Ο σιδηρόδρομος στην Πελοπόννησο έχει μια μακρά αλλά πικρή ιστορία, που ξεκίνησε όταν ακόμα η Ελλάδα δεν είχε το σημερινό της μέγεθος. Ο πατέρας του ελληνικού σιδηροδρόμου Χαρίλαος Τρικούπης έβαλε τη σφραγίδα του στο δίκτυο της Πελοποννήσου, που για δεκαετίες αποτέλεσε μοχλό οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Συμπληρώνοντας 125 χρόνια ζωής, κι έχοντας δεχθεί πλήγμα αρχικά από τα λεωφορεία των ΚΤΕΛ και ακολούθως από τα ΙΧ, το τρένο στην Πελοπόννησο πέρασε σε φάση απαξίωσης.
Μετά από μια δεκαετία έργων ανάταξης, που κόστισαν περίπου 70 εκατ. ευρώ, με την οικονομική κρίση, το μετρικό δίκτυο καταργήθηκε το 2011 και είναι ως σήμερα ανενεργό, ενώ μέρος της υποδομής έχει λεηλατηθεί. Τα μόνα τμήματα μετρικού εύρους που παραμένουν ενεργά είναι ο Προαστιακός της Πάτρας και οι δύο τουριστικές γραμμές, ο οδοντωτός Διακοπτού – Καλαβρύτων και η γραμμή Κατάκολο – Ολυμπία.
Η αναβίωση του μετρικού δικτύου της Πελοποννήσου αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα. Η επανενεργοποίηση της υφιστάμενης σιδηροδρομικής υποδομής στον άξονα Πατρών – Πύργου – Καλαμάτας – Τριπόλεως – Ναυπλίου – Κορίνθου, δεν είναι απλή υπόθεση καθώς απαιτούνται πόροι και συνολικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψιν όχι μόνο την ανάταξη, αλλά και τη λειτουργία και τη συντήρηση. Ο χαρακτήρας της λειτουργίας του δικτύου θα είναι υβριδικός, δηλαδή θα περιλαμβάνει επιβατικές, εμπορικές και τουριστικές χρήσεις.
Ο άξονας στον οποίο κινούνται ο ΟΣΕ και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, που έχουν ψηλά στην ατζέντα να σφυρίξει ξανά το τρένο σε αυτή τη διαδρομή, είναι τριπλός. Σύντομα εκκινεί από τον ΟΣΕ η σχετική μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας για τον συνολικό σχεδιασμό, στον οποίο θα συνεκτιμηθούν και παράγοντες όπως η διαθεσιμότητα συρμών, το ενδιαφέρον των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, η σύνδεση με το υπό ολοκλήρωση βόρειο δίκτυο της Πελοποννήσου.
Για την προώθηση της μελέτης, σχεδιάζεται η πρόσληψη συμβούλων βάσει των προδιαγραφών που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς «κλειδί» για την υλοποίηση όποιου έργου αποτελεί η δυνατότητα να χρηματοδοτηθεί. Οι όποιες αποφάσεις ληφθούν, πάντως, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν και τη μελλοντική ανάπτυξη του δικτύου, δηλαδή εάν θα χρειαστεί να διατηρηθεί η δυνατότητα μελλοντικής μετατροπής σε κανονικού εύρους γραμμή, ηλεκτροκινούμενη κλπ.
Στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής για την ανάταξη του δικτύου της Πελοποννήσου, υπό τον γενικό γραμματέα Μεταφορών, κ. Γιάννη Ξιφαρά, τον περασμένο Δεκέμβριο είχε αποφασιστεί να πραγματοποιηθούν άμεσα όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την επαναλειτουργία του υπάρχοντος δικτύου Πατρών – Πύργου – Καλαμάτας – Τριπόλεως – Ναυπλίου – Κορίνθου, αντιμετωπίζοντάς το ως ενιαίο έργο.
Δύο έργα προχωρούν από τον ΟΣΕ
Ο ΟΣΕ έχει, επί του παρόντος, στα σκαριά δύο έργα στην Πελοπόννησο, συνολικού προϋπολογισμού περί τα 80 εκατ. ευρώ. Το πρώτο είναι η ανάταξη του τμήματος Κόρινθος-Άργος-Ναύπλιο, για το οποίο τρέχει η μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας. Αυτή θα είναι και το «εισιτήριο» για την εξασφάλιση χρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Στόχος είναι να ληφθεί το πράσινο φως εντός του 2023, ώστε να προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου.
Όσο για το δεύτερο έργο, αφορά στην προαστιακή σύνδεση της Κάτω Αχαγιάς με τον Πύργο, που αυτή την περίοδο ωριμάζει μελετητικά. Επίσης, διενεργείται μελέτη σκοπιμότητας ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή του, πιθανώς από το ΕΣΠΑ. Ειδικά, δε, σε αυτό το δεύτερο κομμάτι θα εξετασθεί η παράμετρος να διατηρηθεί η δυνατότητα στο μέλλον να κανονικοποιηθεί.
