Εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση έργων και δράσεων συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ για τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό της νησιωτικής Ελλάδας.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων αποτελεί ένα ειδικά σχεδιασμένο για την Ελλάδα χρηματοδοτικό πλαίσιο, το οποίο συνδυάζει ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης και ηλεκτροκίνηση.
Οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις κατανέμονται σε τέσσερις βασικούς άξονες.
Ειδικότερα, 1,1 δισ. ευρώ προορίζονται για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
Παράλληλα, 977 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκατανάλωσης.
Τα συστήματα αυτά θα μπορούν να εγκατασταθούν σε κατοικίες, ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, γραφεία, νοσοκομεία, δομές φροντίδας, σχολεία, δημόσια κτίρια, αγροτικές εγκαταστάσεις και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Επιπλέον, 200 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτήρων πολλαπλού σκοπού, ενώ 56 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Στο επίκεντρο οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις
Κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα έχουν τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, καθώς αναμένεται να συμβάλουν στην ενοποίηση των νησιωτικών ηλεκτρικών συστημάτων με το ηπειρωτικό δίκτυο.
Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να περιοριστεί η λειτουργία πετρελαϊκών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, να αυξηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης καθαρής ενέργειας και να ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού.
Παράλληλα, οι διασυνδέσεις εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους, ενώ δημιουργούν προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και του τουριστικού προϊόντος των νησιών.
Τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης αναμένεται επίσης να ενισχύσουν την ενεργειακή αυτονομία των νησιωτικών περιοχών και να προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία στο ηλεκτρικό σύστημα.
Πόροι περίπου 2 δισ. ευρώ
Οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου ανέρχονται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Το τελικό ύψος των διαθέσιμων πόρων, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών κατά την περίοδο λειτουργίας του Ταμείου.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, προχωρά πλέον στην εξειδίκευση των έργων και στην υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας των νησιών, η μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος και η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χούκστρα, χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του σχεδιασμού του προγράμματος σημαντικό βήμα, σημειώνοντας ότι πλέον “είναι η ώρα να υλοποιηθεί το Πρόγραμμα στην πράξη”.
Όπως ανέφερε, το Ταμείο αποτελεί παράδειγμα αξιοποίησης των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών για τη χρηματοδότηση καθαρής ενέργειας που ωφελεί άμεσα τους καταναλωτές στα ελληνικά νησιά, οδηγώντας σε καθαρότερη και ασφαλέστερη ηλεκτρική ενέργεια, καλύτερες διασυνδέσεις και ενισχυμένες υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι η έγκριση του επενδυτικού προγράμματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Όπως σημείωσε, μετά το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, η Ελλάδα εξασφαλίζει ένα ακόμη σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο, το οποίο μετατρέπει τον ενεργειακό σχεδιασμό σε συγκεκριμένα έργα για τους πολίτες.
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι βασική επιδίωξη είναι οι νησιώτες να έχουν τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια ενεργειακή ασφάλεια με τους πολίτες της ηπειρωτικής Ελλάδας, με πιο αυτόνομα και ασφαλή νησιά, προσιτή ενέργεια για πολίτες και επιχειρήσεις και μεγαλύτερη αξιοποίηση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας.
Παράλληλα, έκανε λόγο για “ενεργειακή δημοκρατία”, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι κανένας πολίτης και κανένα νησί να μη μείνει πίσω στην ενεργειακή μετάβαση, ενώ ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο για τη συνδρομή του στην ολοκλήρωση του εγχειρήματος.
