Με ανοιχτό το μείζον θέμα για το πώς θα συλλέγονται τα διόδια και το πώς θα καταβάλλονται στους παραχωρησιούχους, ώστε να εξυπηρετούνται οι δανειακές συμβάσεις, το υπουργείο Υποδομών προχώρησε την Παρασκευή στην κήρυξη προσωρινού αναδόχου στον διαγωνισμό υπό την ονομασία «Εγκατάσταση πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών δορυφορικής τεχνολογίας με οπτική αναγνώριση», προϋπολογισμού 322,5 εκατ. χωρίς ΦΠΑ και συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ (24%) 400,6 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούμενου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Ο προσωρινός ανάδοχος είναι η κοινοπραξία των Άκτωρ – Intrakat – Ιntrasoft Inl- Autostrade Tech (Ιταλία) με συνολική βαθμολογία (συνδυασμός τεχνικής και οικονομικής προσφοράς) 95,40, έναντι 92,85 που πέτυχε η δεύτερη κοινοπραξία των Μυτιλιναίος – Nusz (Ουγγαρία).
Η κοινοπραξία με επικεφαλής την Άκτωρ κέρδισε την πρώτη θέση στην κατάταξη κυρίως με την τεχνική της προσφορά η οποία έλαβε 117,45 βαθμούς έναντι 106,95 της Μυτιληναίος, αφού στην οικονομική προσφορά της η έκπτωση που παρείχε ήταν 10% (290, 3 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ), όταν αυτή του δεύτερου σχήματος ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη, 30,72% (223,5 εκατ. ευρώ).
Δικαίωμα προσφυγών
Με βάση τη διαδικασία τα δύο σχήματα έχουν το δικαίωμα των προδικαστικών προσφυγών ενώπιων της ΑΕΠΠ (Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών) όπως συνέβη κατά το πρώτο στάδιο του διαγωνισμού.
Ωστόσο, πέρα από το σύστημα το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα ο χρήστης των μεγάλων αυτοκινητόδρομων (Ολυμπία Οδός, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, Κεντρικής Ελλάδος, Ιόνια οδός και Μορέας) να καταβάλλει αναλογικότερα διόδια, το όλο εγχείρημα δεν θα πρόκειται να εφαρμοστεί αν δεν επέλθει συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης (προφανώς της επόμενης που πιθανότατα να μην είναι ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να έχει τις ίδιες στοχεύσεις), των παραχωρησιούχων και των πιστωτριών τραπεζών που έχουν χρηματοδοτήσει τα έργα.
Ο τρόπος είσπραξης των διοδίων είναι κομβικής σημασίας στα έργα παραχώρησης και άρα εφόσον αλλάζει χρειάζεται να υπογραφεί νέα συμφωνία. Όταν ο διαγωνισμός ήταν στο τελικό του στάδιο, πριν λίγες εβδομάδες παραχωρησιούχοι και τράπεζες έστειλαν επιστολή στο αρμόδιο υπουργείο ζητώντας να μάθουν πώς εξασφαλίζεται η είσπραξη των διοδίων, καθώς και η πληρωμή των δανειακών συμβάσεων.
Οι παραχωρησιούχοι, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οι μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας, χαρακτηρίζουν το θέμα μείζονος σημασίας τη στιγμή που σήμερα, με το υπάρχον σύστημα, είναι αυτοί που έχουν τον άμεσο έλεγχο των εισπράξεων.
Η υπόθεση των αναλογικών διοδίων ήταν από τις πρώτες που ασχολήθηκε ο απερχόμενος υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίτζης και όπως φαίνεται από την πορεία της διαδικασίας τις τελευταίες εβδομάδες οι αρμόδιες υπηρεσίες «έτρεξαν» προκειμένου να υπάρξει ο προσωρινός ανάδοχος.
