Μέσα στο 2027 τοποθετείται πλέον η ολοκλήρωση του μεγαλύτερου μέρους του παραλιακού πεζόδρομου-ποδηλατόδρομου της Αθηναϊκής Ριβιέρας, με το έργο να περνά σε νέα φάση έπειτα από σημαντικές καθυστερήσεις, πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις και αλλαγές που απαιτούνται στη χάραξη εξαιτίας των μεγάλων αναπτύξεων σε Ελληνικό και Μαρίνα Αλίμου. Την ίδια ώρα, ωριμάζει το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου, που αφορά την αξιοποίηση του Κλειστού Ολυμπιακού Γηπέδου Παλαιού Φαλήρου – Τάε Κβο Ντο και τη μετατροπή του σε ένα σύγχρονο εκθεσιακό, συνεδριακό και συναυλιακό κέντρο. Στόχος είναι ο διαγωνισμός να προχωρήσει το 2027 και ο ανάδοχος να εγκατασταθεί το 2028.
Πρόκειται για δύο διαφορετικές παρεμβάσεις, οι οποίες όμως αποτελούν κομμάτια ενός μεγαλύτερου σχεδιασμού, που επιχειρεί να ενώσει σταδιακά τα έργα που αλλάζουν το παράκτιο μέτωπο της Αττικής. Ο ποδηλατόδρομος θα συνδεθεί με το εσωτερικό δίκτυο του Μητροπολιτικού Πάρκου ΑΕΝΑΟΝ, ενώ δίπλα στο νέο πάρκο σχεδιάζεται ο νέος πόλος εκθέσεων, συνεδρίων και εκδηλώσεων στο Τάε Κβο Ντο. Η ίδια η Περιφέρεια έχει εντάξει τις δύο παρεμβάσεις σε έναν ενιαίο σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα του Φαληρικού Όρμου.
Πότε παραδίδεται ο ποδηλατόδρομος
Το χρονοδιάγραμμα του παραλιακού ποδηλατοδρόμου έχει αλλάξει αρκετές φορές, καθώς η κατασκευή αποδείχθηκε σημαντικά πιο σύνθετη από τις αρχικές εκτιμήσεις. Πλέον, στόχος είναι το μεγαλύτερο μέρος του έργου να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο 2027, με δύο βασικές εκκρεμότητες να παραμένουν στη Μαρίνα Αλίμου και στο Ελληνικό. Οι δύο αυτές περιοχές αποτελούν ξεχωριστές περιπτώσεις, καθώς εκεί βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλες επενδύσεις που επηρεάζουν τον αρχικό σχεδιασμό της διαδρομής.
Στη Μαρίνα Αλίμου έχει βρεθεί λύση μέσω μιας μικρής παράκαμψης περίπου 150 μέτρων. Στόχος είναι η διαδρομή να παραμείνει λειτουργική χωρίς να συγκρούεται με τα έργα που πραγματοποιούνται στη μαρίνα. Στο Ελληνικό το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο. Αναζητείται εναλλακτική λύση για τη χάραξη, ώστε ο ποδηλατόδρομος να περάσει από την περιοχή χωρίς να δημιουργηθεί πρόβλημα στο μεγάλο εργοτάξιο της επένδυσης.
Η ουσία είναι ότι τα δύο αυτά σημεία δεν εγκαταλείπονται από τον συνολικό σχεδιασμό. Αντίθετα, αναζητούνται τεχνικές λύσεις ώστε να μπορέσουν να συνδεθούν με τον υπόλοιπο παραλιακό άξονα, καθώς προχωρούν παράλληλα οι μεγάλες αναπτύξεις. Το βασικό έργο αφορά τη μελέτη και την κατασκευή ενιαίου πεζόδρομου-ποδηλατόδρομου κατά μήκος της ακτογραμμής, από τον Δήμο Καλλιθέας έως τον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, με ανάδοχο τη ΖΙΤΑΚΑΤ.
