Ηεπένδυση σε ακίνητα εξακολουθεί να αποτέλεσε βασικό στοιχείο της ελληνικής οικονομικής κουλτούρας και το 2024, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά το ποσοστό ιδιοκατοίκησης και την κατοχή πολλαπλών ακινήτων. Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα του κτηματομεσιτικού δικτύου RE/MAX Europe, «European Housing Trend Report 2024», η χώρα μας εμφανίζει ποσοστά ιδιοκτησίας ακινήτων υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική εμπιστοσύνη των Ελλήνων στην ακίνητη περιουσία ως μέσο αποταμίευσης, επένδυσης και δημιουργίας εισοδήματος.
Συγκεκριμένα, το 64% των Ελλήνων δηλώνει ότι διαθέτει τουλάχιστον ένα ακίνητο, ποσοστό που ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Επιπλέον, το 39% των Ελλήνων κατέχει περισσότερα από ένα ακίνητα, ποσοστό υψηλότερο κατά 14% σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, γεγονός που αναδεικνύει την τάση πολλών πολιτών να επενδύουν σε επιπλέον ακίνητα για προσωπική χρήση ή για ενοικίαση. Αξιοσημείωτο είναι πως μόλις το 3% αυτών των ακινήτων βρίσκεται εκτός Ελλάδας, στοιχείο που επιβεβαιώνει την προτίμηση των Ελλήνων σε επενδύσεις εντός της εγχώριας αγοράς.
Χρήση και τοποθεσία δεύτερης κατοικίας
Για όσους διαθέτουν δεύτερο ακίνητο, οι λόγοι απόκτησής του σχετίζονται κυρίως με την προσωπική αναψυχή και τις οικονομικές προοπτικές που μπορεί να προσφέρει. Συγκεκριμένα, το 51% των ιδιοκτητών δεύτερου ακινήτου το χρησιμοποιεί ως εξοχική κατοικία, απολαμβάνοντας ένα καταφύγιο χαλάρωσης σε παραθαλάσσιες ή ημιορεινές περιοχές. Παράλληλα, ένα σημαντικό 21% επιλέγει να εκμισθώνει το ακίνητό του, πετυχαίνοντας έτσι έναν συνδυασμό προσωπικής χρήσης και συμπληρωματικού εισοδήματος.
Όσον αφορά τη γεωγραφική κατανομή αυτών των ακινήτων, οι παραθαλάσσιες περιοχές κυριαρχούν, με 41% των δευτερευόντων κατοικιών να βρίσκονται κοντά στη θάλασσα, κάτι που επιβεβαιώνει τη διαχρονική προτίμηση των Ελλήνων στις ακτές της χώρας. Ακολουθούν οι αστικές περιοχές με 25%, ενώ οι ορεινές ή ημιορεινές τοποθεσίες συγκεντρώνουν μικρότερα ποσοστά, παρότι παρουσιάζουν αυξανόμενη δημοτικότητα τα τελευταία χρόνια, ειδικά για χειμερινές εξοχικές κατοικίες.
Η οικονομική κατάσταση επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ικανοποίηση των πολιτών από τη στεγαστική τους κατάσταση. Σύμφωνα με την έρευνα, το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο από τις συνθήκες διαβίωσής του, ωστόσο, η οικονομική άνεση παραμένει πρόκληση, καθώς μόνο το 24% αισθάνεται ότι η οικονομική του κατάσταση επιτρέπει μια άνετη διαχείριση των εξόδων κατοικίας. Το ποσοστό αυτό είναι κατά 20% χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που υποδηλώνει τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά λόγω της γενικότερης οικονομικής κατάστασης.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το χαμηλό ποσοστό 17% των Ελλήνων που δηλώνει ότι νιώθει οικονομικά άνετα με το ενεργειακό κόστος της κατοικίας του, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη αύξηση των λογαριασμών ενέργειας. Παρά τις δυσκολίες αυτές, το 17% των Ελλήνων έχει στραφεί σε επιπλέον χρηματοδοτικά μέσα ή δανεισμό για την κάλυψη των μηνιαίων εξόδων, ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό δείκτη (15%).
Ωστόσο, η οικονομική πίεση φαίνεται να λειτουργεί και ως καταλύτης για την προώθηση περιβαλλοντικά βιώσιμων λύσεων. Συγκεκριμένα, το 33% των ερωτηθέντων σκέφτεται να εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά, ενώ το 24% εξετάζει την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας. Και στις δύο περιπτώσεις, τα ποσοστά είναι υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (27% και 19% αντίστοιχα), γεγονός που υποδηλώνει τη στροφή των Ελλήνων προς ενεργειακά αποδοτικές επιλογές.
Προτεραιότητες και τάσεις στην αναζήτηση νέων κατοικιών
Για τους Έλληνες που σχεδιάζουν να αλλάξουν κατοικία, το πόσο προσιτό οικονομικά είναι ένα ακίνητο, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Το 59% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η οικονομική τους δυνατότητα είναι πιο σημαντική από την τοποθεσία του ακινήτου, ένα ποσοστό κατά 8% υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ταυτόχρονα, η ενεργειακή απόδοση αποτελεί βασική προτεραιότητα για το 43% των Ελλήνων που αναζητούν νέο ακίνητο, γεγονός που συνδέεται με τις αυξημένες τιμές ενέργειας και το κόστος διαβίωσης. Οι υψηλές θερμοκρασίες της Ελλάδας ενισχύουν τη σημασία της ενεργειακής εξοικονόμησης, καθιστώντας τα νεόδμητα ακίνητα ιδιαίτερα ελκυστικά, καθώς είναι πιο αποδοτικά ενεργειακά. Δεν είναι τυχαίο ότι το 22% των ερωτηθέντων εκφράζει προτίμηση σε νεόδμητες κατοικίες, δεδομένου ότι αυτές συνήθως καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια.
Τέλος, πέρα από την ενεργειακή αποδοτικότητα και την τιμή, οι Έλληνες λαμβάνουν υπόψη και άλλους παράγοντες όταν αναζητούν κατοικία. Σύμφωνα με την έρευνα:
- Το 25% των αγοραστών δίνει προτεραιότητα στην εγγύτητα σε χώρους πρασίνου, καθώς η πρόσβαση σε πάρκα και φυσικό περιβάλλον θεωρείται ζωτικής σημασίας για την ποιότητα ζωής.
- Το 27% προτιμά ακίνητα κοντά σε βασικές υποδομές, όπως σχολεία, καταστήματα, υπηρεσίες υγείας και ψυχαγωγίας, υποδηλώνοντας τη σημασία της καθημερινής ευκολίας και πρόσβασης στις υπηρεσίες.
Συνολικά, η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα παραμένει μια χώρα με ισχυρή κουλτούρα ιδιοκτησίας ακινήτων, παρά τις οικονομικές προκλήσεις. Οι Έλληνες εξακολουθούν να επενδύουν στην ακίνητη περιουσία, είτε ως εξοχικές κατοικίες είτε ως μέσο δημιουργίας εισοδήματος, ενώ παράλληλα προσαρμόζονται στις νέες ανάγκες της εποχής, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη βιωσιμότητα και την ενεργειακή αποδοτικότητα.