Σημειώνεται ότι αρχικό ενδιαφέρον για τον εν λόγω διαγωνισμό είχαν εκδηλώσει άλλες 3 κοινοπραξίες: 1. ΟΤΕ – T-Systems International GmbH (θυγατρική του ομίλου Deutsche Telekom). 2. Strabag – SkyToll (Σλοβενία) και 3. Τέρνα – Vinci – Kapsch Traffic Com (Γερμανία).
Η κοινοπραξία υπό την Τέρνα προσήλθε και κατά την κατάθεση δεσμευτικής προσφοράς, όμως, δεν υπέβαλε τα απαραίτητα στοιχεία και δικαιολογητικά και βγήκε εκτός. Ως εκ τούτου ένας διαγωνισμός που ξεκίνησε με την προοπτική να ανταγωνιστούν πέντε σχήματα έφθασε στο στάδιο που βρίσκεται με δύο.
Όπως εκτιμάται αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά, αλλά και τίποτα, εφόσον εν τέλει ολοκληρωθεί με την ανακήρυξη αναδόχου και επιλυθεί το θέμα της εισπραξιμότητας των διοδίων.
Προφανώς αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν ο νέος υπουργός Υποδομών θα συμπεριλάβει τα αναλογικά διόδια στις προτεραιότητές του.
Το σκεπτικό γύρω από την εφαρμογή αναλογικού συστήματος χρέωσης διοδίων, εφόσον εν τέλει τεθεί σε εφαρμογή, είναι προς όφελος του χρήστη καθώς θα καταβάλλει διόδια μόνον για τη διαδρομή που θα διανύει. Με βάση τα προαναφερθέντα, δεν υφίσταται χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου συστήματος.
Πώς θα υπολογίζονται τα διανυόμενα χιλιόμετρα
Βάσει της διακήρυξης του έργου για τα οχήματα Επαγγελματικής Χρήσεως, η λειτουργία του συστήματος διοδίων θα γίνεται με την εγκατάσταση Εποχούμενων Συσκευών (On Board Units – OBUs) μέσω των οποίων θα καταγράφεται δορυφορικά η κίνησή του επί του οδικού δικτύου.
Το Σύστημα Ηλεκτρονικών Διοδίων θα μετρά αυτόματα την απόσταση που διανύει το όχημα και θα υπολογίζει το οφειλόμενο οδικό τέλος. Το οφειλόμενο τέλος θα καταβάλλεται από τον χρήστη ηλεκτρονικά, με τρόπο που θα επιλέγει ανάμεσα σε πολλαπλά προσφερόμενα κανάλια.
Το σύστημα θα βασίζεται στον εντοπισμό της θέσης του χρήστη μέσω δορυφόρου (Global Navigation Satellite System – GNSS) με AGPS, και στη μετάδοση των δεδομένων θέσης προς το Σύστημα Ηλεκτρονικών Διοδίων μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, θα έχει δε κάλυψη στο 100% της χώρας, ενώ για λόγους συμμόρφωσης με την κείμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία, όσο και για λειτουργική ευκολία, θα ενσωματώσει βασικούς μηχανισμούς διαλειτουργικότητας που προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τηλεδιοδίων (European Electronic Tolling Service – EETS).
Για τα οχήματα Ιδιωτικής Χρήσης προβλέπεται η λειτουργία του συστήματος διοδίων βάσει της οπτικής αναγνώρισης των πινακίδων κυκλοφορίας του κάθε οχήματος.
Το σύστημα αυτό Αυτόματης Αναγνώρισης Πινακίδων Κυκλοφορίας (Automatic Number Plates Recognition – ANPR ή σύστημα «video tolling»), θα ταυτοποιεί το όχημα από τις πινακίδες κυκλοφορίας του κατά την είσοδό του στο οδικό δίκτυο επί του οποίου επιβάλλονται τέλη και θα το ταυτοποιεί επίσης κατά την έξοδό του από το οδικό δίκτυο -πάλι με τον ίδιο τρόπο. Βάσει της χιλιομετρικής απόστασης που αυτό έχει διανύσει, θα υπολογίζει αυτόματα το οφειλόμενο οδικό τέλος.
Της Τέτης Ηγουμενίδη
