Σταθερά αυξητική τάση χαρακτηρίζει την κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, με σημαντική διείσδυση σε επιμέρους τομείς της οικονομίας ακολουθώντας σχεδόν «κατά πόδας» τις διεθνείς τάσεις της αγοράς. Ωστόσο, η εξέλιξη του καυσίμου σε πυλώνα στην εποχή της πλήρους απανθρακοποίησης γεννά νέες προκλήσεις και σηματοδοτεί σημαντικές αλλαγές.
Ως τάσεις ξεχωρίζουν η διαρκώς αυξανόμενη διείσδυση του φυσικού αερίου στις επιμέρους αγορές, δημιουργώντας πλέον τους όρους για μια παγκοσμιοποιημένη αγορά φυσικού αερίου. Οι βραχυχρόνιες συμβάσεις κερδίζουν έδαφος έναντι των μακροχρόνιων και από την εποχή των μεγάλων διασυνοριακών αγωγών περνάμε σε περισσότερο περιφερειακά έργα ως αναγκαία υποδομή για την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών της αγοράς.
Επιπρόσθετα, σημαντική εξέλιξη-τάση συνιστά η εμφάνιση και υιοθέτηση νέων μοντέλων τροφοδοσίας αερίου, όπου ολοένα και περισσότερες εταιρείες αερίου γίνονται και εταιρείες ενέργειας, παρέχοντας μια ευρύτερη γκάμα προϊόντων, με κεντρικό τους στόχο να μεταβούν στην μελλοντική αγορά, προσαρμοζόμενες στα νέα δεδομένα.
Ωρίμανση και Ανάπτυξη με το LNG στην πρώτη γραμμή
Σε αυτό το περιβάλλον ο τομέας φυσικού αερίου στην Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει μια βασική πρόκληση, όπως υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο συντονιστής διευθυντής δραστηριοτήτων στρατηγικής, ανάπτυξης, διοικητικών και πληροφορικής της ΔΕΠΑ, κ. Γιώργος Πολυχρονίου, μιλώντας εχθές στο συνέδριο του ΙΕΝΕ.
Η πρόκληση αυτή αφορά στις γρήγορες αλλαγές που πρέπει να συντελεστούν στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου ώστε να ακολουθήσει το ευρωπαϊκό μοντέλο σε διαδικασία ενεργειακής μετάβασης, που όμως είναι πιο πίσω εν συγκρίσει με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη, δεδομένου ότι στερείται σημαντικά στην ανάπτυξη των υποδομών. Απόδειξη αυτού είναι ο πολύ χαμηλός βαθμός διείσδυσης του καυσίμου στην χώρα μας, που φτάνει το 8% όταν ο μέσος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι άνω του 50%. Ωστόσο, δεν θα πρέπει κανείς να παραγνωρίσει ότι η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ελλάδα βαίνει διαρκώς αυξανόμενη τα τελευταία χρόνια, κερδίζοντας ολοένα και περισσότερο έδαφος στην οικονομία – με καθοριστική να είναι η συμβολή του LNG.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός πως στα 18 χρόνια λειτουργίας της Ρεβυθούσας έχουν εκφορτωθεί 504 φορτία, όταν μόνο το 2019 ο αριθμός των φορτίων ανέρχεται σε 60 και αντιπροσωπεύουν το 50% των συνολικών εισαγωγών αερίου της χώρας για το έτος. Το LNG γίνεται το «new market trend» και στην Ελλάδα, όπως τόνισε χαρακτηριστικά η Τατιάνα Ελευθεριάδου, Business Development Expert του ΔΕΣΦΑ, μιλώντας στο συνέδριο του ΙΕΝΕ.
Η ΔΕΠΑ σε συνθήκες ενεργειακής μεετάβασης
Σε αυτό το (μεταβαλλόμενο) περιβάλλον η στρατηγική της ΔΕΠΑ συνοψίζεται σε 3 βασικούς άξονες, σύμφωνα με το κορυφαίο στέλεχος της εταιρείας.
Προώθηση νέων χρήσεων αερίου και αγορών. Σχετικό με αυτό είναι η δραστηριότητα της ΔΕΠΑ για την ανάπτυξη του LNG μικρής κλίμακας (small scale LNG). Μάλιστα εδώ αξίζει να συνυπολογίσουμε την παρατήρηση της κυρίας Ελευθεριάδου η οποία επισήμανε ότι η επιτυχία των έργων SSLNG εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εγγύτητα που έχουν με τα μεγάλα terminals και τα μεγάλα λιμάνια, όπως προκύπτει από τα σχετικά στοιχεία του GIE. Υπό το πρίσμα αυτό, τα σχέδια για ανάπτυξη τέτοιων υποδομών σε Πειραιά, Πάτρα, Ηγουμενίτσα και Ηράκλειο κινούνται στην σωστή κατεύθυνση, βάσει και της διεθνούς εμπειρίας.
Ανάπτυξη νέων δικτύων σε όλη τη χώρα, ζήτημα που αφορά κυρίως τη ΔΕΠΑ Υποδομών. Προβλέπονται επενδύσεις 330 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος πενταετίας.
Έμφαση στα διεθνή έργα που θα επιτρέψουν την σύζευξη της ελληνικής αγοράς με τις γειτονικές με θετικές επιπτώσεις για τη ρευστότητα της αγοράς και την διαμόρφωση των τελικών τιμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του TAP, όπου η εικονική αντίστροφη ροή του αγωγού από Ιταλία προς Ελλάδα παρέχει την δυνατότητα προμήθειας με τιμή μικρότερη κατά 5% σε σύγκριση με την κανονική ροή του αγωγού.
Τα στελέχη του κλάδου επισήμαναν, ακόμη, την ανάγκη να υπάρξουν επιχορηγήσεις και κίνητρα που θα διαμορφώσουν το κατάλληλο έδαφος για να “περπατήσουν” τα παραπάνω. Ζωτικής σημασίας είναι στενή συνεργασία του ιδιωτικού τομέα με την εκάστοτε κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να διαμορφωθεί το απαιτούμενο πλαίσιο και να αρθούν οι όποιες αγκυλώσεις και στρεβλώσεις παρατηρούνται.
