Τις διαδικασίες για την αξιοποίηση, μέσω μοντέλου υπο-παραχώρησης, του Λιμένος Ελευσίνας ωριμάζει το Υπερταμείο, που είναι και η αρμόδια Αρχή Ανάπτυξης Λιμένων στη χώρα μας, απευθύνοντας μάλιστα προς ενδιαφερόμενους και σχετική πρόσκληση υποβολής προσφορών για τεχνικό και εμπορικό, χρηματοοικονομικό αλλά και νομικό σύμβουλο.
Η διάρκεια σύμβασης ανέρχεται σε μέγιστο όριο 36 μηνών και οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν προσφορές έως τις 27 Φεβρουαρίου 2026.
Όπως αναφέρουν σχετικές πληροφορίες, ο διαγωνισμός αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο τρίμηνο του 2026 και το μοντέλο αξιοποίησης θα είναι το ίδιο με την περίπτωση του εμπορικού λιμένα «Φίλιππος Β» της Καβάλας. Στους όρους του διαγωνισμού θα προβλέπεται ότι ο επενδυτής θα έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τυχόν όμορες εκτάσεις που έχει.
Να αναφέρουμε ότι το λιμάνι της Ελευσίνας θεωρείται έργο υψηλής σημασίας για τη συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, καλύπτοντας ζητήματα ασφάλειας και ενέργειας, σε μια φάση διεθνούς ανταγωνισμού για την εκμετάλλευση τέτοιων υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή.
Πρόσφατα μόλις, σε ενημερωτικό σημείωμα του Υπερταμείου αναφέρονταν, μεταξύ άλλων, ότι προχωρά η εκπόνηση business plans για τα λιμάνια Καβάλας, Κέρκυρας, Ραφήνας, Ελευσίνας και Πάτρας. Τα business plans ορίζουν συγκεκριμένους στόχους και εξειδικεύουν τις προτεραιότητες που περιγράφονται στα master plans. Τα master plans οριοθετούν ένα γενικότερο πλαίσιο για την ανάπτυξη των λιμένων. Για παράδειγμα, ένα master plan περιλαμβάνει τις επενδύσεις που πρέπει να γίνουν για την αναβάθμιση των λιμένων. Το business plan αναφέρει με σαφήνεια πότε πρέπει να ολοκληρωθούν οι επενδύσεις αυτές.
Η κομβική θέση και το έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον «κόντρα» στην κινεζική παρουσία (ΟΛΠ)
Σε κάθε περίπτωση, ο διαγωνισμός ωριμάζει και γίνονται κινήσεις. Πρόκειται για ένα λιμάνι που πλέον εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο του γεωπολιτικού και οικονομικού ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο και δείχνει να αποτελεί, μαζί με τις υποδομές σε Βόλο και Αλεξανδρούπολη, πεδίο ενδιαφέροντος για τον αμερικανικό παράγοντα με στόχο τη δημιουργία του κάθετου εμπορικού άξονα, από τον οποίο θα διακινούνται εμπορεύματα και άλλα αγαθά προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς ήθελαν να προκηρύσσεται σύντομα διαγωνισμός για την ανάπτυξη και παραχώρηση του Λιμένος Ελευσίνας, με πληροφορίες περί μετακίνησης από την υφιστάμενη θέση του προς τη θέση Βλύχα της Ελευσίνας, με στόχο η ανάθεση του έργου να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο 2026 ή στις αρχές 2027. Η τοποθεσία διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, καθώς βρίσκεται μόλις 1,5 χλμ. από την εθνική οδό, κάτω από 5 χλμ. από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας, ενώ διαθέτει σιδηροδρομική σύνδεση και γειτνιάζει με το υπό διαμόρφωση Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο.
Μάλιστα, αναμένονται συνέργειες και με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο των Goldair – ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ, με το logistics center να έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση και από την αμερικανική αναπτυξιακή τράπεζα DFC, ενώ ο «άξονας» ανάπτυξης και μεταφοράς προϊόντων συμπεριλαμβάνει και το πρώην Στρατόπεδο Γκόνου στη Θεσσαλονίκη, με την Ελευσίνα να «παίζει τον ρόλο» της «πύλης».
Να σημειωθεί ότι η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από την πρώτη στιγμή ξεκαθάρισε το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για τις ελληνικές λιμενικές υποδομές, όπως και για την Ελευσίνα, ως αντίβαρο της κινεζικής επιρροής, λόγω του ελέγχου του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco. Προφανώς, πέραν της… ειδικότερης διάστασης του θέματος, δηλαδή του «σπασίματος» της κυριαρχίας των Κινέζων στον μεγαλύτερο λιμένα της χώρας, τον Πειραιά, που θεωρείται μάλλον μια… δυσάρεστη και ατυχής εξέλιξη για τον aμερικανικό παράγοντα (που δεν ελέγχει ούτε τον ΟΛΘ, το λιμάνι, δηλαδή, της Θεσσαλονίκης), υπάρχει και η ευρύτερη. Δηλαδή τον γενικότερο στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας, που φέρνει και την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω της γεωγραφικής θέσης της.
Η ευρύτερη συγκυρία
Σε μια συγκυρία στην οποία επιχειρείται η ανάπτυξη οδικών και σιδηροδρομικών οδών και διαδρόμων προς τα Βαλκάνια, την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, π.χ. και με το project Sea2Sea που θα ενώσει την Ελλάδα και ειδικότερα την Αλεξανδρούπολη, λιμάνι ειδικού ενδιαφέροντος επίσης για τις ΗΠΑ, με τους λιμένες σε Βουλγαρία, Ρουμανία με το «βλέμμα» έως την Ουκρανία. Κατά συνέπεια η Ελευσίνα θα παίξει τον ρόλο εναλλακτικού λιμανιού «πύλης» για αμερικανικά – δυτικά συμφέροντα, ως στρατηγικού διαμετακομιστικού κόμβου, σε συνδυασμό και με το Θριάσιο.
