Θέση μάχης για να εξελιχθεί σε υπολογιστικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης παίρνει η Ελλάδα, θέτοντας σε λειτουργία τον «Δαίδαλο» και έχοντας ήδη στα σκαριά τη δεύτερη σχετική υποδομή στη Δυτική Μακεδονία. Την ίδια στιγμή, η αγορά δηλώνει «παρών» για να διεκδικήσει το νέο έργο, το οποίο θα προσθέσει νέα υπολογιστική ισχύ με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων.
Ο λόγος για έναν νέο εθνικό υπερυπολογιστή, ο οποίος σχεδιάζεται να εγκατασταθεί αυτή τη φορά στην Κοζάνη, στο νέο πράσινο Κέντρο Δεδομένων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
Ο διαγωνισμός ύψους 21,6 εκατ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΔΑΜ) και αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση την προηγούμενη εβδομάδα και προβλέπει ενιαία ανάθεση, με έναν ανάδοχο να αναλαμβάνει συνολικά την προμήθεια, εγκατάσταση, παραμετροποίηση και διασύνδεση των διαφορετικών υποσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η εκτιμώμενη αξία ανέρχεται συγκεκριμένα σε 21,57 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ ή 17,4 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Αντικείμενό του, σύμφωνα με τη δημόσια διαβούλευση, αποτελεί η προμήθεια και εγκατάσταση προηγμένου υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικού χώρου και λογισμικού για την υλοποίηση ενός νέου υπολογιστικού συστήματος υψηλών επιδόσεων, βελτιστοποιημένου για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και ανάλυσης ευαίσθητων δεδομένων. Παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία συστήματος αρχειοθέτησης υψηλών επιδόσεων.
Το σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από την ΕΔΥΤΕ την περασμένη Παρασκευή, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Οκτωβρίου, και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την οριστικοποίηση των όρων αναμένεται η προκήρυξη του ανοικτού διαγωνισμού.
Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι ο προϋπολογισμός των 21,57 εκατ. ευρώ αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο υποέργο προμήθειας και εγκατάστασης υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικών συστημάτων και λογισμικού και όχι το συνολικό κόστος κατασκευής και εξοπλισμού του νέου πράσινου Κέντρου Δεδομένων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, όπου θα εγκατασταθεί ο υπερυπολογιστής.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι περίπου 15,3 εκατ. ευρώ αφορούν τον εξοπλισμό, 1,7 εκατ. ευρώ τις άδειες λογισμικού και περίπου 400.000 ευρώ τις υπηρεσίες εγκατάστασης και παραμετροποίησης.
Η διάρκεια υλοποίησης προβλέπεται στους 12 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ ακολουθεί πενταετής εγγύηση καλής λειτουργίας.
Θέση μάχης παίρνουν οι εταιρείες πληροφορικής
Βάσει του κειμένου της δημόσιας διαβούλευσης, ο διαγωνισμός προβλέπει ενιαία ανάθεση, με έναν ανάδοχο να αναλαμβάνει συνολικά την προμήθεια, εγκατάσταση, παραμετροποίηση και διασύνδεση των διαφορετικών υποσυστημάτων.
Η επιλογή αυτή συνδέεται με την ανάγκη τεχνικής συμβατότητας και συντονισμού των επιμέρους συστημάτων. Μάλιστα, η ίδια η ΕΔΥΤΕ επισημαίνει ότι η κατάτμηση του έργου μεταξύ διαφορετικών αναδόχων θα αύξανε σημαντικά τις απαιτήσεις συντονισμού και θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα ως προς την εγκατάσταση, τη συμβατότητα και την έγκαιρη ολοκλήρωσή του.
