Στην εργασία αυτή διερευνούμε τις μεθόδους και τις διαδικασίες με τις οποίες στη Σουηδία η νότια πόλη του Μάλμε (Malmö)αναγεννήθηκε από ένα καθεστώς παρακμής και ανεργίας στο οποίο είχε περιέλθει μετά από συνεχή χρόνια αποβιομηχάνισης.
Ο Δήμος έθεσε τους στρατηγικού στόχους πάνω στους οποίους έπρεπε να γίνουν οι επενδύσεις, καθορίζοντας και τις νευραλγικές περιοχές της πόλης στις οποίες έπρεπε αυτές να υλοποιηθούν.
Οι στοχεύσεις διαμόρφωσαν, μέσα από ένα χρονικό προγραμματισμό, το κατάλληλο επενδυτικό κλίμα. Οι επενδυτές ακολούθησαν συγκεκριμένους κανόνες. Όσον αφορά τους μελλοντικούς κατοίκους των περιοχών έπρεπε να αποδεχθούν ένα συγκεκριμένο συμφωνητικό τήρησης κανόνων διαμονής ώστε να γίνουν ιδιοκτήτες.
Ο Δήμος συμμετείχε ενεργά σε όλα τα projects με δύο τρόπους : α). με ίδια κεφάλαια και ενισχύσεις όποτε εκτιμούσε ότι έπρεπε να διασφαλίσει την πορεία των έργων, β). με την επίβλεψη των όρων υλοποίησης των στρατηγικών στόχων (αυτή μάλιστα έφθανε μέχρι το σημείο να καθορίσει ο ίδιος ακόμη και τον Αρχιτέκτονα σε ορισμένα έργα).
Οι χρήσεις γής καθώς και οι στόχοι παρεμβάσεις γίνονταν πάντα στην κατεύθυνση της αειφόρου βιώσιμης ανάπτυξης με τον χαρακτήρα της Ολιστικής προσέγγισης για την Αειφόρο Αστική Ανάπτυξη. Τα έργα αναπλάσεων και επανακαθορισμού του παραγωγικού χαρακτήρα της πόλης έγιναν σε όλη την ευρύτερη περιοχή που καταλάμβανε ο παραγωγικός της ιστός.
Συνοπτικά & Εισαγωγικά αναφέρονται και τα παρακάτω, ως αποσπάσματα από την συνολική εργασία :
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΜΙΑ ΠΟΛΗ. ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΘΟΥΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΕΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ
Το 1996, η Σουηδική κυβέρνηση αποφάσισε να αρχίσει τη χρηματοδότηση τοπικών επενδυτικών προγραμμάτων για να προωθήσει τη μετάβαση σε μια οικολογικά βιώσιμη κοινωνία στους Σουηδικούς Δήμους.
Το 2000, το Malmo έλαβε χρηματοδότηση για να υλοποιήσει σχέδιο αειφόρου ανάπτυξης, σύμφωνα με τις στρατηγικές της Tοπικής AGENDA 21 “και το Περιβαλλοντικό Σχέδιο 1998-2002”.
Η ιδέα τους ήταν να οικοδομηθεί μια “οικολογική” περιοχή που να βρίσκεται στο λιμάνι στο Malmo (το Δυτικό Λιμάνι), που θα λειτουργούσε ως έμπνευση, για το πώς θα επιτύχει το στόχο της βιωσιμότητας.
Το έργο κέρδισε το βραβείο Εκστρατεία Εκκίνησης, 2000.
Το 1997 αποφασίστηκε επίσης ότι η περιοχή αυτή θα πρέπει να λειτουργήσει ως η πρώτη ευρωπαϊκή Expo στέγασης “Bo01-Πόλη του αύριο”.
Ο στόχος της Expo ήταν, όπως υποδηλώνει το όνομα, να φτιαχτεί μια πόλη του μέλλοντος σε μία βιώσιμη κοινωνία βασισμένη στην πληροφόρηση και την ευημερία.
Ο Δήμος του Malmo είχε αγοράσει το χώρο το 1996 με σκοπό την ανάπτυξη μιας εντελώς νέας περιοχής με θέα το στενό Oresund.
