Σε μια επενδυτική άνοιξη εφάμιλλη ή και ακόμα μεγαλύτερη από εκείνη της περιόδου που προηγήθηκε των Ολυμπιακών Αγώνων, πριν από δύο δεκαετίες, προσδοκά ο κατασκευαστικός και οικοδομικός κλάδος, προκειμένου να εξέλθει του τέλματος στο οποίο έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, τα κεφάλαια που θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν τα επόμενα χρόνια για την εκτέλεση έργων υποδομής, δεκάδων ΣΔΙΤ, έργων πράσινης ανάπτυξης και ασφαλώς ιδιωτικών έργων (π.χ. Ελληνικό, ξενοδοχεία, τουριστικά θέρετρα κ.λπ.) προσεγγίζουν τα 40-50 δισ. ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας, ήτοι περίπου 4-5 δισ. ευρώ ετησίως.
Πρόκειται για κεφάλαια που θα προέλθουν από το Ταμείο Ανάκαμψης που δρομολογεί η Ε.Ε. και τα οποία στην περίπτωση της Ελλάδας έχουν υπολογιστεί σε 32 δισ. ευρώ, το νέο ΕΣΠΑ της περιόδου 2021-2027, που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 20 δισ. ευρώ και ιδιωτικά κεφάλαια, που θα κινητοποιηθούν με τη συμβολή χρηματοδοτικών εργαλείων τόσο από τις εγχώριες τράπεζες όσο και από θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ερευνας και Ανασυγκρότησης (EBRD) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, τα έργα ΣΔΙΤ, τα οποία ήδη έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα για κτιριακά και οδικά έργα (π.χ. ΒΟΑΚ, Καλαμάτα-Πύλος), θα βρεθούν στο επίκεντρο. Σημειωτέον ότι έως το 2023 θα τρέξουν και οι «ουρές» του προηγούμενου ΕΣΠΑ, που, λόγω σημαντικών καθυστερήσεων, αφορούν αρκετά έργα.
Εκτός από έργα υποδομής, μεγάλο μέρος των κονδυλίων θα κατευθυνθούν και για έργα που συνδέονται με την πράσινη ανάπτυξη, από ενεργειακά έργα απεξάρτησης από ορυκτά καύσιμα μέχρι ανακατασκευές/αναβαθμίσεις μεγάλου μέρους του κτιριακού αποθέματος της χώρας.
Αλλωστε, τα έργα για τον εκσυγχρονισμό των κτιρίων βρίσκονται στο επίκεντρο των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ταμείο Ανάκαμψης, προβλέποντας μάλιστα τη μόχλευση συνολικών κεφαλαίων της τάξεως των 110 δισ. ευρώ ετησίως (συνδυασμός επιδοτήσεων, δανείων, ιδιωτικών κεφαλαίων, εγγυοδοσιών κ.λπ.), που θα μπορούσαν να απορροφήσουν τα κράτη-μέλη για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων τους. Τα ακίνητα θεωρούνται μια από τις βασικές πηγές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει πραγματοποιηθεί μια εκτεταμένη προσπάθεια για τον περιορισμό της επίπτωσής τους στο περιβάλλον.
Αυτό έρχεται να αλλάξει πλέον η Ε.Ε. με αφορμή την ανάγκη στήριξης των ευρωπαϊκών οικονομιών. Σημειωτέον ότι από το Ταμείο Ανάκαμψης θα προωθηθούν και έργα στον τομέα των ΑΠΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολογεί τη δημοπράτηση έργων ΑΠΕ συνολικής δυναμικότητας 15 GW, με το ύψος των επενδύσεων να ανέρχεται σε 25 δισ. ευρώ. Πέραν αυτών, θα συσταθεί κι ένα ταμείο εγγυοδοσίας, με κεφάλαια 10 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτεί, μέσω δανεισμού, έργα ΑΠΕ και κυρίως παραγωγής υδρογόνου, με στόχο την πλήρη απεξάρτηση της Ε.Ε. από τον άνθρακα έως το 2050. Το ταμείο αυτό θα τελεί υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Αν στα παραπάνω προστεθούν και δράσεις για την ανάπτυξη μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων, όπου επίσης δραστηριοποιούνται οι κατασκευαστικές εταιρείες, είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος των προοπτικών που διανοίγονται, τόσο για τις κατασκευαστικές εταιρείες δημοσίων έργων όσο και για τις οικοδομικές επιχειρήσεις. Σε πρόσφατη τοποθέτησή του, στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο Χρήστος Ιωάννου, πρόεδρος της «Αβαξ», ανέφερε ότι «η κρίση της πανδημίας έχει λειτουργήσει ως ένα είδος αφύπνισης για την Ευρώπη, ώστε να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες κεφαλαίων και να αλλάξει τη στάση της απέναντι στα έργα υποδομής, υιοθετώντας μια πιο ευέλικτη δημοσιονομική πολιτική και για τη χώρα μας». Κατά τον κ. Ιωάννου, είναι στο χέρι της Ελλάδας να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται και επισημαίνει: «Πιστεύω ότι η επόμενη μέρα θα είναι θετική για τον κατασκευαστικό κλάδο».