Η ενιαία ανάθεση ανεβάζει, ωστόσο και τον βαθμό δυσκολίας για τους δυνητικούς αναδόχους, καθώς απαιτεί συνδυασμό οικονομικής επιφάνειας, εξειδικευμένης τεχνογνωσίας και δυνατότητας διαχείρισης σύνθετων έργων.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη διαβούλευση, οι υποψήφιοι ανάδοχοι θα πρέπει να έχουν συγκεκριμένο οικονομικό αποτύπωμα και να εμφανίζουν μέσο γενικό ετήσιο κύκλο εργασιών κατά την τριετία 2023-2025 τουλάχιστον ίσο με το 200% της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης χωρίς ΦΠΑ. Πρακτικά, αυτό μεταφράζεται σε απαιτούμενο μέσο ετήσιο τζίρο περίπου 34,8 εκατ. ευρώ, όριο που ανεβάζει σημαντικά τον πήχη συμμετοχής.
Παράλληλα, οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν εγκαταστήσει και να υποστηρίζουν τουλάχιστον δύο συστήματα με περισσότερες από 200 high-end GPUs σε περιβάλλον cloud, στοιχείο που περιορίζει εκ των πραγμάτων τον αριθμό των εταιρειών που μπορούν να διεκδικήσουν αυτόνομα το έργο.
Η ανάθεση θα πραγματοποιηθεί με κριτήριο τη βέλτιστη σχέση ποιότητας-τιμής, γεγονός που σημαίνει ότι η τεχνική αρτιότητα της προσφοράς θα έχει βαρύτητα πέραν του οικονομικού σκέλους.
Σε κάθε περίπτωση, η αγορά δείχνει να παίρνει ήδη θέσεις μάχης. Σύμφωνα με πληροφορίες του Insider.gr, παίκτες του κλάδου διερευνούν τις δυνατότητές τους να διεκδικήσουν το νέο έργο, εξετάζοντας τις τεχνικές προδιαγραφές και τους όρους συμμετοχής. Ήδη, άλλωστε, υπάρχει η εμπειρία του «Δαίδαλου», μέσω της οποίας εταιρείες του χώρου απέκτησαν σχετική τεχνογνωσία. Πέρα από αυτές βέβαια, ενδιαφέρον εκφράζεται και από παραδοσιακούς παίκτες της αγοράς πληροφορικής, οι οποίοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την υλοποίηση του έργου μέσω σχημάτων συνεργασίας.
Προηγμένη τεχνολογία με έμφαση στην AI
Όσο για τις τεχνικές προδιαγραφές, ο νέος υπερυπολογιστής θα βασίζεται σε τελευταίας γενιάς επιταχυντές για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, με τις προδιαγραφές να θέτουν ως βάση GPUs επιπέδου B200 ή νεότερης τεχνολογίας.
Η αναμενόμενη συνολική ισχύς τοποθετείται σε τουλάχιστον 17 PetaFLOPS για υπολογισμούς υψηλής ακρίβειας, ενώ στις εφαρμογές AI εκτιμάται ότι θα φτάνει τα 2 έως 4 ExaFLOPS.
Ενδεικτικό της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται η συγκεκριμένη αγορά είναι ότι η ΕΔΥΤΕ ζητά από τους υποψηφίους να προσφέρουν τις πιο πρόσφατες και σύγχρονες τεχνολογίες που θα είναι διαθέσιμες κατά τον χρόνο υποβολής των προσφορών, αφήνοντας έτσι περιθώριο για νεότερες λύσεις από αυτές που περιγράφονται σήμερα στο τεύχος.
Ξεχωριστό τμήμα της νέας υποδομής θα αποτελέσει ένα υπερ-ασφαλές περιβάλλον εργασίας και έρευνας, σχεδιασμένο για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων. Θα λειτουργεί ως διακριτό και απομονωμένο υποσύστημα του υπερυπολογιστή, με αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης και ξεχωριστούς υπολογιστικούς και αποθηκευτικούς πόρους.
Το νέο σύστημα έρχεται να προστεθεί στον «Δαίδαλο», ενισχύοντας περαιτέρω τις εθνικές υποδομές υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων και Τεχνητής Νοημοσύνης, αυτή τη φορά με επίκεντρο τη Δυτική Μακεδονία.
