Το «Νέο Εξοικονομώ», το φιλόδοξο πρόγραμμα του ΥΠΕΝ το οποίο θα αναβαθμίσει ενεργειακά πάνω από 50.000 κατοικίες συμβάλλοντας στην επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ και στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας αποτελεί παράλληλα μία ακόμη ευκαιρία να τονωθεί η αγορά κατά το επιτυχημένο παράδειγμα των αντίστοιχων προηγούμενων προγραμμάτων.
Ωστόσο, παρά τις βελτιώσεις που περιέχει σε πολλά σημεία το νέο, εξελιγμένο «Εξοικονομώ», παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι, ο Οδηγός του προγράμματος, ο οποίος έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέχρι την Παρασκευή, 17 Σεπτεμβρίου, «περιέχει προβλέψεις που αποκλείουν αναίτια συγκεκριμένους κλάδους και επιχειρήσεις ενώ στερεί από τους καταναλωτές την δυνατότητα, να επιλέξουν πιο οικονομικές λύσεις οι οποίες θεωρούνται ενεργειακά αποδοτικότερες».
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, η πρόβλεψη για τα επιλέξιμα κουφώματα «δείχνει» αποκλειστικά τα κουφώματα αλουμινίου και αποκλείει τα ξύλινα και τα PVC. Όπως εξηγούν, «ο οδηγός αναφέρει ότι επιλέξιμα είναι τα κουφώματα των οποίων οι εμφανείς πλευρές των διατομών να ταξινομούνται έως και την κλάση ακαυστότητας C S3 d0 σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 13501-1, αλλά με τον τρόπο αυτό, στο πρόγραμμα εντάσσονται αποκλειστικά και μόνο συγκεκριμένα κουφώματα αλουμινίου, των οποίων οι εμφανείς πλευρές ταξινομούνται έως και την κλάση ακαυστότητας C, με συνέπεια να αποκλείονται αυτόματα τα κουφώματα από pvc και τα ξύλινα κουφώματα, τα οποία, αν και ταξινομούνται σε ανώτερη ενεργειακή κλάση, δεν έχουν εμφανείς πλευρές που ταξινομούνται σε αυτή την κλάση ακαυστότητας».
Επιπλέον, όπως υποστηρίζουν, η επίμαχη πρόταση του νέου οδηγού (η οποία δεν υπήρχε σε προηγούμενα προγράμματα όπου συμμετείχαν κανονικά τα ξύλινα κουφώματα και τα PVC), δεν προσφέρει καμία ουσιαστική προστασία στη φωτιά, αφού τα επιλέξιμα κουφώματα στην «εμφανή πλευρά τους» αλλά και στο εσωτερικό τους (τσιμούχες, θερμοδιακοπές κ.λπ.) περιλαμβάνουν υλικά κλάσης Ε όπως π.χ. (πολυαμίδια, ειδικά τεμάχια πολυαιθυλενίου, αφρό πολυουρεθάνης κ.λπ.)
«Συνεπώς η συγκεκριμένη πρόβλεψη είναι άτοπη, τεχνικά μη άρτια και άσχετη με ζητήματα ενεργειακής αναβάθμισης, διότι η ακαυστότητα των εμφανών πλευρών ενός κουφώματος δεν έχει καμία σχέση αφού δεν αυξάνει ούτε την ακαυστότητά του, ούτε την ενεργειακή αποδοτικότητά του. Αντίθετα, αποκλείονται προϊόντα υψηλής ενεργειακής κλάσης τα οποία κυκλοφορούν νόμιμα στην αγορά.
