Σε μείζον θέμα έχει εξελιχθεί τον τελευταίο καιρό η εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ σε γη υψηλής παραγωγικότητας, καθώς έχει αναδειχτεί και στη Βουλή με σχετικές ερωτήσεις.
Παράλληλα, οι διαχειριστές δημοσίευσαν πρόσφατα στοιχεία ανά περιφέρεια που δείχνουν ποια είναι σήμερα η κατάσταση.
Απαντώντας σε ερώτηση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, η υφυπουργός ΠΕΝ, Αλεξάνδρα Σδούκου διευκρίνισε τα εξής:
“Τα ζητήματα που αφορούν στις συνέπειες από την εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον εξετάζονται για το κάθε έργο ξεχωριστά στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησής του, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ν. 4014/2011 (Α’ 209), ο οποίος διέπει την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων. Σημειώνουμε ότι όλες οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που υποβάλλονται στο ΥΠΕΝ, μετά την εξέταση τους ως προς την πληρότητά τους, διαβιβάζονται για δημοσιοποίηση (διενέργεια δημόσιας διαβούλευσης και ενημέρωσης του ενδιαφερόμενου κοινού) στα κατά τόπους αρμόδια Περιφερειακά Συμβούλια. Όλα τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης και των γνωμοδοτήσεων των συναρμόδιων Υπηρεσιών και Φορέων αξιολογούνται και λαμβάνονται υπόψη, με την έκδοση είτε αρνητικής είτε θετικής απόφασης για το έργο ή τη δραστηριότητα με την έγκριση περιβαλλοντικών όρων και προϋποθέσεων.
Επιπροσθέτως σημειώνουμε ότι με στόχο την προστασία της αγροτικής γης υψηλής παραγωγικότητας από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, η Πολιτεία με το άρθρο 36 του ν. 5087/2024 «Ενίσχυση της πρότυπης κτηνοτροφίας, ρυθμίσεις για την αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες, διατάξεις για τη φυτοϋγεία, τα βιοκτόνα προϊόντα και την ποιότητα τροφίμων, διατάξεις για την τόνωση της αγροτικής ανάπτυξης και άλλες επείγουσες διατάξεις», (ΦΕΚ Α’ 25), με το οποίο τροποποιήθηκε η παρ. 6 του άρθρου 56 του ν. 2637/1998 (ΦΕΚ Α’ 200), έχει εισάγει ειδικό νομοθετικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των ζητημάτων εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σταθμών σε γη υψηλής παραγωγικότητας, το οποίο προβλέπει ότι για την εγκατάσταση Φ/Β σταθμών εγκατεστημένης ισχύος μικρότερης ή ίσης του ενός μεγαβάτ (1 MW) θα απαιτείται η άσκηση καλλιεργητικής δραστηριότητας. Tα είδη και οι καλλιέργειες των φυτών, όπως και οι συνθήκες της καλλιέργειάς τους θα καθοριστούν με ειδική μελέτη, που θα εκπονηθεί με πρωτοβουλία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Κατόπιν διενέργειας της ως άνω μελέτης, με Κοινή Απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα καθοριστούν οι κατηγορίες των αιτούντων καθώς και οι προϋποθέσεις και διαδικασίες και τυχόν άλλες λεπτομέρειες για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών σταθμών και την άσκηση της καλλιεργητικής δραστηριότητας.
H εν λόγω νομοθετική πρωτοβουλία συνδυάζεται και με την υπ’ αριθμ. 16989 μεταρρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με τίτλο: «Βελτιστοποίηση της χρήσης του χερσαίου και θαλάσσιου χώρου για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας» η οποία προβλέπει ένα ολιστικό πλαίσιο πολιτικής για τη διπλή χρήση της γης για τη γεωργία και την ηλεκτροπαραγωγή από ηλιακά φωτοβολταϊκά συστήματα, με στόχο την προώθηση της εγκατάστασης αγροφωτοβολταϊκών συστημάτων. Το συγκεκριμένο πλαίσιο πολιτικής θα προσδιορίσει τις κατάλληλες τοποθεσίες για την υλοποίηση αγροφωτοβολταϊκών συστημάτων, τις ειδικές δράσεις για την προώθηση των αγροφωτοβολταϊκών και τους κανόνες που αφορούν τη διπλή χρήση της γης και την υλοποίηση έργων στον τομέα των αγροφωτοβολταϊκών συστημάτων. Ως χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του πλαισίου ορίζεται το 4ο τρίμηνο 2024.
Επιπλέον, σας ενημερώνουμε ότι με την ολοκλήρωση του προγράμματος πολεοδομικής μεταρρύθμισης «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» και την έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων έγκρισης των μελετών Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.), καθώς και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.) (πρώτου επιπέδου πολεοδομικού σχεδιασμού), θα θεσμοθετηθούν Περιοχές Προστασίας (Π.Ε.Π.) και Περιοχές με Ειδικό νομικό Καθεστώς (Π.Ε.Κ.), στις οποίες μεταξύ άλλων θα συμπεριλαμβάνονται και οι περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί με διοικητική πράξη ως περιοχές αγροτικής ή γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.
Περαιτέρω, θέτουμε υπόψιν σας ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (Ε.Χ.Π.) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας θέτει κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης, τόσο των αιολικών και φ/β εγκαταστάσεων όσο και των συνοδών έργων τους (δίκτυα πρόσβασης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας). Σημειώνουμε ότι κατά την παρούσα χρονική περίοδο προωθείται από το ΥΠΕΝ, με τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, η αξιολόγηση και αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (Ε.Χ.Π.) για τις Α.Π.Ε., όπου έχουν συμπεριληφθεί περαιτέρω κανόνες και προϋποθέσεις για την εγκατάσταση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η πρόταση αξιολόγησης/αναθεώρησης του Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. θα υποβληθεί σε Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και θα εγκριθεί μαζί με την οικεία Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.), με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών. Κατά την διαδικασία περιβαλλοντικής έγκρισης του Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε., προβλέπεται δημόσια διαβούλευση με υπηρεσίες, φορείς και το κοινό καθώς και η διατύπωση γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όπως αυτή εκάστοτε ισχύει. Το επόμενο χρονικό διάστημα προγραμματίζεται η δημόσια διαβούλευση της πρότασης του Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. και της Σ.Μ.Π.Ε. αυτού”.
Τι ισχύει στη Θεσσαλία
Συγκεκριμένα όσον αφορά τη Θεσσαλία, ο ΔΕΔΔΗΕ μεταβίβασε έγγραφο που δείχνει ότι έχει χορηγήσει οριστικές προσφορές σύνδεσης σε φωτοβολταϊκά έως 1 μεγαβάτ των οποίων η ισχύς δεν υπερβαίνει τα όρια ισχύος της ΥΑ.
Τέλος, η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ ανέφερε ότι στην περίπτωση της Λάρισας ισχύουν τα εξής:
