Τα θεμέλια για την ανάπτυξη του τομέα ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων βάζει απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την δημιουργία δικτύου μονάδων καύσης απορριμμάτων.
Το ΥΠΕΝ προκηρύσσει διεθνή διαγωνισμό ύψους 434.000 ευρώ για την μελέτη σκοπιμότητας του έργου, ενεργοποιώντας το σχεδιασμό που έχει προβλεφθεί προ διετίας από το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και για τον οποίο εκδηλώνεται ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον από μεγάλους ενεργειακούς αλλά και τεχνικούς ομίλους της χώρας. Σύμφωνα με το σχέδιο προκήρυξης ο διαγωνισμός για την μελέτη σκοπιμότητας περιλαμβάνει τρία στάδια.
Στο πρώτο θα γίνει ο προσδιορισμός της ποσότητας και ποιότητας των αποβλήτων (υπολείμματα ΑΣΑ ή δευτερογενή καύσιμα) που μπορούν να οδηγηθούν προς ενεργειακή αξιοποίηση. Το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να αποτυπώσει την σημερινή κατάσταση σχετικά με το σύστημα διαχείρισης στερεών αποβλήτων προκειμένου να γίνει μια καταγραφή των υφιστάμενων Μονάδων (ΜΕΑ).
Για κάθε μονάδα θα συλλεχθούν στοιχεία που αφορούν στην ποσότητα και ποιότητα των εισερχόμενων αποβλήτων καθώς και των παραγόμενων προϊόντων και στερεών αποβλήτων (π.χ υπολείμματα επεξεργασίας, δευτερογενή καύσιμα, κόμποστ από οργανικά απόβλητα-CLO κ.α).
Επιπλέον, θα γίνει καταγραφή των δρομολογημένων έργων αλλά και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης αυτών, η ποσότητα και η ποιότητα των υπολειμμάτων από τη χωριστή συλλογή και γενικότερη θα υπάρξει εκτίμηση όλων των υπολειμματικών ροών (π.χ. από Κέντρα Διαλογής -ΚΔΑΥ, αλλά και από το γενικότερο σύστημα διαχείρισης στερεών αποβλήτων).
Ταυτόχρονα προβλέπεται ανάλυση ζήτησης με βάση την οποία θα αιτιολογείται η εκτίμηση των ποσοτήτων των παραγόμενων υπολειμμάτων και δευτερογενών καυσίμων σε επίπεδο χώρας και γεωγραφική κατανομή αυτών.
Στο στάδιο αυτό για τη διαμόρφωση των προβλέψεων της ζήτησης και για το σχεδιασμό του έργου με την κατάλληλη δυναμικότητα θα καταρτιστούν εναλλακτικά σενάρια ποσοτήτων τα οποία θα αξιολογηθούν με την χρήση κριτηρίων για την επιλογή το βέλτιστου σεναρίου.
Δεδομένου του αναμενόμενου χρονικού ορίζοντα λειτουργίας έργων ενεργειακής αξιοποίησης, η ανάλυση ζήτησης θα μελετηθεί με χρονικό ορίζοντα 30 ετών, υπερβαίνοντας τα χρονικά όρια του ΕΣΔΑ 2020-2030.
Ανάλυση αγοράς (Market Analysis)
Στο επόμενο στάδιο προβλέπεται να γίνουν διαβουλεύσεις με την αγορά σχετικά με την εκτίμηση ποσοτήτων απορρόφησης δευτερογενών καυσίμων από την τσιμεντοβιομηχανία και τη γεωγραφική κατανομή τους. Επίσης θα υπάρξει διερεύνηση άλλων ενεργοβόρων παραγωγικών μονάδων ικανών να απορροφήσουν δευτερογενή καύσιμα και εξέταση του τρόπου μεταφοράς τους.
Στο τρίτο στάδιο, θα γίνει η ανάλυση επιλογών σχετικά με τον αριθμό και τη δυναμικότητα των μονάδων, όπως επίσης και την ενδεικτική προτεινόμενη θέση τους σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας ή ειδικά στην περίπτωση της Αττικής, σε επίπεδο Περιφέρειας.
Θα ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του προηγούμενου σταδίου και θα καταρτιστούν εναλλακτικά σενάρια για τον τρόπο διάθεσης υπολειμμάτων και δευτερογενών καυσίμων. Ειδικότερα στο στάδιο αυτό θα εξεταστούν συνδυαστικά εναλλακτικά σενάρια όπως οι ποσότητες που φαίνεται προσφορότερο να οδηγηθούν προς ενεργοβόρες βιομηχανίες και οι ποσότητες που μπορούν να οδηγηθούν σε μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης με θερμική επεξεργασία.
Επίσης θα υπάρξει εκτίμηση κόστους τυχόν νέων επενδύσεων εφόσον απαιτούνται και δεν έχουν καλυφθεί με τις δρομολογημένες μονάδες, αβεβαιότητες και ρίσκα διάθεσης CLO, SRF/RDF κ.α, τα κόστη μεταφοράς των παραγόμενων δευτερογενών καυσίμων προς την τσιμεντοβιομηχανία ή προς άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες και προς τις κεντρικές μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, το αναμενόμενο τέλος διάθεσης στην τσιμεντοβιομηχανία κ.α.
Στο νέο εθνικό σχέδιο για την διαχείριση αποβλήτων έχουν προβλεφθεί 3 έως 4 μονάδες θερμικής επεξεργασίας σύμμεικτων υπολειμματικών αποβλήτων ή και δευτερογενών καυσίμων με εκτιμώμενο προϋπολογισμό έως 800 εκατ. ευρώ.
Το προηγούμενο διάστημα ο τομέας αυτό έδειξε να κινητοποιεί μεγάλες εταιρείες του κλάδου και να δημιουργεί συνασπισμούς μεταξύ ομίλων με την τσιμεντοβιομηχανία. Στο πλαίσιο αυτό υπάρχει ήδη μια συμφωνία που έχει συνάψει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με τον ΤΙΤΑΝ ενώ δρομολογούνται και άλλες.
Οι δύο εταιρείες έχουν συγκροτήσει κοινοπραξία και έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον κατά την πρώτη φάση των διαγωνισμών για τα αντίστοιχα έργα της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας.
Την επέκτασή τους στον τομέα της ενεργειακής αξιοποίησης δεν έχουν κρύψει και άλλοι όμιλοι όπως η ΔΕΗ, η Μυτιληναίος, η Motor Oil, η Ηλέκτωρ, η AVAX, η Ιntrakat, η Μεσόγειος, η WATT, η Τhalis κ.ά.
Kαθοριστικός παράγοντας για την επόμενη μέρα θα είναι ο αριθμός των αναγκαίων μονάδων που θα προκύψουν από τη μελέτη σκοπιμότητας, η οποία θα ολοκληρωθεί σε εννέα μήνες ενώ στα τέλη του 2023 θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και όλες οι διαδικασίες που αφορούν εγκρίσεις, παραλαβές και διαβούλευση.
Στον επικαιροποιημένο Περιφερειακό Σχεδιασμό αναφέρεται ρητά ότι ο στόχος για τη μείωση των αποβλήτων στο 10% έως το 2030 δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης.