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπειρία σε αντίστοιχα προγράμματα εξοικονόμησης (μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα ξεκίνησε με καθυστέρηση και έχει δρόμο να διανύσει στα θέματα εξοικονόμησης ενέργειας) όχι μόνο δεν αποκλείεται η χρήση κουφωμάτων pvc ή ξύλου αλλά την ενθαρρύνουν ως υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Αν τελικά αποκλειστούν από το ελληνικό πρόγραμμα, με μία διάταξη η οποία επιτρέπει μόνο τα κουφώματα αλουμινίου, αυτό θα συνιστά κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών της ίσης μεταχείρισης, της διαφάνειας και της ανάπτυξης του ελεύθερου ανταγωνισμού που επιβάλλονται από το πρωτογενές Ενωσιακό Δίκαιο.
Με τον τρόπο αυτό ζημιώνεται οικονομικά τόσο ο τελικός καταναλωτής όσο και το ελληνικό Δημόσιο και η Ε.Ε., διότι σε πολλές περιπτώσεις τα κουφώματα που με την πρόβλεψη αυτή αποκλείονται, αν και βρίσκονται στην ίδια ή και ανώτερη ενεργειακή κλάση με τα επιλέξιμα, είναι πολύ οικονομικότερα από τα επιλέξιμα», ενώ θέτει σε άμεσο κίνδυνο την χρηματοδότηση του προγράμματος από την Ε.Ε.», σημειώνει παράγοντας της αγοράς μιλώντας στο Insider.gr. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του Insider.gr, ήδη τρεις γνωστοί ευρωπαϊκοί όμιλοι του κλάδου ετοιμάζουν παρέμβαση στην Κομισιόν.
Η αγορά όμως εκφράζει επιφυλάξεις και για τον τρόπο εξόφλησης. Όπως αναφέρεται στον οδηγό «οι δαπάνες των παρεμβάσεων, θα εξοφλούνται από τον Ωφελούμενο αλλά με τον τρόπο αυτό όπως σημειώνει άλλη πηγή, «δημιουργείται πρόβλημα με την εξόφληση των συνεργείων καθώς τα χρήματα κατατίθενται στον ωφελούμενο και όχι στον ανάδοχο εργολάβο μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Αυτό θα επιφέρει τεράστια προβλήματα στις επιχειρήσεις, θέτοντάς σε ομηρία με επαπειλούμενες χρονοβόρες καθυστερήσεις ενώ η εργασία έχει περατωθεί με επιτυχία».
Ένα ακόμη θέμα που επισημαίνουν επαγγελματίες του κλάδου είναι ότι το τελευταίο διάστημα τα δεδομένα της αγοράς έχουν αλλάξει (ανατιμήσεις) κάτι που ίσως θα πρέπει να ωθήσει τους υπεύθυνους του προγράμματος να λάβουν υπ’ όψιν τις αυξήσεις στις τιμές των υλικών που φθάνουν και το 30% στα ανώτατα όρια επιλέξιμων δαπανών. Παράλληλα, εκφράζουν το φόβο ότι «το όριο των 180 ευρώ/μ2 για την ολοκλήρωση εργασιών στην προσπάθεια αναβάθμισης κατά 3 κατηγορίες, ίσως να αναγκάσει τους μηχανικούς να μειώσουν την ποιότητα υλικών και εργασιών, καθώς και το μέγεθος των επεμβάσεων που θα επιλέξουν, σε βάρος της εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ παράλληλα θα μειωθεί το πλήθος των επεμβάσεων λόγω μειωμένου ορίου», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν.
Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα, η εκκίνηση του οποίου θα γίνει σε λίγο καιρό, αποτελεί την εξέλιξη του επιτυχημένου «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» και μάλιστα σε πολλά σημεία εισάγει σημαντικές καινοτομίες προς όφελος των καταναλωτών. Δύο σημαντικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι ότι καταργείται η ένταξη με σειρά προτεραιότητας που ίσχυε στο προηγούμενο πρόγραμμα, καθώς θεσπίζονται αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων. Δεύτερον, δημιουργείται ξεχωριστός προϋπολογισμός για τα ευάλωτα νοικοκυριά, με εισοδηματικά κριτήρια (κάτω από 5.000 ευρώ ατομικό εισόδημα και κάτω από 10.000 οικογενειακό).
