Συνεχίζεται η διαδικασία καταγραφής στο δεύτερο στάδιο αξιολόγησης για την εγγραφή στοιχείων άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, όπου έχει ενταχθεί η πρόταση του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου, και τοπικών φορέων της περιοχής, με τίτλο «Τεχνογνωσία διαχείρισης των υδάτινων πόρων: οι Ανεμόμυλοι στο Οροπέδιο Λασιθίου Κρήτης».
Όπως είπε ο Δήμαρχος Οροπεδίου Λασιθίου Γιάννης Στεφανάκης, με την ολοκλήρωση της καταγραφής, η πρόταση θα υποβληθεί οριστικά για ένταξη. Στο πλαίσιο αυτό έγινε πρόσφατα συνάντηση στο Δημαρχείο Οροπεδίου του Δημάρχου και των μελετητών με εκπροσώπους τοπικών πολιτιστικών φορέων του Οροπεδίου Λασιθίου κ.α., με σκοπό την υποβοήθηση και παράθεση κάθε σχετικής πληροφορίας και τεκμηρίων, στη διαδικασία καταγραφής. Τέτοια στοιχεία που αφορούν στην ιστορία κατασκευής και χρήσης των ανεμόμυλων κατέγραψε η ομάδα εργασίας του Οργανισμού «Περίπατος» που εκπονεί τη μελέτη από κατοίκους του Οροπεδίου, οι οποίοι με τον ένα ή άλλο τρόπο είχαν εμπλακεί ως τεχνίτες στην κατασκευή και συντήρηση των ανεμόμυλων.
Επίσης ξεκίνησε και καταγραφή σε βίντεο, μαρτυριών και βιωμάτων ανθρώπων του Οροπεδίου σχετικών με τους ανεμόμυλους. Το ψηφιακό υλικό εικόνας και ήχου θα αξιοποιηθεί για την παραγωγή ντοκιμαντέρ, το οποίο θα αποτελέσει επίσης τεκμήριο για την υποβολή του οριστικού φακέλου της πρότασης. Η προθεσμία για την υποβολή του λήγει 2 Ιουλίου, αλλά, όπως είπε ο κ. Στεφανάκης, πιστεύει ότι αρχές Ιουνίου θα είναι εφικτή η ολοκλήρωση της πρότασης και η υποβολή της στο ΥΠ.ΠΟ.
Στόχος η αναστήλωση των ανεμόμυλων
Στόχος με την εγγραφή των ανεμόμυλων στον Κατάλογο της Εθνικής Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, είναι η αναστήλωση εκατοντάδων ανεμόμυλων του Οροπεδίου, όπως, έμμεσα, προκύπτει από την εξελισσόμενη διαδικασία. Αμέσως επόμενος στόχος, θα είναι η ένταξη των ανεμόμυλων και της παράδοσης που περικλείουν, στον κατάλογο μνημείων της UNESCO, είπε ο δήμαρχος. Μέσα από τη διαδικασία καταγραφής και τεκμηρίωσης του χαρακτηριστικού αυτού πολιτιστικού στοιχείου, που προσδιορίζει την ταυτότητα του Οροπεδίου Λασιθίου, προκύπτει και ένα σενάριο αναβίωσης της λειτουργίας των ανεμόμυλων. Κάθε σενάριο αναβίωσης της λειτουργίας των ανεμόμυλων, βέβαια, η Δημοτική Αρχή υποστηρίζει σε κάθε περίπτωση θα πρέπει προϋποθέτει τη βιωσιμότητά του. Δηλαδή, την εξασφάλιση των όρων κάλυψης του κόστους συντήρησής τους, σε βάθος χρόνου, αλλιώς δεν θα πετύχει.
Ο Δήμαρχος, είπε ότι υπάρχουν αρκετά, σχετικά, εναλλακτικά σενάρια, αλλά το πλέον βιώσιμο αναμένεται να προκύψει μέσα από τη διαδικασία καταγραφής και επεξεργασίας, κατά την πρόοδο της μελέτης. Ενδιαφέρει π.χ. 1000 ανεμόμυλοι να αναστηλωθούν και να μπορούν να «αυτοσυντηρούνται» προσφέροντας απασχόληση σε νέους, κατοίκους του Οροπεδίου, σε βάθος χρόνου. Ως ένα σενάριο, που αν υλοποιηθεί, θα ανατρέψει πολλά από τα σημερινά δεδομένα για το Οροπέδιο Λασιθίου και τις προοπτικές του στο μέλλον, είναι η προσαρμογή των ανεμόμυλων ώστε να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, από την αιολική!
Ο Δήμος Οροπεδίου έχει εντάξει την μελέτη στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση που συνυποβάλουν οι Δήμοι Αγίου Νικολάου, Ιεράπετρας και Οροπεδίου, και στο «Leader», γεγονός που επιβεβαιώνει, τη σημασία που δίνει η δημοτική αρχή στο θέμα αυτό. Επίσης, όπως είπε ο δήμαρχος, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης έχει υποσχεθεί πρόσθετη χρηματοδότηση για το έργο αναστήλωσης που θα προκύψει μέσα από την εξελισσόμενη μελέτη.
