Ήταν Μάιος του 2021 όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε εκδήλωση παρουσίασης του σχεδίου για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), στο Μεγάλο Αρσενάλι στα Χανιά ανέφερε ότι “ανέλαβα προσωπικά την δέσμευση για τον ΒΟΑΚ” χαρακτηρίζοντας μάλιστα “το πιο σημαντικό έργο στο νησί για τον επόμενο αιώνα”.
Της Eλένης Μπότα
Πέρασαν 2,5 χρόνια και το μεγαλύτερο οδικό έργο της Ευρώπης, δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, με τη βασική πηγή προβληματισμού να εστιάζεται στο τμήμα Χανιά-Χερσόνησος, μήκους 157 χιλιομέτρων του οποίου ο διαγωνισμός γίνεται με τη μέθοδο της παραχώρησης.
Πρόκειται για το βασικό τμήμα του ΒΟΑΚ, καθώς θα εξυπηρετεί τις τρεις μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης, δηλαδή Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο.
Οι προσφορές για το έργο του οποίου ο προϋπολογισμός από τα 1,3 δισ. ευρώ έχει αυξηθεί στα 1,75 δισ. ευρώ, κατατέθηκαν τον Μαϊο του 2023.
Το οικονομικό παρών έδωσαν η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις με την Μυτιληναίος, η AVAX με δύο γαλλικές εταιρείες, την Egis Project και το επενδυτικό fund Meridiam και αυτόνομα η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Οι προσφορές δεν έχουν ανοίξει ακόμη (κάποιοι εκτιμούν ότι θα γίνει στο τέλος του έτος, αρχές του επόμενου), καθώς όπως υποστηρίζουν στελέχη της αγοράς οι συζητήσεις σε κυβερνητικό επίπεδο με τους κατασκευαστικούς Ομίλους για το πώς θα μπορούσε να κατασκευαστεί το έργο, δεν φαίνεται να έχουν καταλήξει.
Πληροφορίες που δεν επιβεβαιώνονται, αναφέρουν ότι έχει πέσει στο τραπέζι η πρόταση να συμμετάσχουν στην παραχώρηση όλοι οι κατασκευαστικοί Όμιλοι, κάτι που είναι άγνωστο μέχρι στιγμής αν θα μπορέσει να γίνει.
Από την άλλη πλευρά στελέχη της κατασκευαστικής αγοράς, τονίζουν ότι τα χρήματα που έχουν εξασφαλιστεί για το έργο δεν επαρκούν με δεδομένη και την αύξηση του κατασκευαστικού κόστους, ενώ και το κόστος που καλείται να καλύψει ο παραχωρησιούχος υπό τη δεδομένη χρηματοοικονομική κατάσταση, είναι μεγάλο.
Επίσης υπάρχει έντονος προβληματισμός για το πρωτοεμφανιζόμενο υβριδικό μοντέλο διοδίων που θα επιβληθούν, ενώ στο τραπέζι έχουν πέσει και οι κατασκευαστικές προκλήσεις του έργου, καθώς “είναι τόσο μεγάλο, που ακόμα και αν όλες οι εταιρείες του εγχώριου κατασκευαστικού κλάδου το αναλάβουν, είναι αρκετά δύσκολο να “βγει”, όπως τονίζουν στο Capital πηγές με γνώση.
Ένας ακόμη “πονοκέφαλος” για την κυβέρνηση φαίνεται να είναι και το τι μέλλει γενέσθαι με το τμήμα της χρηματοδότησης του έργου, που προέρχεται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως είναι γνωστό η χρηματοδότηση του έργου θα προέλθει από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια. Το Δημόσιο έχει φροντίσει να καλύψει κατά 800 εκατ. ευρώ το έργο. Τα 600 εκατ. ευρώ θα είναι από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ τα υπόλοιπα χρήματα καλείται να τα καλύψει ο παραχωρησιούχος.
Όμως, ακόμη και αν οι διαδικασίες του διαγωνισμού ολοκληρωνόταν μέσα στους επόμενους μήνες, μπουλντόζες για την κατασκευή του έργου δεν θα βλέπαμε πριν το 2025. Σε μια τέτοια περίπτωση θεωρείται βέβαιη η αναζήτηση άλλων πόρων για το κομμάτι της συμβολής του ΤΑΑ, αφού το χρονοδιάγραμμα που θέτει για την ολοκλήρωση των χρηματοδοτούμενων έργων, είναι στα τέλη του 2025.
