Στη νομική βάση πίσω από τη μη αποζημίωση των παραγωγών ΑΠΕ κατά τη διάρκεια ωρών μηδενικών ή αρνητικών τιμών αναφέρεται η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, σε έγγραφο που μεταβίβασε στη Βουλή.
Πιο αναλυτικά, η γενική γραμματεία σημειώνει τα εξής ισχύοντα:
Σύμφωνα με την αρχική διατύπωση της παρ. 10 του άρθρου 5 του ν. 4414/2016, προβλεπόταν ότι οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. και συμμετέχουν στον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό, δεν λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την παραγόμενη ενέργεια κατά τις περιόδους κατανομής στις οποίες η Οριακή Τιμή Συστήματος είναι μηδενική για περισσότερες από δύο (2) συνεχόμενες ώρες κατανομής.
Η ρύθμιση αυτή θεσπίστηκε κατ’ εφαρμογή της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής C(2016)/ 7272/16.11.2016 με θέμα: «State aid SA 44666 – Greece New operating aid scheme for the production of electric ity from RES and HECHP» επί της κοινοποίησης του εθνικού σχήματος λειτουργικής ενίσχυσης ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, και του σημείου 124 (γ) των Κατευθυντήριων Γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και της ενέργειας (2014/C 200/01).
Εν συνεχεία, η ανωτέρω διάταξη τροποποιήθηκε με σκοπό την προσαρμογή της στο ενωσιακό πλαίσιο λειτουργίας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως μέσω της ενσωμάτωσης των δεκαπεντάλεπτων περιόδων κατανομής και της λειτουργίας της αγοράς επόμενης ημέρας. Ειδικότερα, με την παρ. 9 του άρθρου 131 του ν. 4495/2017 και μεταγενεστέρως με την παρ. 2 του άρθρου 58 του ν. 5261/2025, η παρ. 10 του άρθρου 5 του ν. 4414/2016 τροποποιήθηκε ως εξής:
«Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. και οι σταθμοί τους συμμετείχαν απευθείας ή μέσω Φο.Σ.Ε ή Φο.Σ.Ε.Τε.Κ στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, στις Περιόδους Κατανομής, κατά τις οποίες η Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς έλαβε μηδενικές ή και αρνητικές τιμές στρογγυλοποιημένες με ακρίβεια δύο (2) δεκαδικών ψηφίων, μεσοσταθμικά ανά ώρα περιόδων κατανομής, για πάνω από δύο (2) διαδοχικές ώρες περιόδων κατανομής, δεν λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια των σταθμών τους κατά τις ώρες αυτές. Για την εφαρμογή της παρούσας «Περίοδοι Κατανομής» νοούνται δεκαπεντάλεπτα (15 λεπτά) και ως «ώρα περιόδων κατανομής» νοούνται τέσσερα (4) δεκαπεντάλεπτα της ώρας».
Επισημαίνεται, ότι το ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο κινείται σταθερά προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της έκθεσης των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών από ΑΠΕ, στα πραγματικά σήματα και τις τιμές της αγοράς, με στόχο τη διατήρηση ορθών επενδυτικών και λειτουργικών κινήτρων και την ανάπτυξη λύσεων ευελιξίας, αποθήκευσης και διαχείρισης ζήτησης
Στο πλαίσιο αυτό, οι Κατευθυντήριες γραμμές του 2022 για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της προστασίας του περιβάλλοντος και της ενέργειας (2022/C 80/01) προβλέπουν ότι: «Η ενίσχυση πρέπει να αποσκοπεί στην αποφυγή αδικαιολόγητης στρέβλωσης της αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών και, ειδικότερα, στη διατήρηση αποτελεσματικών κινήτρων λειτουργίας και μηνυμάτων ως προς τις τιμές. Για παράδειγμα, οι δικαιούχοι θα πρέπει να παραμένουν εκτεθειμένοι σε διακυμάνσεις των τιμών και σε κίνδυνο αγοράς, εκτός εάν αυτό υπονομεύει την επίτευξη του στόχου της ενίσχυσης. Ειδικότερα, οι δικαιούχοι δεν θα πρέπει να κινητροδοτούνται ώστε να προσφέρουν την παραγωγή τους κάτω από το οριακό κόστος τους, ούτε πρέπει να λαμβάνουν ενίσχυση για παραγωγή σε περιόδους κατά τις οποίες η αγοραία αξία της εν λόγω παραγωγής είναι αρνητική».
Περαιτέρω, ο πρόσφατος Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1315 προβλέπει ότι «Επιπλέον, δεν καταβάλλονται ενισχύσεις για περιόδους κατά τις οποίες οι τιμές είναι αρνητικές. Προς αποφυγή αμφιβολιών, αυτό ισχύει από τη στιγμή που οι τιμές καθίστανται αρνητικές», γεγονός που αποτυπώνει τη σαφή ευρωπαϊκή τάση για ενισχυμένη έκθεση των σταθμών ΑΠΕ στα σήματα της αγοράς και, συνακόλουθα, για περιορισμό —και όχι διεύρυνση— των περιόδων κατά τις οποίες καταβάλλεται ενίσχυση υπό συνθήκες αρνητικών τιμών.
Τέλος, το πρόσφατο Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία (C/2025/3602) επαναβεβαιώνει ότι οι δικαιούχοι ενίσχυσης δεν πρέπει να ενθαρρύνονται να προσφέρουν την παραγωγή τους κάτω του οριακού τους κόστους και δεν δύνανται να λαμβάνουν ενίσχυση για παραγωγή κατά περιόδους κατά τις οποίες η αγοραία αξία της παραγωγής αυτής είναι αρνητική.
