Ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ως αρχή σχεδιασμού της μελέτης αξιολόγησης και αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στην Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β’ 1225):
προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων στον σχετικό σύνδεσμο έως και τις 24 Ιουνίου 2026.
Οι απαραίτητες πληροφορίες και τα σχετικά αρχεία, είναι διαθέσιμες στον ανωτέρω σύνδεσμο.
Αναλυτικότερα, η ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισημαίνει ότι στο πλαίσιο των γεωπολιτικών εξελίξεων και της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, η ενεργειακή ασφάλεια και η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας αποτελούν βασικούς άξονες του σχεδιασμού για την Ελλάδα. Παράλληλα, η κλιματική κρίση, η ανάγκη μετάβασης σε πιο βιώσιμες μορφές παραγωγής ενέργειας και η τεχνολογική πρόοδος ενισχύουν τον ρόλο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, ενώ έχουν επεκταθεί οι επενδύσεις σε αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, διασυνδέσεις και έργα υποδομών.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερο από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ΑΠΕ, ενώ έχει περιοριστεί σημαντικά η παραγωγή από λιγνίτη σε σχέση με το 2005.
Παράλληλα, η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019, ενώ από το 2024 η Ελλάδα καταγράφεται ως καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόοδος αυτή συνδέεται με την ανάγκη ύπαρξης χωροταξικού σχεδιασμού και πλαισίου κανόνων για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, με στόχο την ισορροπία μεταξύ ενεργειακής ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος και χρήσεων γης, τονίζει το υπουργείο.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο τον καθορισμό κανόνων, κριτηρίων και περιορισμών για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.
Το νέο πλαίσιο λαμβάνει υπόψη περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα, με χρονικό ορίζοντα έως το 2050. Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί ταυτόχρονα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ΑΠΕ, με στόχο τον συντονισμό των χρήσεων γης και την αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών δραστηριοτήτων.
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ
Το πρώτο ΕΧΠ-ΑΠΕ στη χώρα θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2008 και αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη του τομέα των ΑΠΕ.
Το νέο πλαίσιο, που τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπει κανόνες, κριτήρια και περιορισμούς για την εγκατάσταση νέων σταθμών ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης, λαμβάνοντας υπόψη τις σημερινές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
• Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
• Σε δάση και δασικές εκτάσεις
• Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
• Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
• Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
• Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
• Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
• Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
• Σε ακτές κολύμβησης
Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:
• Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα
• Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών, όπως από οικιστικές δραστηριότητες, καθώς και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή
• Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών εντός ζώνης 1.500 μέτρων από μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς και άλλους αρχαιολογικούς χώρους ή εντός ζώνης 1.000 μέτρων από ζώνες απολύτου προστασίας και παραδοσιακούς οικισμούς
Β. Για τους αιολικούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
• Στην Αττική και τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης
• Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων
• Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
• Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
• Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986
• Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού
• Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
• Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής
• Σε τμήματα λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών ή εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
• Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
• Σε ακτές κολύμβησης
Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον συντρέχουν ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:
• Προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη
• Το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5 m/s, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ
Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ και υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους παραπάνω περιορισμούς.
Στον νησιωτικό χώρο, το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Γ. Πρόσθετες, οριζόντιες ρυθμίσεις
• Προβλέπονται ειδικά κριτήρια χωροθέτησης για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών στον ηπειρωτικό και στον θαλάσσιο χώρο
• Δίνονται κατευθύνσεις, προβλέπονται περιοχές αποκλεισμού και καθορίζονται κριτήρια χωροθέτησης για λοιπές τεχνολογίες, όπως μικρά υδροηλεκτρικά έργα, σταθμοί βιομάζας, βιοαερίου, γεωθερμίας και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας
• Προβλέπεται συντονισμός του πλαισίου με τα υπόλοιπα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια και τον πολεοδομικό σχεδιασμό
Στο νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν υπάγονται:
• Έργα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία
• Έργα που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας φακέλου έως την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης
• Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ, πλην φωτοβολταϊκών σταθμών
• Σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί άνω των 15MW
• Φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων
*Δείτε ερωτήσεις-απαντήσεις για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεξιά στη στήλη Συνοδευτικό Υλικό.
