Του Νίκου Ρουσάνογλου
Φιλόδοξο χαρακτηρίζεται το πρόγραμμα ανάπτυξης νέων φοιτητικών εστιών, αλλά και αναβάθμισης των παρωχημένων υφιστάμενων υποδομών, ειδικά στην Αττική, όπου η τελευταία εστία κατασκευάστηκε πριν από σχεδόν 4 δεκαετίες. Συνολικά, αναμένεται να διατεθούν πόροι ύψους 1 δις ευρώ, σε συνεργασία και με τον ιδιωτικό τομέα, σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία, Θράκη και άλλες περιοχές της χώρας, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες στέγασης πάνω από 18.000 σπουδαστών.
Ωστόσο, πρόκειται για έργα που ήδη θα έπρεπε να “τρέχουν”, με δεδομένες τις τεράστιες ανάγκες που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια και το πολύ υψηλό κόστος που συνοδεύει την στέγαση φοιτητών εκτός της πόλης καταγωγής τους, λόγω της κατακόρυφης αύξησης των ενοικίων τα τελευταία χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρώτος διαγωνισμός ΣΔΙΤ φοιτητικών εστιών, για λογαριασμό του Πανεπιστημίου Κρήτης, προκηρύχθηκε στις αρχές του 2020 κι ακόμα δεν έχουν εκκινήσει οι εργασίες, αν και είναι θετικό ότι πριν από μερικούς μήνες υπεγράφη η σύμβαση με τον όμιλο Άκτωρ. Οι λόγοι των καθυστερήσεων, που εντοπίζονται και σε άλλους διαγωνισμούς (π.χ. Θεσσαλίας), είναι η πολυπλοκότητα των συμβάσεων ΣΔΙΤ, που απαιτούν πολλούς μήνες προετοιμασίας. Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται και σημαντικός χρόνος για την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών και την έκδοση των απαιτούμενων οικοδομικών αδειών. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι οι πρώτες νέες εστίες δεν πρόκειται να λειτουργήσουν νωρίτερα από το 2029, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου.
Στο μεσοδιάστημα, η κυβέρνηση ανέλαβε πρωτοβουλίες, ώστε τουλάχιστον να καταστούν πιο ελκυστικές οι υφιστάμενες υποδομές, ειδικά στην Αττική και σε άλλες πόλεις, όπου η εικόνα εγκατάλειψης και ανομίας, αποτρέπει την πλήρη αξιοποίησή τους. Στο πλαίσιο αυτό, πριν από μερικές εβδομάδες ανακοινώθηκε ένα πρόγραμμα ύψους 226 εκατ. ευρώ, το οποίο προβλέπει την ανακαίνιση 15 κτιρίων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Πάτρα και Κομοτηνή για τη στέγαση 5.600 φοιτητών, ενώ προβλέπεται και αύξηση της δυναμικότητάς τους κατά 36%. Δείγμα της ολιγωρίας, είναι ότι το 90% των ακινήτων αυτών έχει κατασκευαστεί πριν το 1985. Ειδικά σε ό,τι αφορά την Αττική, μεταξύ άλλων, θα αναβαθμιστούν η φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου Αθηνών στην οδό Ούλωφ Πάλμε και εκείνη της ΑΣΠΑΙΤΕ στο Μαρούσι. Επίσης, περί τα 50 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την ανακαίνιση 450 κλινών της παλιάς φοιτητικής εστίας στην περιοχή του Ζωγράφου, στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου. Ήδη, για τον σκοπό αυτό, προκηρύχθηκε πριν από μερικές ημέρες διαγωνισμός ΣΔΙΤ, που προβλέπει την ολική ανακατασκευή του υφιστάμενου κτιρίου, που βρίσκεται εντός των ορίων της Πανεπιστημιούπολης.
Παράλληλα, εκκίνησε και η πρώτη φάση (εκδήλωση ενδιαφέροντος) ενός νέου διαγωνισμού για την ανέγερση του πρώτου νεόδμητου συγκροτήματος φοιτητικών εστιών στην Αττική, μετά από την δεκαετία του 1980. Συγκεκριμένα, αξιοποιώντας την μέθοδο των ΣΔΙΤ, προωθείται η κατασκευή 1.100 εστιών για λογαριασμό του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Για τον σκοπό αυτό πρόκειται να αξιοποιηθεί τμήμα της έκτασης των 90 στρεμμάτων, που αποτελούν το Πάρκο Πόλης των Άνω Λιοσίων. Το έργο αναμένεται να κοστίσει 65 εκατ. ευρώ και ο ιδιωτικός φορέας θα αναλάβει για διάστημα 27 ετών τη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων. Επιπλέον, θα έχει την ευθύνη για τις υπηρεσίες ασφάλειας, φύλαξης και καθαριότητας των φοιτητικών εστιών.