Η αρχική φιλοσοφία του σχεδίου είναι ευρύτερη από την κατασκευή μιας απλής ποδηλατικής διαδρομής. Πρόκειται για μια παρέμβαση που επιχειρεί να αποκαταστήσει τη συνέχεια του παράκτιου μετώπου και να επιτρέψει σε πεζούς και ποδηλάτες να κινούνται κατά μήκος ενός μεγάλου τμήματος της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Ο ευρύτερος σχεδιασμός είχε παρουσιαστεί στις 3 Ιουνίου 2021 και προέβλεπε τη σύνδεση της Εσπλανάδας, στο ύψος του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με τη Βουλιαγμένη. Το έργο εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, ενώ η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε στις 15 Ιουλίου 2024.
Το Ταμείο Ανάκαμψης εμφανίζει για το έργο προϋπολογισμό Ταμείου 19,93 εκατ. ευρώ και συνολικό προϋπολογισμό 24,71 εκατ. ευρώ, με αρχική καταληκτική ημερομηνία την 30ή Απριλίου 2026. Ωστόσο, το αρχικό χρονοδιάγραμμα δεν κατέστη δυνατόν να τηρηθεί.
Οι δυσκολίες που δεν είχαν υπολογιστεί
Στην πράξη, το έργο βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα από τα βασικότερα προβλήματα του παραλιακού μετώπου της Αττικής, την πολυδιάσπαση του χώρου. Κατά μήκος της διαδρομής συναντώνται εκτάσεις του Δημοσίου, των δήμων και ιδιωτών, διαφορετικές χρήσεις και αρμοδιότητες, υφιστάμενες κατασκευές και σημαντικοί πολεοδομικοί περιορισμοί.
Σε ορισμένα σημεία ο διαθέσιμος δημόσιος χώρος είναι ιδιαίτερα περιορισμένος, ενώ αλλού οι γραμμές του τραμ καταλαμβάνουν ουσιαστικά το μοναδικό διαθέσιμο πλάτος. Σε άλλα σημεία απαιτείται διαπλάτυνση πεζοδρομίων ή διαφορετική τεχνική αντιμετώπιση. Παράλληλα, η κατασκευή του ποδηλατόδρομου συνέπεσε με μια περίοδο κατά την οποία σχεδόν ολόκληρη η Αθηναϊκή Ριβιέρα έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο μέτωπο αναπτύξεων. Συγκεκριμένα, η επένδυση στο Ελληνικό, η ανάπλαση της Μαρίνας Αλίμου, οι επενδύσεις στην Α’ Πλαζ Βούλας, το ΑΕΝΑΟΝ στον Φαληρικό Όρμο και άλλες παρεμβάσεις μεταβάλλουν συνεχώς τα δεδομένα κατά μήκος της διαδρομής.
Καθοριστικό ρόλο στις καθυστερήσεις έπαιξε και η ανάγκη για πρόσθετες τεχνικές κατασκευές που δεν είχαν συμπεριληφθεί στον αρχικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, απαιτήθηκαν συνολικά 25 νέα τεχνικά έργα. Έτσι, ένα έργο που αρχικά μπορούσε να δίνει την εικόνα μιας σχετικά απλής διαμόρφωσης πεζόδρομου και ποδηλατοδρόμου εξελίχθηκε σε πολύ πιο απαιτητικό τεχνικό εγχείρημα.
Τι γίνεται με τη χρηματοδότηση
Οι καθυστερήσεις έφεραν στην επιφάνεια και το κρίσιμο ζήτημα της χρηματοδότησης. Το έργο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο λειτουργεί με αυστηρά χρονικά ορόσημα. Η αδυναμία ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια οδήγησε στην απένταξη τμημάτων του έργου. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα τμήματα εγκαταλείπονται. Η χρηματοδοτική τους κάλυψη μεταφέρεται στο πρόγραμμα της Περιφέρειας για την περίοδο 2021-2027. Επομένως, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι αλλάζει η χρηματοδοτική διαδρομή, προκειμένου να συνεχιστεί το έργο, παρά την απώλεια των αρχικών χρονικών περιθωρίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η σύνδεση με το ΑΕΝΑΟΝ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σύνδεση του ποδηλατοδρόμου με το Μητροπολιτικό Πάρκο ΑΕΝΑΟΝ. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η παραλιακή διαδρομή θα συνδεθεί με το εσωτερικό δίκτυο του νέου πάρκου, ώστε ο ποδηλατόδρομος να μη λειτουργεί αποσπασματικά, αλλά να ενσωματώνεται στις νέες υποδομές του Φαληρικού Όρμου. Η Περιφέρεια έχει επίσης περιγράψει τον νέο ποδηλατόδρομο ως συνδετικό κρίκο μεταξύ του ΑΕΝΑΟΝ και της μεγάλης ανάπλασης του Ελληνικού. Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα: να δημιουργηθεί σταδιακά ένας συνεχής δημόσιος άξονας κατά μήκος ενός παραλιακού μετώπου που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από ασυνέχειες και διαφορετικές χρήσεις.
Τάε Κβο Ντο: Η επόμενη φάση του Φαληρικού Όρμου
Παράλληλα με την ολοκλήρωση του ποδηλατόδρομου και την κατασκευή του ΑΕΝΑΟΝ, ωριμάζει η επόμενη μεγάλη παρέμβαση στον Φαληρικό Όρμο. Στο επίκεντρο βρίσκεται το Κλειστό Ολυμπιακό Γήπεδο Παλαιού Φαλήρου – Τάε Κβο Ντο και η ευρύτερη έκταση που έχει παραχωρηθεί στην Περιφέρεια Αττικής.
Η παραχώρηση αφορά συνολική έκταση 153.207,51 τετραγωνικών μέτρων και έχει διάρκεια 40 ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2026. Περιλαμβάνει τον γειτονικό χώρο του Τάε Κβο Ντο, την Πλατεία Νερού, παραλιακά τμήματα, τον αιγιαλό, το θαλάσσιο μέτωπο και υφιστάμενες εγκαταστάσεις.
Το σχέδιο δεν αφορά απλώς μια ανακαίνιση του υφιστάμενου Ολυμπιακού ακινήτου. Η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου εκθεσιακού, συνεδριακού και συναυλιακού κέντρου, το οποίο θα μπορεί να φιλοξενεί μεγάλες διοργανώσεις, επιχειρηματικές και συνεδριακές εκδηλώσεις αλλά και πολιτιστικά γεγονότα. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποκτήσει το Τάε Κβο Ντο μια νέα, μόνιμη χρήση και να αποτελέσει λειτουργική συνέχεια του ΑΕΝΑΟΝ, αντί να παραμείνει ένα απομονωμένο Ολυμπιακό ακίνητο.
Οι μελέτες και το ορόσημο του Σεπτεμβρίου
Το project έχει πλέον προχωρήσει σε επίπεδο ωρίμανσης. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η βασική μελέτη έχει ολοκληρωθεί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το feasibility study, δηλαδή η μελέτη σκοπιμότητας. Παράλληλα, βρίσκεται προς ολοκλήρωση και το πολεοδομικό σκέλος του σχεδιασμού. Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο τοποθετείται στα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν σχεδιάζεται να παρουσιαστεί στον πρωθυπουργό η συνολική εικόνα της παρέμβασης. Το σχέδιο έχει ήδη παρουσιαστεί στους JASPERS, τον ευρωπαϊκό μηχανισμό τεχνικής υποστήριξης μεγάλων επενδυτικών έργων, εξέλιξη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία εν όψει της προσπάθειας εξασφάλισης των απαιτούμενων χρηματοδοτικών πόρων.
Διαγωνισμός το 2027 και έργα από το 2028
Το χρονοδιάγραμμα που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει την προκήρυξη του διαγωνισμού για την ανάπλαση και αξιοποίηση των εγκαταστάσεων του Τάε Κβο Ντο μέσα στο 2027. Στη συνέχεια, στόχος είναι μέσα στο 2028 να εγκατασταθεί ο ανάδοχος και να ξεκινήσει η κατασκευαστική φάση.Η ολοκλήρωση τοποθετείται προς το τέλος του 2029 ή το 2030. Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έχει σημασία και σε σχέση με το ΑΕΝΑΟΝ, καθώς ο σχεδιασμός θέλει τα δύο μεγάλα projects να δημιουργήσουν σταδιακά έναν ενιαίο πόλο στον Φαληρικό Όρμο, από τη μία έναν μεγάλο ανοιχτό χώρο πρασίνου και αναψυχής και από την άλλη ένα σύγχρονο κέντρο εκθέσεων, συνεδρίων, συναυλιών και εκδηλώσεων.
