεις, υπομνήματα κλπ) και
β) η προκαταβολή σε κάθε περίπτωση της προβλεπόμενης αμοιβής διότι η τελική αθώωση μπορεί να καθυστερήσει πολλά χρόνια και υπάρχει αδυναμία κάλυψης της από τον Υπάλληλο.
Τέλος όσον αφορά το άρθρο 52 και την χορήγηση Μέσων Ατομικής Προστασίας επαναφέρουμε την πρόταση μας για χορήγηση τους σε όλες τις εμπλεκόμενες ειδικότητες και σε όλους όσοι εν δυνάμει θα απασχοληθούν σε αντίστοιχους χώρους έστω και μερικά.
Επιμένουμε ότι η απαιτούμενη στελέχωση όλων των Υπηρεσιών (και των ΥΔΟΜ) πρέπει να γίνει με προσλήψεις Διπλωματούχων Μηχανικών και όλου του απαιτούμενου προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ με μόνιμες και σταθερές σχέσεις εργασίας. Όχι στις προσωρινές και επίφοβες λύσεις ανάθεσης καθηκόντων Δημόσιας Αρχής σε Συμβασιούχους Έργου, Συμβούλους ή στην ΕΕΤΑΑ – Αναπτυξιακές Εταιρίες με τις οποίες θα δημιουργηθούν τεράστια θέματα νομιμότητας με τις εκδοθείσες Διοικητικές Πράξεις (οικοδομική άδεια, έκθεση επικινδύνου, έκθεση αυτοψίας αυθαίρετης κατασκευής), αλλά και πλήγμα στη διαφάνεια, στο Δημόσιο συμφέρον και στο Δομημένο Περιβάλλον. Δηλώνουμε ότι σε κάθε περίπτωση θα αγωνιστούμε για να τα προστατέψουμε.