Ουσιαστικά πρόκειται για τη δημιουργία νέου εμπορικού λιμανιού, ενώ αξίζει να αναφέρουμε και την παρουσία των Ναυπηγείων Ελευσίνας, όπου πλέον η ίδρυση της ONEX Rolling Stock & Integrated Systems σηματοδοτεί μια νέα σελίδα για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, αλλά και για τη συνολική συζήτηση γύρω από την επαναβιομηχάνιση της χώρας. Ο Όμιλος ONEX επεκτείνει τη δραστηριότητά του πέρα από τη ναυπηγική, επενδύοντας στον τομέα του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και των ολοκληρωμένων σιδηροδρομικών συστημάτων, με έδρα την Ελευσίνα και ορίζοντα έναρξης παραγωγής εντός του 2026. Η εταιρεία βρίσκεται σε σημαντική γεωγραφική θέση δεδομένου πως η σύνδεση της Ελευσίνας με το Θριάσιο επιτρέπει απευθείας φόρτωση στο σιδηροδρομικό δίκτυο, συμβάλλοντας σε μείωση κόστους logistics κατά 15%-20%, σε περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και στη δυνατότητα σιδηροδρομικής μεταφοράς ενεργειακών πόρων προς τον ευρωπαϊκό Βορρά.
Η «δουλειά» του συμβούλου
Στο πλαίσιο της ανάθεσης, ο εμπορικός – τεχνικός Σύμβουλος αναμένεται να παρέχει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες υπηρεσίες καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, το οποίο χωρίζεται σε δύο διακριτές φάσεις:
(α) την Προπαρασκευαστική Φάση και
(β) τη Φάση Υλοποίησης: ανασκόπηση του ελληνικού και περιφερειακού μακροοικονομικού περιβάλλοντος σε σχέση με τον Οργανισμό Λιμένα Ελευσίνας και τις υποδομές του, ανασκόπηση της αγοράς, βασικές τάσεις του κλάδου καθώς και παράγοντες ζήτησης, προφίλ του δυναμικού ανάπτυξης της οργανικής αγοράς, ιστορική και προβλεπόμενη εξέλιξη του μεριδίου αγοράς, ανταγωνιστικό τοπίο, χαρτογράφηση ανταγωνιστών (τοποθέτηση ανταγωνιστών, στρατηγική κατεύθυνση, κ.λπ.), παράγοντες επιτυχίας (σε σχέση με τους πελάτες), αξιολόγηση και επεξεργασία της τρέχουσας κατάστασης του Οργανισμού Λιμένα Ελευσίνας και των Λιμενικών Υποδομών από εμπορικής και επιχειρησιακής άποψης (συμπεριλαμβανομένης ενδεικτικά της τοποθεσίας, της ζώνης επιρροής και της ενδοχώρας για τον όγκο απολήψεων/μετακινήσεων, της ηλικίας των περιουσιακών στοιχείων, των χαρακτηριστικών των εγκαταστάσεων, του εξοπλισμού, της φυσικής περιγραφής, των ωρών λειτουργίας, του προσωπικού, κ.λπ.), επεξεργασία όσον αφορά τη θέση του Οργανισμού Λιμένα Ελευσίνας, τη στρατηγική του, την κατάστασή του, τους πελάτες, την οργάνωση διαχείρισης, κ.λπ., αξιολόγηση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας του Οργανισμού Λιμένα Ελευσίνας, παροχή ανάλυσης SWOT.
Μαζί με την ομάδα διαχείρισης του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας και τους άλλους συμβούλους του GrowthFund, ο Σύμβουλος θα αναπτύξει το κατάλληλο επιχειρηματικό σχέδιο, καθώς και την οικονομική πρόβλεψη και το μοντέλο για την παραχώρηση. Αυτή η εργασία περιλαμβάνει, ενδεικτικά, τα ακόλουθα:
• Αναθεώρηση των λιμενικών τιμολογίων ανά τύπο πελάτη.
• Αναθεώρηση και επεξεργασία των ιστορικών και προβλεπόμενων εξελίξεων όγκου του Λιμένα (συμπεριλαμβανομένων σχετικών αναλύσεων ανά τύπο).
• Αναθεώρηση και επεξεργασία των ιστορικών εξελίξεων φορτίου και επιβατικής κίνησης και των παραδοχών του επιχειρηματικού σχεδίου του Λιμένα (συμπεριλαμβανομένων σχετικών αναλύσεων ανά τύπο).
• Αναθεώρηση και επεξεργασία της ιστορικής εξέλιξης των τύπων και των όγκων των πλοίων και των παραδοχών του επιχειρηματικού σχεδίου του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας.
• Εκπόνηση λεπτομερούς μακροπρόθεσμης πρόβλεψης της κυκλοφορίας του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας, με ανάλυση της κυκλοφορίας (π.χ. ανά φορτίο, επιβατηγό, εμπορικό, κρουαζιερόπλοιο, γιοτ κ.λπ.).
• Αναθεώρηση και επεξεργασία των εταιρικών συμβάσεων με ναυτιλιακές εταιρείες και άλλους πελάτες.
• Αναθεώρηση και επεξεργασία του λειτουργικού κόστους ανά τμήμα.
• Αναθεώρηση και αξιολόγηση ιστορικών και προγραμματισμένων προγραμμάτων κεφαλαιουχικών δαπανών.
