Ένας μήνας έχει περάσει σχεδόν από τότε που ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) απέστειλε επιστολή προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας σχετικά με το αβάσταχτο φορτίο των 400 εκατ. ευρώ με το οποίο είναι αντιμέτωποι οι πάροχοι ενέργειας, λόγω ελλειμμάτων στον Ειδικό Λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ).
Οι προμηθευτές, οι οποίοι επιβαρύνονται με 26 εκατ. ετησίως, ζητούν είτε την αύξηση του τέλους ΥΚΩ στους λογαριασμούς, είτε να καλυφθεί η διαφορά από τον κρατικό προϋπολογισμό, απόφαση που αναμένεται να παρθεί από το Υπουργείο Οικονομικών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις αρχές του 2025 το έλλειμμα ήταν στα 600 εκατ. ευρώ, όταν και δόθηκε από τον κρατικό προϋπολογισμό μια «ένεση» ύψους 400 εκατ. ευρώ, που περιόρισε το πρόβλημα, όμως, έκτοτε το έλλειμμα έχει «σκαρφαλώσει» στα 400 εκατ. ευρώ
Ωστόσο, τίποτα δε φαίνεται να κινείται αυτή τη στιγμή προς αυτήν την κατεύθυνση και παρά την προσπάθεια των παρόχων να απορροφήσουν μέρος του κόστους, τελικά επιβαρύνονται και οι καταναλωτές, οι οποίοι βλέπουν τους λογαριασμούς τους προσαυξήσεις και αναπροσαρμογές στις χρεώσεις.
Πάντως, στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπεται η κρατική ενίσχυση στον Ειδικό Λογαριασμό, σε περιπτώσεις τυχόν αρνητικού οικονομικού αποτελέσματος και δεδομένου ότι κρατικός προϋπολογισμός έχει σημειώσει ρεκόρ πλεονάσματος μοιάζει ακόμη πιο αδικαιολόγητη η αδράνεια από την πλευρά της πολιτείας να επιλύσει το ζήτημα.
Έτσι, από τον Απρίλιο του 2023, οι προμηθευτές έχουν επί της ουσίας κληθεί να αναλάβουν το κόστος χρηματοδότησης των μηνιαίων ελλειμμάτων του Ειδικού Λογαριασμού, δεσμεύοντας ίδια κεφάλαια για την παροχή των ΥΚΩ έως ότου καταστεί εφικτή η εξόφληση των οφειλόμενων ποσών.
Όπως εξηγεί στην επιστολή του ο Σύνδεσμος, η χρηματοδότηση του υφιστάμενου ελλείμματος των 400 εκατ. ευρώ από τους ίδιους τους προμηθευτές, μέσω κεφαλαίου κίνησης με επιτόκιο δανεισμού 6,5%, αντιστοιχεί σε ετήσιο χρηματοοικονομικό κόστος περί τα 26 εκατ. ευρώ, ήτοι 2,2 εκατ. μηνιαίως, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά το κόστος προμήθειας και προκαλεί αυξητικές πιέσεις στα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Λανθασμένοι χειρισμοί «φουσκώνουν» το πρόβλημα
Όπως έχει αναφέρει ο ΕΣΠΕΝ στο BD, από τον Αύγουστο του 2022 έως και τον Απρίλιο του 2023, ο ΕΛΥΚΩ χρηματοδότησε με 460 εκατ. ευρώ το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, συμβάλλοντας στις επιδοτήσεις ρεύματος, κίνηση που θεωρείται βασική αιτία του σημερινού ελλείμματος.
Όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην επιστολή που απέστειλε στο ΥΠΕΝ τον Σεπτέμβριο ο Γενικός Διευθυντής του ΕΣΠΕΝ, Μίλτος Ασλάνογλου, «στη διαμόρφωση του σημερινού ελλείμματος, συνέβαλαν καθοριστικά τα ακόλουθα:
- Τρεις Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, από τον Αύγουστο του 2022 έως και τον Απρίλιο του 2023, για τη χρηματοδότηση του «Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης» από τον ΕΛΥΚΩ με συνολικά κονδύλια ύψους € 460 εκ.