Το έργο αυτό έρχεται να προστεθεί στα εν εξελίξει ΣΔΙΤ για την κατασκευή νέων εστιών για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών τουλάχιστον 12.842 φοιτητών των Πανεπιστημίων Κρήτης, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Συνολικά, θα κινητοποιηθούν πόροι άνω των 750 εκατ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, πρόσφατα, ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία για την σύμβαση ΣΔΙΤ που αφορά στην κατασκευή και λειτουργία φοιτητικών εστιών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Προσωρινός ανάδοχος ήταν ο όμιλος Metlen. Πρόκειται για ένα έργο κόστους 105,34 εκατ. ευρώ, το οποίο προβλέπει την κατασκευή εστιών 750 κλινών σε Κοζάνη (350), Πτολεμαΐδα (100), Καστοριά (150) και Φλώρινα (150). Ωστόσο, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα με τις συμβάσεις ΣΔΙΤ, από την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και μέχρι την υπογραφή της σύμβασης, μεσολαβεί σημαντικός χρόνος. Έτσι και στην προκειμένη περίπτωση, η σύμβαση αναμένεται να υπογραφεί προς το τέλος του έτους, ή τις αρχές του 2027.
Αντίστοιχα, στην Κρήτη, ο όμιλος Aktor αναμένεται να εκκινήσει τα έργα το προσεχές διάστημα. Συνολικά, θα κατασκευαστούν 1.810 διαμερίσματα συνολικής δυναμικότητας 2.710 κλινών στην πόλη του Ρεθύμνου και 1.016 διαμερίσματα με 2.136 κλίνες στο Ηράκλειο. Παράλληλα, στο Ρέθυμνο θα ανεγερθεί νέο μεγάλο αμφιθέατρο 800 θέσεων, σχεδιασμένο για την κάλυψη πολλαπλών ακαδημαϊκών και πολιτιστικών χρήσεων. Το κόστος υπολογίζεται σε 250 εκατ. ευρώ.
Στο στάδιο των υπογραφών βρίσκονται δύο ακόμα έργα ΣΔΙΤ σε Θεσσαλία και Θράκη, όπου επίσης ανάδοχος είναι ο όμιλος Aktor. Στην Θεσσαλία, θα επενδυθούν 116 εκατ. ευρώ για ανάπλαση του ακινήτου της παλιάς Βαμβακουργίας Βόλου, ιδιοκτησίας της ΔΥΠΑ, ενώ επιπλέον 13.655 τ.μ. προβλέπονται να αναπτυχθούν και σε έκταση στην Λαμία. Σε ό,τι αφορά το κτίριο του Βόλου, αποτελείται από δύο εκτάσεις 88,4 στρεμμάτων στην Ν. Ιωνία Βόλου, εντός των οποίων βρίσκονται 20 υφιστάμενα κτίρια, συνολικής επιφάνειας 48.600 τ.μ. Με βάση τον σχεδιασμό, στο ακίνητο διατηρούνται συνολικά επτά υφιστάμενα κτίρια συνολικής επιφάνειας περίπου 27.120 τ.μ. Όλα τα υπόλοιπα κτίσματα θα κατεδαφιστούν και θα αντικατασταθούν από νέα κτίρια επιφάνειας 56.400 τ.μ. Επίσης, προβλέπονται ελεύθεροι χώροι, που θα περιλαμβάνουν πράσινο, πλατείες, ποδηλατοδρόμους, πεζοδρόμους και θέσεις στάθμευσης συνολικής επιφάνειας 39.468 τ.μ. Σύμφωνα με το σχέδιο, θα δημιουργηθούν τουλάχιστον 600 φοιτητικά δωμάτια, από τα οποία τα 80 θα δοθούν στη ΔΥΠΑ ως ανταποδοτικά για την παραχώρηση του ακινήτου.
Στην Θράκη, το έργο ύψους 107 εκατ. ευρώ αφορά στην κατασκευή φοιτητικών εστιών, πανεπιστημιακών κατοικιών, χώρων σίτισης, κεντρικής βιβλιοθήκης κι ενός ερευνητικού κέντρου, ενώ εκτείνεται σε τρεις πόλεις, την Αλεξανδρούπολη, την Κομοτηνή και την Ξάνθη. Συγκεκριμένα, στην Αλεξανδρούπολη προβλέπονται τέσσερα κτίρια φοιτητικών εστιών, επιφάνειας 12.200 τ.μ. για 350 φοιτητές, ένα χώρος σίτισης 3.776 τ.μ. για 1.500 άτομα και 12 πανεπιστημιακές κατοικίες για τουλάχιστον 4 άτομα έκαστη, συνολικής επιφάνειας 1.440 τ.μ. Στην Κομοτηνή έχουν χωροθετηθεί δύο ακόμα κτίρια φοιτητικών εστιών, επιφάνειας 9.667 τ.μ. για 350 φοιτητές, ένας χώρος σίτισης (6.000 τ.μ. για 2.500 φοιτητές), ένας ξενώνας φιλοξενίας για 28 άτομα και 24 πανεπιστημιακές κατοικίες επιφάνειας 2.880 τ.μ. Στην δε Ξάνθη θα κατασκευαστεί ένα ερευνητικό κέντρο Αριστείας 10.000 τ.μ.
