«Φρένο» από το ΥΠΕΝ για τα αιολικά πάρκα στα Ακαρνανικά Ορη

Τη διακοπή εργασιών για την κατασκευή αιολικών πάρκων στα Ακαρνανικά Oρη ζητάει από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας –που τα αδειοδότησε– το υπουργείο Περιβάλλοντος. Η αναστολή εργασιών θα ισχύσει έως ότου ολοκληρωθεί ερευνητικό πρόγραμμα για τον πληθυσμό των όρνεων στην περιοχή, ώστε η αδειοδότηση να επανεξεταστεί βάσει των συμπερασμάτων του. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι το ΥΠΕΝ «τραβάει το αυτί» στην Περιφέρεια, επισημαίνοντας ότι της είχε ήδη υποδείξει να μην αδειοδοτήσει τα εν λόγω αιολικά πάρκα.

Την υπόθεση είχε φέρει στο φως η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Οπως προκύπτει από τα έγγραφα που δημοσιοποίησε η οργάνωση, οι επτά από τις οκτώ ενεργειακές κοινότητες που έλαβαν άδεια για αιολικά πάρκα μέσα σε προστατευόμενη (για τα όρνεα) περιοχή στα Ακαρνανικά Ορη έχουν το ίδιο προεδρείο με πρόσωπα που παραπέμπουν σε επιχείρηση ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), κατά παράβασιν της νομοθεσίας. Επιπλέον, στο διοικητικό συμβούλιο εκπροσωπούνται 42 εταιρείες που ελέγχονται όλες από την ίδια, κυπριακή εταιρεία (βλ. «Κ», 2.4.2025).

Χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος και συγκεκριμένα η Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής παρενέβη στην υπόθεση αναφορικά με το περιβαλλοντικό της κομμάτι. Με έγγραφό της προς την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, που έδωσε την άδεια για τα αιολικά πάρκα (λόγω μεγέθους είχαν ενταχθεί στην «απλή» διαδικασία της κατάθεσης πρότυπων περιβαλλοντικών δεσμεύσεων, ένα είδος υπεύθυνης δήλωσης), ζητάει να διακόψει τις εργασίες κατασκευής τους.

Η διεύθυνση του υπουργείου αναφέρεται εκτενώς στο καθεστώς προστασίας των Ακαρνανικών Ορέων και ιδίως στη ζώνη προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα, η οποία εξυπηρετεί την προστασία των όρνεων. Οπως υπενθυμίζει το υπουργείο, από το 2018 υλοποιείται από τη Διεύθυνση Προστασίας Βιοποικιλότητας του ΥΠΕΝ το πρόγραμμα LIFE IP 4 NATURA.

Στο πλαίσιό του θεσμοθετήθηκε τον Αύγουστο 2021 το «Εθνικό σχέδιο δράσης για τα τρία πτωματοφάγα είδη ορνιθοπανίδας (γύπες): Γυπαετό (Gypaetus barbatus), Ορνιο (Gyps fulvus), Μαυρόγυπα (Aegypius monachus)». Το σχέδιο δράσης αποβλέπει για τα τρία είδη γυπών στην επίτευξη της αύξησης της έκτασης εξάπλωσης των ειδών αυτών σε επίπεδα τουλάχιστον της περιόδου 1990-2000, ενώ ως προς το πληθυσμιακό μέγεθος να επιτευχθεί αύξηση 10% έως 20%.

«Στο πλαίσιο της εξειδίκευσης των ανωτέρω στόχων υλοποιούνται στην περιοχή των Ακαρνανικών Ορέων δράσεις παρακολούθησης και απογραφές όρνεων σε θέσεις κούρνιας, που αποτελούν δράση του προγράμματος LIFE IP 4 NATURA», αναφέρει το υπουργείο. Από τις δράσεις αυτές «έχει προκύψει ότι στη ΖΕΠ/ΣΠΠ “Ακαρνανικά Ορη” φωλιάζουν 13-15 αναπαραγωγικά ζευγάρια όρνιων και έχει καταγραφεί να διαχειμάζουν έως και 90 όρνια, που αντιστοιχεί σε πάνω από το 50% του μέγιστου αριθμού ατόμων που καταγράφονται τα τελευταία πέντε χρόνια».

Το υπουργείο υπενθυμίζει ότι και στο παρελθόν έχει καλέσει την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας να απέχει από την αδειοδότηση των εν λόγω αιολικών σταθμών μέσα στην προστατευόμενη περιοχή. «Κατόπιν των παραπάνω και δεδομένου ότι δεν έχει συνταχθεί Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση για όλα τα έργα, η περιοχή των έργων αποτελεί ενδιαίτημα υψηλής κρισιμότητας για το απειλούμενο είδος όρνιο, αποτελώντας περιοχή έντονης και συχνότατης παρουσίας του είδους, δεν έχει ολοκληρωθεί το πρόγραμμα LIFE IP 4 NATURA, προβάλλονται από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία –και συνολικά 22 ΜΚΟ– ισχυρισμοί για την πιθανότητα κατάτμησης ενός ενιαίου έργου σε μικρότερα, παρακαλούμε για τις ενέργειές σας, προκειμένου (α) να διακοπούν άμεσα οι εργασίες κατασκευής των εν θέματι αιολικών σταθμών στις περιοχές υλοποίησης του προγράμματος LIFE IP 4 NATURA, μέχρι την ολοκλήρωση και την εξαγωγή των τελικών συμπερασμάτων του και (β) να επανεξεταστεί εάν τα εν λόγω έργα πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις», καταλήγει το έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ.

Να σημειωθεί ότι, εκτός από τα περιβαλλοντικά προβλήματα, η υπόθεση αυτή έχει και νομικά θέματα: Οπως κατήγγειλε η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, οι επτά από τις οκτώ ενεργειακές κοινότητες που έλαβαν άδεια για αιολικά πάρκα στα Ακαρνανικά Ορη έχουν το ίδιο προεδρείο με πρόσωπα που παραπέμπουν σε επιχείρηση ανάπτυξης ΑΠΕ, κατά παράβασιν της νομοθεσίας. Επιπλέον, στο Δ.Σ. εκπροσωπούνται 42 εταιρείες που ελέγχονται όλες από την ίδια κυπριακή εταιρεία.