Στη μέγγενη της ακρίβειας έχει εισέλθει το τελευταίο διάστημα ο κλάδος των κατασκευών, με αποτέλεσμα πλέον να απειλούνται ευθέως οι ανεγέρσεις νέων κτιρίων. Η νέα και απότομη αύξηση των τιμών των υλικών κατασκευής λόγω των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για πολλά έργα και οικοδομές, με αποτέλεσμα να αυξάνεται καθημερινά ο αριθμός των οικοδομικών επιχειρήσεων που επιλέγουν τη λύση της αναστολής εργασιών ή της αναβολής έναρξης νέων οικοδομών, έως ότου υπάρξει μια αποκλιμάκωση του κατασκευαστικού κόστους.
Στην αγορά κατοικίας, οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν εκτοξεύσει το κόστος μιας νέας οικοδομής σε περίπου 1.600-1.700 ευρώ/τ.μ., χωρίς να υπολογίζεται η αξία της γης. Πρόκειται για μια αύξηση της τάξεως του 50%-60% σε σχέση με πριν από ένα χρόνο. Οπως σημειώνει στην «Κ» ο Δημήτρης Καψιμάλης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Οικοδομικών Επιχειρήσεων Ελλάδας, «πριν από την πανδημική κρίση, αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής, το κόστος κατασκευής κυμαινόταν μεταξύ 1.000 και 1.200 ευρώ/τ.μ. για μια ποιοτική νέα κατασκευή. Σήμερα καλούμαστε να διαχειριστούμε μια συγκυρία κατά την οποία όχι μόνο έχει εκτοξευτεί το κόστος των υλικών, αλλά και το κόστος των εργατικών, λόγω της μεγάλης ζήτησης εργατοτεχνιτών».
Επιπλέον, σύμφωνα με τον κ. Καψιμάλη, στην αγορά των υλικών παρατηρούνται και φαινόμενα κερδοσκοπίας και αυθαίρετων αυξήσεων, που επιδεινώνουν την κατάσταση. Σοβαρό είναι και το πρόβλημα των ελλείψεων σε πλειάδα υλικών, καθώς πολλά εργοστάσια που προμηθεύουν την ελληνική αγορά δεν είναι σε θέση να παράσχουν ακριβείς τιμές και χρόνους παράδοσης λόγω της διατάραξης που έχει δημιουργηθεί στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Αυξάνεται καθημερινά ο αριθμός των επιχειρήσεων που επιλέγουν τη λύση της αναστολής εργασιών ή της ανα- βολής έναρξης νέων οικοδομών.
Μόνο τον Φεβρουάριο, ο δείκτης τιμών υλικών κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ «σκαρφάλωσε» σε επίπεδο 9% υψηλότερο του αντίστοιχου μήνα του 2021. Ωστόσο, επιμέρους κατηγορίες καταγράφουν πολλαπλάσια άνοδο. Για παράδειγμα, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας ήταν φέτος υψηλότερο κατά 71,4% (και 9,4% από τον Ιανουάριο!), ενώ αύξηση κατά 26,1% καταγράφει και το πετρέλαιο κίνησης. Ο σίδηρος οπλισμού έχει αυξηθεί 19% από πέρυσι, οι χάλκινοι αγωγοί κατά 17% και τα τούβλα κατά 14,2%.
Στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου αναφέρουν ότι από τις αρχές του Μαρτίου, υλικά όπως οι πλαστικοί σωλήνες έχουν ανατιμηθεί κατά 12%, πέραν της αύξησης κατά 50% που έχουν καταγράψει από τις αρχές του 2021 και μετά ένεκα της πανδημίας. Αντιστοίχως, ο σίδηρος έχει ανατιμηθεί κατά 20% μόνο από την αρχή του 2022 και μέχρι σήμερα. Συνολικά όμως από τον περυσινό Ιανουάριο καταγράφεται αύξηση της τάξεως του 120%, από 0,55 ευρώ/κιλό σε 1,2 ευρώ/κιλό!
