Γράφει ο Χρήστος Μέγας
Κερδισμένες βγαίνουν τελικά οι τράπεζες από την αντιπαράθεση σχετικά με τα υπερκέρδη, τις προμήθειες και τα επιτόκια. Στη διελκυστίνδα με την κοινωνία για τα υπερκέρδη, τελικά οι τράπεζες νομιμοποιούν, με fast track διαδικασίες, 15.000 «κόκκινα» αυθαίρετα ακίνητα, ενώ διατηρούν μηδενικά τα επιτόκια καταθέσεων. Έναντι μικρών μειώσεων στις προμήθειες.
Μετά από την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για φόρο 5% επί των κερδών των τραπεζών του 2023 και του 2024, τα οποία ξεπερνούν τα 8 δισ. ευρώ (σ.σ. κάτι που θα απέδιδε 400 εκατ. στο δημόσιο), η κυβέρνηση δείχνει να αναζητεί μια συμβιβαστική φόρμουλα. Αφενός να μην εμφανίζεται ότι ακολουθεί την αξιωματική αντιπολίτευση και, από την άλλη, ότι συμβαδίζει με το λαϊκό αίσθημα περί φορολογικής δικαιοσύνης και κολασμού των αυθαίρετων τραπεζικών προμηθειών. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που έχουν διαμορφωθεί ολιγοπωλιακές συνθήκες στην αγορά και οι τράπεζες διακανονίζουν τα επιτόκια καταθέσεων χωρίς ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θα ανακοινώσει από του βήματος της Βουλής, την Κυριακή 15 Δεκεμβρίου, κατά την ολοκλήρωση της συζήτησης για τον προϋπολογισμό που ξεκινά σήμερα στην Ολομέλεια του Σώματος, ότι θα μειωθεί το σύνολο σχεδόν των προμηθειών που χρεώνουν οι τράπεζες από 30% έως και 50%. Ωστόσο, οι εν λόγω εκπτώσεις αφορούν στο περίπου 35% των κερδών των προηγουμένων ετών, άρα οι εν λόγω… προσφορές αγγίζουν το 12% των κερδών.
Αντιπαροχές
Αντιθέτως, οι τράπεζες συμφώνησαν με την κυβέρνηση να λάβουν αντιπροσφορές που αποδεικνύονται… απρόσμενο δώρο για τα μακροπρόθεσμα οφέλη τους. Θα δοθεί νέα ευκαιρία τακτοποίησης των αυθαιρεσιών στα «κόκκινα» ακίνητα που κατέχουν, ώστε αυτά τα νομιμοποιηθούν και μεταβιβαστούν – πουληθούν. Εξάλλου, το οικονομικό επιτελείο πιέζει να βγουν στην αγορά περισσότερα ακίνητα στην κατεύθυνση εκτόνωσης των ενοικίων που αποτελούν απειλή για τις νέες οικογένειες.
Με αυτόν τον τρόπο περισσότερα από 15.000, από τα 25.000 «κόκκινα»/κατασχεθέντα ακίνητα, θα νομιμοποιηθούν και θα αποκτήσουν «ταυτότητα κτηρίου» ώστε να μεταβιβαστούν, ενοικιαστούν ή δοθούν προς εκμετάλλευση.
Τα εν λόγω ακίνητα δεν μπορούσαν, έως τώρα, να βγουν στην αγορά καθώς δεν διαθέτουν πιστοποίηση (ενεργειακή, στατική κ.λπ.), ακριβώς λόγω των αυθαιρεσιών (ανασηκώματα, γκαράζ, πιλοτές που έγιναν καταστήματα, ημι-υπαίθριοι χώροι κ.α.). Ενώ, όταν «έτρεχαν» οι προθεσμίες νομιμοποιήσεις όλων των αυθαιρέτων, τα εν λόγω κτήρια βρίσκονταν σε αμφισβητούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Ο υπερχρεωμένος ιδιόκτητης αδυνατούσε να αποπληρώσει τη δόση του (στεγαστικού) δανείου, κατά συνέπεια δεν γνώριζε εάν θα διατηρήσει, τελικά, το ακίνητο στην κατοχή του προκειμένου να κινηθεί για την νομιμοποίησή του, η δε τράπεζα είτε δεν το είχε ακόμη στο χαρτοφυλάκιο της, είτε δεν είχε σαν προτεραιότητα τη νομιμοποίηση. Πόσο μάλιστα όταν δεν γνώριζε την πραγματική ταυτότητα (παρανομίες, υπερβάσεις) κάθε ακινήτου που περνούσε στην κατοχή της. Συν τα έξοδα που συνεπαγόταν κάτι τέτοιο με τα άδηλα αποτελέσματα που περιγράψαμε.
Κατά συνέπεια, με ένα μικρό κόστος από τις προμήθειες οι οποίες, λογικό είναι, φθίνουν συν τω χρόνω, οι τράπεζες αποκτούν, ουσιαστικά, πάνω από 15.000 ακίνητα. Τα οποία, ναι μεν είχαν περάσει στην κατοχή τους, ωστόσο είχαν μηδενικό οικονομικό αντίκρισμα (ρευστοποίηση κ.α.), γιατί είχαν αυθαιρεσίες που δεν μπορούσαν να νομιμοποιηθούν λόγω παρέλευσης του χρόνου.
Τα επιτόκια
Ταυτόχρονα, μένουν στο απυρόβλητο τα κέρδη από τις διαφορές μεταξύ των (σχεδόν μηδενικών) επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων. Το σημείο αυτό είναι πιο σημαντικό για τις τράπεζες, καθώς οι λοιπές καθημερινές μικροσυναλλαγές μπορούν να γίνουν και με το σύστημα IRIS. Ενώ τα επιτοκιακά οφέλη είναι ο ακρογωνιαίος λίθος του τραπεζικού συστήματος. Ειδικά, δε, καθώς η ΕΚΤ μειώνει τα επιτόκια και θα έσοδα από τις χορηγήσεις (δανειοδοτήσεις) θα πιέζονται.
Κατά συνέπεια, οι τράπεζες με fast track διαδικασίες εξασφαλίζουν πάνω από 15.000 αυθαίρετα ακίνητα τα οποία, έτσι και αλλιώς, τους ήταν… βάρος έως τώρα και δεν μπορούσαν, αντικειμενικά, να τα εκμεταλλευτούν. Και, ταυτόχρονα, διασφαλίζουν ασυλία στα μηδενικά επιτόκια καταθέσεων. Τα οποία, μηδενικά επιτόκια, τα επιζητεί ουσιαστικά και η κυβέρνηση καθώς έτσι οι τράπεζες αναχρηματοδοτούν το κρατικό χρέος με φθηνό χρήμα. Οι τράπεζες μπαίνουν στην αγορά κρατικών ομολόγων του δημοσίου με τα χρήματα των καταθέτων, τα οποία τα έχουν εξασφαλίσει με μηδενικό κόστος. Προσφέροντας έτσι μάλλον ικανοποιητικά επιτόκια δημοσίου και, πάντως, πιο χαμηλά από την Ιταλία.