Στη συνέχεια ελήφθη η απόφαση για την πραγματοποίηση μιάς επένδυσης που θα είχε το χαρακτήρα της οικιστικής ανάπτυξης στην περιοχή, μέσω ενός Expo Project, επικεντρωμένo στη βιωσιμότητα – «Bo01 City ofTomorrow».
Το σχέδιο ανάπτυξης είχε δύο συνιστώσες.
1). Να διερευνά ριζοσπαστικά οράματα μελλοντικής διαβίωσης που αποσκοπούν να προκαλέσουν συζήτηση,
2). Να δημιουργηθεί μία πρότυπη δοκιμαστική εργασία για μια περιοχή μικτών χρήσεων.
To project αυτό, εν γένει, θα σηματοδοτήσει την πρώτη φάση της νέας βιώσιμης πόλης και θα φιλοξενήσει εμπορικές και κοινωνικές χρήσεις, καθώς και περίπου 350 κατοικημένες μονάδες.
Με το έργο θα παρουσιάζονταν τι ήταν εφικτό, όσον αφορά το σχεδιασμό και την κατασκευή, σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και ενεργειακής απόδοσης σε οικισμούς κατοικιών.
Ο σχεδιασμός και η κατασκευή θα επέτρεπαν τη δοκιμή, σε πραγματικό χρόνο, νέων βιώσιμων μεθόδων και τεχνολογιών για εφαρμογή σε ευρύτερη κλίμακα.
Τα δικαιώματα ανάπτυξης της περιοχής διαφημίστηκαν και πωλήθηκαν σε μια σειρά ιδιώτες επενδυτές μέσω του Γραφείου Ανάπτυξης Ακινήτων της πόλης ,κατά το 1998.
Για να μπορέσουν να αποκτήσουν δικαιώματα ανάπτυξης, οι επενδυτές έπρεπε να δεσμευτούν να συμμετάσχουν σε μια ένωση που ονομάζεται «Ομάδα Ιδιοκτητών», με λεπτομερείς οδηγίες για την οικοδόμηση του χώρου.
Μια άλλη σημαντική προϋπόθεση της πώλησης ήταν ότι η πόλη του Malmo θα μπορούσε να εγκρίνει την επιλογή του αρχιτέκτονα.
………………….. (συνέχεια στο ανωτέρω Link).
ΠΩΣ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ – ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ
Είκοσι διαφορετικοί επενδυτές αγόρασαν δικαιώματα ανάπτυξης και άρχισαν να εργάζονται με την Ομάδα Ιδιοκτητών. Σχεδόν οι μισοί από αυτούς αγόρασαν
δικαιώματα για τουλάχιστον δύο projects στο χώρο.
Αυτές περιλάμβαναν σημαντικούς κατασκευαστές στην περιοχή όπως οι Skanska Nya Hem, LB Hus AB, NCCBoende, JM AB, Packwerk Bygg och Fastigheter, HSB, Wikeborg και Sander Fastighetsutv. AB και MKB.
Εκπρόσωποι του γραφείου πολεοδομικού σχεδιασμού του Malmö και ο αρχιτέκτονας Klas Tham που διορίστηκε από την κοινότητα συμμετείχαν στην
ομάδα ιδιοκτητών.
Το έργο της ομάδας ιδιοκτητών κατέληξε σε ένα κοινό συμβόλαιο που ονομάζεται ≪Πρόγραμμα ποιότητας Bo01≫, το οποίο αποτελεί ένα λεπτομερέςσυμπλήρωμα των υφιστάμενων κατευθυντήριων
γραμμών στο γενικό σχέδιο της πόλης.
Το εν λόγω συμφωνητικό περιγράφει το τελικό γενικό σχέδιο, τις κατευθυντήριες γραμμές για τη φυσική ανάπτυξη μεμονωμένων οικοπέδων
(συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για βιωσιμότητα) και, κυρίως, τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της πόλης, της ομάδας έκθεσης
και των συμμετεχόντων προγραμματιστών.
Οι επενδυτές έπρεπε επομένως να εκπληρώσουν εγγυήσεις σχετικά με την ποιότητα της αρχιτεκτονικής, των υλικών και της τεχνολογίας που χρησιμοποιούνταν καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησηςτων συμφωνηθέντων κατασκευών/έργων.
