Λύση στο ζήτημα της ιδιοκτησίας των «εξ αδιαιρέτου» ανοιχτών θέσεων στάθμευσης σε παλιές πολυκατοικίες δίνει τροπολογία του υπουργείου Περιβάλλοντος. Οπως ορίζεται, όταν οι θέσεις στην πιλοτή δεν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένο διαμέρισμα, τότε οι ιδιοκτήτες μπορούν να προχωρήσουν σε σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας για να τις «χωρίσουν» και να τις αντιστοιχίσουν με το διαμέρισμά τους.
Μπορούν επίσης και να τις πωλήσουν, αλλά για να αντιστοιχισθούν υποχρεωτικά με κάποιο άλλο διαμέρισμα του ίδιου κτιρίου (και όχι αυτοτελώς, όπως λ.χ. οι θέσεις σε έναν υπόγειο χώρο στάθμευσης). Το πρόβλημα είναι ότι έως σήμερα τα «χιλιοστά» που αντιστοιχούσαν στην πιλοτή δεν μεταβιβάζονταν μαζί με το διαμέρισμα, ενώ σε περίπτωση αγωγής τα δικαστήρια χαρακτήριζαν κοινόχρηστο χώρο την πιλοτή.
Η ρύθμιση κατατέθηκε σε σχέδιο νόμου για τον έντυπο και τον ηλεκτρονικό Τύπο και έρχεται να τροποποιήσει νομοθεσία του μακρινού 1979, που εξακολουθεί και σήμερα να ρυθμίζει τις «υποχρεώσεις προς δημιουργία χώρων στάθμευσης». Αφορά τις πολυκατοικίες εκείνες (κυρίως πολυκατοικίες των δεκαετιών ’70-’80) στις οποίες οι ανοιχτές θέσεις στάθμευσης στην πιλοτή δεν αντιστοιχούσαν σε συγκεκριμένο διαμέρισμα (λ.χ. το διαμέρισμα του 1ου ορόφου κατέχει και τη θέση στάθμευσης Α1 στην πιλοτή). Στις πολυκατοικίες εκείνες οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων είχαν εξ αδιαιρέτου χιλιοστά επί της πιλοτής και στη συνέχεια «διά λόγου» αντιστοιχούσαν τις θέσεις στάθμευσης που προέκυπταν.
Η πρακτική αυτή όμως δημιουργούσε δύο βασικά ζητήματα. Οπως εξηγεί στην «Κ» ο πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Πειραιώς και Δωδεκανήσων, Γιώργος Ρούσκας, κατά τη μεταβίβαση ενός διαμερίσματος τα χιλιοστά που αντιστοιχούσαν στη θέση δεν μπορούσαν να μεταβιβαστούν. Περαιτέρω, αν κάποιος προσέφευγε δικαστικά θα μπορούσε να πετύχει τον χαρακτηρισμό όλης της πιλοτής ως κοινόχρηστου χώρου και συνεπώς να «απαγορεύσει» ακόμα και τη στάθμευση σε αυτήν (ο Αρειος Πάγος έχει κρίνει άκυρη τη σύσταση ανεξάρτητης οριζόντιας ιδιοκτησίας σε πιλοτή). Εξ αντανακλάσεως, η ιδιαιτερότητα αυτή αποτελούσε πρόβλημα και για το Κτηματολόγιο καθώς τα χιλιοστά επί της πιλοτής δεν μπορούσαν να δηλωθούν. Τι προβλέπει η σχετική ρύθμιση; Ο ιδιοκτήτης ενός διαμερίσματος σε μια τέτοια πολυκατοικία μπορεί να προχωρήσει σε «μονομερή σύσταση της πράξης οριζόντιας ιδιοκτησίας προκειμένου να μετατρέψει τον ανοιχτό χώρο στάθμευσης στην πιλοτή ως παρακολούθημα» (σ.σ. δηλαδή στοιχείο που είναι συναρτημένο με το διαμέρισμα) στην αποκλειστική χρήση του διαμερίσματός του και να ενσωματώσει το ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο που είχε η ανοιχτή θέση στην πιλοτή. Η συναίνεση του συνόλου των συνιδιοκτητών δεν χρειάζεται, καθώς θεωρείται δεδομένη.
Η τροπολογία που κατατέθηκε αφορά πολυκατοικίες (κυρίως των δεκαετιών ’70-’80) στις οποίες οι θέσεις στάθμευσης δεν αντιστοιχούσαν σε συγκεκριμένο διαμέρισμα.
Μεταβιβάσεις
Περαιτέρω, η θέση αυτή μπορεί να μεταβιβαστεί, αλλά μόνο για να «αντιστοιχισθεί» με άλλο διαμέρισμα της ίδιας πολυκατοικίας. Με άλλα λόγια, κάποιος που κατέχει μια τέτοια θέση στάθμευσης στην πιλοτή μπορεί να την πουλήσει σε άλλον ιδιοκτήτη στην ίδια πολυκατοικία –που θέλει να κατέχει δύο–, αλλά και οι δύο θέσεις (παλαιά και νέα) θα πρέπει να ανήκουν σε συγκεκριμένο διαμέρισμα. Μια θέση στάθμευσης στην πιλοτή δεν γίνεται να μεταβιβαστεί ως αυτοτελής ιδιοκτησία (όπως γίνεται, λ.χ., με τις θέσεις στάθμευσης στο υπόγειο μιας σύγχρονης πολυκατοικίας, όπου αυτές συνήθως αποτελούν χωριστό στοιχείο ιδιοκτησίας που δεν αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο διαμέρισμα). Ούτε σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών.
Κτηματολόγιο σε… παράταση
Την τρίτη κατά σειρά παράταση στην ολοκλήρωση του Kτηματολογίου δίνει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Πλέον η νέα ημερομηνία είναι η 17η Ιανουαρίου 2024. Σύμφωνα με τη διάταξη, η αρχική ημερομηνία (αρχές 2020) ήταν «ένα ανέφικτο χρονικό σημείο που τέθηκε παραβλέποντας τις νομικές και πραγματικές δυσκολίες μετάβασης στην οριστική δομή». Σήμερα έχουν κλείσει τα 143 από τα 392 υποθηκοφυλακεία (λιγότερα από τα μισά), ενώ έχουν ανοίξει 57 από τα 92 γραφεία της νέας δομής του Ελληνικού Κτηματολογίου. Επίσης, με την ίδια ρύθμιση δόθηκε εξάμηνη αναστολή (έως το καλοκαίρι) στην επιβολή προστίμου σε όσους δηλώνουν εκπρόθεσμα τις ιδιοκτησίες τους, μια ρύθμιση που δεν έχει ποτέ επιβληθεί και κατά πολλούς θεωρείται ανούσια, αφού η συλλογή δηλώσεων έχει ξεπεράσει το 90% στο σύνολο της χώρας.
