Η καθυστέρηση στη μεταφορά του συνόλου των οφειλών στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) και η βεβαίωσή τους, ο υπολογισμός των δόσεων με βάση τα εισοδήματα του 2016, καθώς και η εγγενής δυσκολία στη λήψη της απόφασης για το εάν συμφέρει ο επανυπολογισμός ή όχι, αποτελούν τα βασικά προσκόμματα στην πορεία της «ευνοϊκότερης ρύθμισης οφειλών προς τα Ταμεία» που έχει «τρέξει» ποτέ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, κατά τον πρώτο μήνα εφαρμογής της ρύθμισης, έχουν ενταχθεί 43.000 οφειλέτες και έχουν ρυθμιστεί περίπου 765 εκατ. ευρώ. Περίπου 72.000 έχουν υποβάλει αίτηση και άλλοι 72.000 βρίσκονται σε αναμονή ένταξης. Οι 18.000 από αυτούς που έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση είναι εργοδότες, που έσπευσαν να ρυθμίσουν περίπου 550 εκατ. ευρώ χρέη προς το πρώην ΙΚΑ.
Σημαντικά περιορισμένος, στις 19.000, είναι ο αριθμός των ελεύθερων επαγγελματιών που έχουν οριστικοποιήσει την ένταξή τους στις 120 δόσεις, ρυθμίζοντας χρέη ύψους περίπου 160 εκατ. ευρώ. Ακόμη μικρότερη είναι η συμμετοχή των αγροτών, καθώς μόλις 3.800 έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση, που θα παραμείνει ανοικτή, εφόσον δεν δοθεί κάποια παράταση, έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Μεγάλες είναι οι καθυστερήσεις στην επεξεργασία των στοιχείων και στη βεβαίωση των οφειλών στις περιπτώσεις των αυτοαπασχολουμένων. Και αυτό, γιατί δεν έχει μεταφερθεί και πιστοποιηθεί στο ΚΕΑΟ το σύνολο των οφειλετών από το πρώην Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων.
Ετσι, γιατροί από το πρώην ΤΣΑΥ και μηχανικοί από το πρώην ΤΣΜΕΔΕ δυσκολεύονται να ενταχθούν στη ρύθμιση. Η καθυστέρηση είναι σημαντική, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις η επεξεργασία των στοιχείων για το ύψος των οφειλών ξεπερνάει τις 10 με 15 ημέρες.
Ενα πρόβλημα, επίσης, που αφορά το σύνολο των μη μισθωτών είναι ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η εκκαθάριση των εισφορών με βάση τα εισοδήματα του 2017 και 2018. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα όσοι έχουν οφειλές τα συγκεκριμένα έτη να μην μπορούν να υπολογίσουν το πραγματικό ποσό που χρωστούν. Στην πράξη, το ύψος της οφειλής και της δόσης ενδέχεται να αλλάξει, μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των εισφορών που οφείλονται, με βάση το πραγματικό εισόδημα κάθε έτους. Παράλληλα, το ΚΕΑΟ σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχει ακόμη βεβαιώσει οφειλές που δημιουργήθηκαν εντός του 2018. Βεβαίως, ένα σημαντικό πρόβλημα το οποίο αφορά κυρίως τους μη μισθωτούς οφειλέτες που βρίσκονται κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης είναι το εάν τους συμφέρει ο επανυπολογισμός της οφειλής ή όχι. Οπως μάλιστα φαίνεται από το παράδειγμα που παρουσιάζει στην «Κ» ο ειδικός στην κοινωνική ασφάλιση, δικηγόρος, Δημήτρης Μπούρλος, η απόφαση δεν είναι πάντα η προφανής. Και αυτό, γιατί ναι μεν ως γενικός κανόνας ισχύει ότι όποιος επιλέξει τον επανυπολογισμό θα έχει απώλειες στη μελλοντική του σύνταξη, όμως αυτό δεν ισχύει για όλους. Για κάποιον που έχει συμπληρώσει τα όρια ηλικίας και ο επανυπολογισμός ανοίγει τον δρόμο της συνταξιοδότησης, με παρακράτηση της δόσης από τη σύνταξη, μπορεί για τα 10 χρόνια της ρύθμισης η παροχή να είναι μεγαλύτερη μετά τον επανυπολογισμό.
Αναλυτικά, όπως επισημαίνει ο κ. Μπούρλος, ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ για 36 έτη, με βασική οφειλή 19.996 ευρώ (μη καταβολή εισφορών για 48 μήνες), που μαζί με τις επιβαρύνσεις ύψους 8.833 ευρώ ανέρχεται πλέον σε 28.829 ευρώ, χωρίς επανυπολογισμό θα μειώσει την οφειλή του σε 21.321 ευρώ. Θα λάβει σύνταξη 760 ευρώ τον μήνα, η δόση που θα του παρακρατείται για 120 μήνες θα είναι της τάξης των 226,14 ευρώ, με αποτέλεσμα για τα επόμενα 10 χρόνια να λαμβάνει σύνταξη της τάξης των 533,86 ευρώ. Ο ίδιος ασφαλισμένος, εάν επιλέξει τον επανυπολογισμό, θα δει τη συνολική οφειλή του να περιορίζεται στις 8.858 ευρώ (8.301,6 βασική οφειλή συν 557 ευρώ επιβαρύνσεις), θα του οριστεί σύνταξη της τάξης των 690 ευρώ και, μετά την παρακράτηση δόσης ύψους 93,90 ευρώ, θα λαμβάνει το ποσό των 596 ευρώ, ήτοι 62,14 ευρώ επιπλέον απ’ ό,τι χωρίς τον επανυπολογισμό. Βέβαια, να σημειωθεί εδώ ότι η σύνταξη αυτή θα είναι μόνο για 10 χρόνια. Οπως και ότι δεν τίθεται πάντα θέμα επιλογής, καθώς για τους περισσότερους ασφαλισμένους, η ένταξη στη ρύθμιση αποτελεί τη μοναδική λύση που έχουν.