Χρησιμοποιώντας τις δημόσιες επενδύσεις ως μοχλό με αυτόν τον καινοτόμο τρόπο, ήταν δυνατό να αποδειχθεί στην αναπτυξιακή και επενδυτική κοινότητα, που έχει στρέψει την προσοχή της σε τέτοια projects, ότι αυτή η προβλεπόμενη «αειφόρος ανάπτυξη≫ θα μπορούσε να είναι κερδοφόρα.
Κέρδη τελικά πραγματοποιήθηκαν από την πώληση των οικοπέδων Bo01, τα οποία επανήλθαν στο δημόσιο ταμείο.
Το project απέδειξε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει οικονομικά και να επηρεάσειμια ευρύτερη αλλαγή της αγοράς στη Σουηδία.
Η πόλη Malmo διέθεσε οικόπεδα στους επενδυτές που είχαν αγοράσει δικαιώματα με βάση την κρίση της συμμετοχής των προγραμματιστών στην ομάδα ιδιοκτητών και την επιλογή του αρχιτέκτονα.
Τα κριτήρια της πόλης για την έγκριση αρχιτεκτόνων βασίστηκαν στο επίπεδο της εμπειρίας τους στοναειφόρο σχεδιασμό και στην αξιολόγηση της ποιότητας των εργασιών που είχε κατασκευάσει μέχρι σήμερα η εταιρεία τους.
Η πόλη θεώρησε ότι αυτό θα εξασφάλιζε τόσο σταθερή ποιότητα σχεδιασμού όσο και ισχυρή δέσμευση για βιωσιμότητα.
Υπήρξαν μερικές περιπτώσεις στις οποίες η πόλη απέρριψε την επιλογή του αρχιτέκτονα για έναν ή και τους δύο λόγους.
Επίσης το 1999 χορηγήθηκε επιχορήγηση ύψους 250 εκατομμυρίων σουηδικών κορόνων (25 εκατ. ευρώ) από τη σουηδική κυβέρνηση μέσω του “Ταμείου τοπικών επενδύσεων” για χρήση στο σχέδιο Bo01.
Αυτά τα κεφάλαια χρησιμοποιήθηκαν κατά κύριο λόγο για την αντιστάθμιση των εξόδων που σχετίζονται με την εκκαθάριση του χώρου και την εφαρμογή ορισμένων από τα ακριβότερα στοιχεία υποδομής που απαιτούνται για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων για βιωσιμότητα.
Τέλος, το 1999, η Ευρωπαϊκή Ένωση χορήγησε οικονομική βοήθεια ύψους 1,5 εκατ. Ευρώ (μόνο) για την εφαρμογή των στοιχείων του έργου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η κατασκευή άρχισε τον Μάρτιο του 2000. Λόγω του γεγονότος ότι τα έσοδα δεν θα δημιουργηθούν παρά μετά την έναρξη της έκθεσης, μέχρι το καλοκαίρι του 2000 η εταιρεία Bo01 AB αντιμετώπισε προβλήματα ρευστότητας.
Για την επίλυση αυτών των προβλημάτων, η εταιρεία δανείστηκε 40 εκατομμύρια κορώνες (3 εκ. €) από την πόλη.
………………….. (συνέχεια στο ανωτέρω Link).
Vastra Hamnen area in Malmo :
Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ, τα κόστη και τα οφέλη :
Χρηματοδότηση: Κόστος απόκτησης οικοπέδου: 8.300.000 €.
Έξοδα βελτίωσης του χώρου: 45.400.000 €.
Συνολικά έσοδα από την πώληση δικαιωμάτων ανάπτυξης: 29.000.000 €.
Συνολικό κόστος ανάπτυξης τοποθεσίας για την πόλη Malmo: 24.500.000 €.
Επιχορήγηση της σουηδικής κυβέρνησης (που εφαρμόζεται στον καθαρισμό της ρύπανσης και τη δημιουργία
βιώσιμων συστημάτων υποδομής): 250.000.000 SEK ή 25.000.000 €.
Επιχορήγηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (εφαρμόζεται σε συστήματα AΠΕ): 1.500.000 €.
(συνέχεια στο ανωτέρω Link).