Πρόκειται για μια εξέλιξη που έχει επηρεάσει όλη την αγορά ακινήτων. Για παράδειγμα, αντίστοιχη αύξηση του κόστους παρατηρείται και σε άλλες κατηγορίες κτιρίων. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Ανδριόπουλος, «την περίοδο 2018-2019 η κατασκευή ενός κτιρίου με πιστοποίηση κατά το πρότυπο LEED κόστιζε περί τα 1.100-1.200 ευρώ/τ.μ. Σήμερα, το σχετικό κόστος κυμαίνεται από 1.500 έως και 1.750 ευρώ/τ.μ., υπολογίζοντας μόνο τις ανατιμήσεις της περιόδου της πανδημίας. Εκτιμώ ότι μέχρι τον Ιούνιο θα έχουν αποκαλυφθεί στην πλήρη έκτασή τους και οι συνέπειες της Ουκρανίας και δεν αποκλείω το κόστος ενός ενεργειακά αποδοτικού κτιρίου γραφείων να αγγίξει ακόμα και τα 2.000 ευρώ/τ.μ.», τονίζει ο κ. Ανδριόπουλος.
Αυξήσεις καταγράφονται και στον τομέα των logistics, που έχει συγκεντρώσει σημαντική επενδυτική δραστηριότητα την τελευταία τριετία. Σύμφωνα με την Αννα Αποστολίδου, διευθύνουσα σύμβουλο της Briq Properties ΑΕΕΑΠ, «η αύξηση του κόστους κατασκευής μιας αποθήκης υψηλών προδιαγραφών σε σχέση με πέρυσι διαμορφώνεται σε 17%. Η εταιρεία ολοκλήρωσε πρόσφατα μια τέτοια κατασκευή με κόστος 460 ευρώ/τ.μ., ενώ για την επέκταση που θα ξεκινήσει το προσεχές διάστημα το κόστος αυξήθηκε σε 540 ευρώ/τ.μ., κι αυτό μόνο επειδή κατορθώσαμε να οριστικοποιήσουμε τη σχετική συμφωνία λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία». Σύμφωνα με την κ. Αποστολίδου, σήμερα το κόστος εκτιμάται ότι προσεγγίζει τα 600 ευρώ/τ.μ., ήτοι 30% υψηλότερα από το 2021.
Υποχωρεί η ζήτηση
Η άμεση απάντηση των οικοδομικών εταιρειών και των εταιρειών ανάπτυξης ακινήτων είναι η αναβολή της έναρξης νέων οικοδομών, τουλάχιστον για τους επόμενους δύο-τρεις μήνες, με την ελπίδα ότι έως τότε θα έχει υπάρξει εξομάλυνση της κατάστασης στην αγορά και οι τιμές θα έχουν αποκλιμακωθεί. Ασφαλώς, δεν είναι μόνο το κόστος των υλικών, που ωθεί ορισμένους κατασκευαστές στην αναστολή ανέγερσης νέων κατοικιών. Σύμφωνα με τον κ. Καψιμάλη, έχει επιστρέψει η αρνητική ψυχολογία μεταξύ των υποψήφιων αγοραστών, λόγω της ακρίβειας και της πανδημίας, με αποτέλεσμα και το ενδιαφέρον να έχει αρχίσει να μετριάζεται. Πάντως, όσοι κατασκευαστές έχουν εξασφαλίσει οικόπεδα σε ευνοϊκές τιμές, εκτιμάται ότι θα προχωρήσουν σε νέες ανεγέρσεις, ιδίως αν αυτές βρίσκονται σε περιοχές με υψηλές τιμές και αντίστοιχα υψηλή ζήτηση. Με τον τρόπο αυτό, εκτιμάται ότι θα μετακυλίσουν το αυξημένο κατασκευαστικό κόστος στις τιμές πώλησης. Αντιθέτως, σε περιοχές με χαμηλότερες τιμές που κάτι τέτοιο δεν θα είναι εφικτό, είναι πιθανό να υπάρξει μείωση της δραστηριότητας.