- Νομοθετική διάταξη της 28.03.2023 με την οποία οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις Μέσης και Χαμηλής Τάσης απαλλάχθηκαν από την υποχρέωση καταβολής χρεώσεων ΥΚΩ για διάστημα πέντε μηνών (01.11.2021 – 31.03.2022), προκειμένου να στηριχθούν κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, η οποία εκτιμάται ότι επέφερε συνολική απομείωση των εισροών του ΕΛΥΚΩ κατά € 65 εκ.».
«Ως εκ τούτου παρακαλούμε για τις ενέργειές σας, οι οποίες κρίνονται απολύτως επιβεβλημένες, προκειμένου να διασφαλιστούν η βιωσιμότητα του Ειδικού Λογαριασμού και η εύρυθμη λειτουργία του σχήματος παροχής των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, με την εκ νέου ενεργοποίηση της δυνατότητας ενίσχυσης του ΕΛΥΚΩ από τον κρατικό προϋπολογισμό, κατόπιν οικείας απόφασης του Υπουργού Οικονομικών.
Σε κάθε περίπτωση θεωρούμε αυτονόητο ότι, για όσο διάστημα οι προμηθευτές αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς συνέπειες του ελλειμματικού ΕΛΥΚΩ, θα πρέπει να αποζημιώνονται έναντι του χρηματοοικονομικού κόστους που αναλαμβάνουν και για τον σκοπό αυτό αιτούμεθα να αναληφθούν οι κατάλληλες πρωτοβουλίες, είτε δια μέσω συναφούς κανονιστικής πρόβλεψης της αρμόδιας Ρυθμιστικής Αρχής, είτε μέσω αντίστοιχης νομοθετικής ρύθμισης του Υπουργείου σας», καταλήγει η επιστολή.
Τα μη διασυνδεδεμένα νησιά το μεγάλο «αγκάθι»
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο BD ο ΕΣΠΕΝ, το μεγαλύτερο κόστος προέρχεται από τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ) και κυρίως την Κρήτη.
Θυμίζουμε ότι όσα νησιά δεν είναι συνδεδεμένα με το ηπειρωτικό δίκτυο, παράγουν το ρεύμα σε δικές τους μονάδες, χρησιμοποιώντας κυρίως πετρέλαιο, το οποίο είναι κοστοβόρο και για να μην πληρώνουν οι κάτοικοι των νησιών αυτών ακριβότερο ρεύμα, το επιπλέον αυτό κόστος επιδοτείται μέσω των ΥΚΩ.
Με βάση όσα αναφέρει ο ΕΣΠΕΝ, «η Κρήτη, που είναι και το μεγαλύτερο μέρος ΥΚΩ, έχει μερικώς διασυνδεθεί. Συνεχίζει και παράγει σε μεγάλο βαθμό ρεύμα από μονάδες πετρελαίου, καθώς αυτή τη στιγμή είναι σε λειτουργία μόνο ένα μικρό καλώδιο, το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλήρης διασύνδεση αναμένεται «λογικά μέσα στις αρχές του 2026, όπου θα τεθεί σε λειτουργία το μεγάλο καλώδιο», γεγονός που θα μειώσει σημαντικά το κόστος ΥΚΩ.
Ωστόσο, όπως τονίζει, ακόμη και μετά την πλήρη διασύνδεση της Κρήτης το έλλειμμα θα παραμείνει. «Ακόμη και αν ο λογαριασμός ξεκινήσει να είναι πλεονασματικός, άμα περιμένουμε να κλείσει μέσω του ειδικού τέλους θα περάσουν πολλά χρόνια», εξηγεί.
Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς η σύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική χώρα θα μπορούσε να εξοικονομήσει από τους λογαριασμούς ΥΚΩ γύρω στα 550 εκατ. ευρώ ετησίως.
Βέβαια, οι τότε εκτιμήσεις έβλεπαν να γίνεται αισθητή η αποκλιμάκωση αυτή ήδη από το φθινόπωρο. Όμως, με βάση τα καινούργια δεδομένα αυτό θα καθυστερήσει, μεγαλώνοντας ακόμη περισσότερο την «ψαλίδα» του ελλείματος.
