Ηκτηματαγορά τους τελευταίους μήνες έχει κυριολεκτικά παγώσει, ειδικά σε Αττικής και Θεσσαλονίκη και όλοι περιμένουν την ετυμηγορία της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), που είναι προγραμματισμένη για τις 10 Οκτωβρίου, προκειμένου να δοθεί οριστική λύση στο μείζον θέμα που έχει δημιουργηθεί με το μπόνους στα ακίνητα, όπως προβλέπεται από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).
Οι νέες άδειες να εκδίδονται με το σταγονόμετρο, ενώ οι τιμές αναζητούν κατεύθυνση, καθώς η διαμόρφωσή τους θα έχει διαφορετική πορεία, ανάλογα με το αν το μπόνους θα ισχύσει πλήρως, μερικώς ή θα καταργηθεί εντελώς.
Η αβεβαιότητα έχει παγώσει τις κατασκευαστικές δραστηριότητες σε πολλές περιοχές, κυρίως στην Αττική και δευτερευόντως στη Θεσσαλονίκη, με την αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών να προκαλεί «αρρυθμίες» στην κτηματαγορά, όπως δείχνουν και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που καταγράφουν αρνητική πορεία στην έκδοση αδειών για τον Μάιο.
Ελπίδες για επιστροφή στην ομαλότητα
Οι κατασκευαστές εκτιμούν ότι η αποκατάσταση της ομαλότητας θα έρθει μετά την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ. Αυτή την στιγμή, υπάρχουν δύο αντιμαχόμενες πλευρές: οι Δήμοι που επιθυμούν να μην ισχύσει το μπόνους, θεωρώντας ότι αλλοιώνεται η φυσιογνωμία των περιοχών τους, και το υπουργείο μαζί με τους κατασκευαστές, που εκτιμούν ότι πρέπει να υπάρχει ανταμοιβή για όσους χτίζουν ακίνητα με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η κατάσταση στην αγορά αποτυπώνεται και στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο, όπου καταγράφεται δραματική μείωση των οικοδομικών δραστηριοτήτων: Στην Αττική, οι νέες άδειες μειώθηκαν κατά 12,1%, η επιφάνεια των οικοδομών κατά 15,9% και ο συνολικός όγκος κατά 21,5%. Οι επιπτώσεις είναι πιο έντονες στο κέντρο της Αθήνας και τα βόρεια προάστια, όπου η υψηλή ζήτηση για στέγη συγκρούεται με τις καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών. Αντίστοιχη εικόνα επικρατεί στη Θεσσαλονίκη, με πτώση 16,9% στις άδειες, 21,6% στην επιφάνεια και 29,3% στον όγκο. Στην Κρήτη, οι μειώσεις φτάνουν το 29,5% στις άδειες, το 35,7% στην επιφάνεια και το 33% στον όγκο, επιδεινώνοντας την ήδη δύσκολη κατάσταση της αγοράς.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αβεβαιότητα γύρω από τις διατάξεις του ΝΟΚ και οι συνεχείς καθυστερήσεις στην αδειοδότηση λειτουργούν ως εμπόδιο για την αύξηση της προσφοράς στέγης, που είναι απαραίτητη για τη σταθεροποίηση των τιμών. Η αγορά παραμένει σε αδράνεια, με τους κατασκευαστές να περιμένουν την απόφαση του ΣτΕ για να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις.
Τι επιχειρεί η κυβέρνηση
Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να επιβάλει τάξη με την ψήφιση τροπολογίας που περιορίζει το ύψος των κτιρίων ανάλογα με τον συντελεστή δόμησης, η αβεβαιότητα παραμένει. Η τροπολογία προβλέπει συγκεκριμένα όρια ύψους, αλλά δεν αρκεί για να καθησυχάσει την αγορά, η οποία περιμένει με αγωνία την τελική απόφαση του ΣτΕ.
Πολλοί Δήμοι, όπως της Αθήνας, της Κηφισιάς και του Αμαρουσίου, έχουν περιορίσει ή αναστείλει την έκδοση οικοδομικών αδειών που χρησιμοποιούν τις διατάξεις του ΝΟΚ, περιμένοντας την κρίσιμη απόφαση του ΣτΕ. Αυτή η αναμονή επηρεάζει όχι μόνο την αγορά ακινήτων αλλά και τους πολίτες που αναζητούν προσιτή στέγη, με τον κίνδυνο αύξησης των τιμών και δυσκολίας πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές κατοικίες να είναι ορατός.
