Το νέο χωροταξικό σχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ήταν το θέμα της Εσπερίδας που πραγματοποίησε ο Κλάδος Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) στη Θεσσαλονίκη την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026 στο πλαίσιο της 90ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Η Εσπερίδα άνοιξε με τον χαιρετισμό του μέλους της Ολομέλειας της ΡΑΑΕΥ, Δημήτρη Παπαντώνη ο οποίος είπε πως το νέο χωροταξικό έρχεται να αντικαταστήσει το προηγούμενο του 2008 που ήταν ξεπερασμένο για μια σειρά τεχνικούς λόγους, ακόμη και λόγους προστασίας του περιβάλλοντος. Πρόσθεσε πως ο βασικός θεσμικός στόχος του νέου χωροταξικού είναι η εναρμόνιση των εθνικών στόχων με τους ευρωπαϊκούς και η επίτευξη μακροπρόσθεσμων στόχων, όπως είναι η απανθρακοποίηση το 2050, αλλά και η δημιουργία ενός ασφαλούς επενδυτικού περιβάλλοντος.
Ακολούθησαν οι εισαγωγικές τοποθετήσεις του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης ΑΠΕ και Αποθήκευσης της ΡΑΑΕΥ, Γιάννη Χαραλαμπίδη και του στελέχους της Διεύθυνσης ΑΠΕ και Αποθήκευσης της ΡΑΑΕΥ, Ματίνας Λαμπράκης.
Ο κ. Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε στην εξέλιξη και τις προοπτικές των έργων ΑΠΕ και Αποθήκευσης στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα ανέφερε πως έως τον περασμένο Μάιο, τα έργα ΑΠΕ που βρίσκονταν σε λειτουργία, ανέρχονταν σε 18,02 GW, με κυρίαρχα τα φωτοβολταϊκά (11,65 GW). Την ίδια ώρα, τα ώριμα έργα ΑΠΕ που διαθέτουν ΟΠΣ ανέρχονται σε 14,1GW. Ειδικότερα, στον τομέα της αποθήκευσης, ανέφερε πως οι άδειες ανέρχονται σε 72 GW (330 GWh). Πρόσθεσε πως από τους διαγωνισμούς αποθήκευσης, από τα 900,46MW που εγκρίθηκαν τα 293,5 MW βρίσκονται σε δοκιμαστική λειτουργία και τα 401 MW έχουν δηλώσει ετοιμότητα. Τέλος, όπως είπε, εντός του 2026 αναμένεται η έγκριση νέου σχήματος ενίσχυσης για 4,5 GW έργων ΑΠΕ μέσω Συμβάσεων επί της Διαφοράς (CfD), κυρίως για έργα αιολικών σταθμών και για έργα φωτοβολταϊκών σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
Από την πλευρά της η κ. Λαμπράκη παρουσίασε τις αρμοδιότητες της Αρχής που απορρέουν από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αναλύοντας τις περιοχές αποκλεισμού και τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών εγκατάστασης αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών. Αναφέρθηκε, επίσης, στον τρόπο εφαρμογής των διατάξεων του νέου ΕΧΠ και στον βαθμό στον οποίο επηρεάζονται οι ήδη αδειοδοτημένοι σταθμοί.
Στην εισήγησή του ο Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Δικηγόρος Δημήτρης Μέλισσας είπε πως η κύρια στοχοθεσία του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου των ΑΠΕ είναι να συγκεκριμενοποιήσει τη σταθερή νομολογιακή επιταγή για εναρμόνιση και να επιδιώκει να άρει τις ενδεχόμενες συγκρούσεις μεταξύ των χρήσεων γης κυρίως με τα ΕΧΠ του Τουρισμού, των Υδατοκαλλιεργειών και της Βιομηχανίας. Ανέφερε, επίσης, ότι ζητούμενο είναι πώς η βασική στοχοθεσία του ΕΧΠ για τις ΑΠΕ για τα υπεράκτια σε συνδυασμό με το ν. 4964/2022, αποτελούν ένα ισότιμο πλαίσιο κατευθύνσεων για την αρμονική συνύπαρξη των τουριστικών δραστηριοτήτων με τα Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα που θα αναπτυχθούν σε όλη την ακτογραμμή.
Ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), Παναγιώτης Παπασταματίου σημείωσε πως όποιος παρακολούθησε τη δημόσια διαβούλευση ξέρει ότι η ΕΛΕΤΑΕΝ άσκησε αυστηρή κριτική στο σχέδιο που ανακοινώθηκε, κριτική που εξακολουθεί να ισχύει. «Πάντα προσδοκούμε ότι σε μία μελλοντική αναθεώρηση, θα διορθωθούν πολλά από τα στοιχεία που εντοπίσαμε ως προβληματικά» είπε. Πρόσθεσε, όμως, ότι πλέον διαθέτουμε σε ισχύ ένα νέο θεσμικό κείμενο και οφείλουν όλοι, πολιτεία, επιχειρήσεις και επιστημονικός κόσμος, να εργαστούν ώστε να εφαρμοστεί γρήγορα και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά. «Απαιτείται πολλή και σημαντική εργασία από πολλά επίπεδα της πολιτείας και εμείς είμαστε στη διάθεσή της να συνδράμουμε» κατέληξε.
Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΕΣΜΥΕ), Κώστας Βασιλικός τόνισε πως το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ, με την απαίτηση τήρησης των προβλέψεων των ΕΠΜ και του συνολικού θεσπισμένου κανονιστικού πλαισίου προστασίας της φύσης των προστατευόμενων περιοχών αλλά και άλλων πρόσθετων περιορισμών, αποτελεί την ταφόπλακα ανάπτυξης των ΜΥΗΕ. Όπως σημείωσε, με το νέο πλαίσιο, μηδενίζεται πια ο ρυθμός ανάπτυξης των ΜΥΗΕ που έτσι κι αλλιώς κυμαινόταν στα επίπεδα του 0-5% τα τελευταία 16 χρόνια σε συνδυασμό με το σύνολο των υποτιθέμενων πολιτικών ανάπτυξης που εφαρμόστηκαν έως σήμερα. Πρόσθεσε, παράλληλα, πως η δυνατότητα αξιοποίησης ενός εγχώριου ανανεώσιμου πόρου και τεχνολογίας (με αποδεδειγμένα πλεονεκτήματα, όπως έχει συμβεί στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο) φαίνεται ότι έχει παρέλθει πια ανεπιστρεπτί για τη χώρα.
Ο Νικόλαος Ντάβος, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) ανέφερε ότι το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί ένα σαφέστερο πλαίσιο για τη χωροθέτηση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας από βιομάζα, αλλά η αξιοποίηση των δυνατοτήτων του στην πράξη προϋποθέτει έναν πιο σύνθετο σχεδιασμό. Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Για ένα έργο στερεής βιομάζας, η κατάλληλη θέση δεν κρίνεται μόνο από την εγγύτητα στην πρώτη ύλη, αλλά από τον συνδυασμό της διαθεσιμότητας και βιώσιμης τροφοδοσίας της μονάδας, της ύπαρξης θερμικών καταναλωτών για την αξιοποίηση της συμπαραγόμενης θερμότητας και της δυνατότητας σύνδεσης με επαρκές ηλεκτρικό δίκτυο. Παράλληλα, οι περιοχές αποκλεισμού και οι απαιτούμενες αποστάσεις περιορίζουν περαιτέρω τις διαθέσιμες επιλογές. Επομένως, απαιτείται έγκαιρος και ολοκληρωμένος χωροταξικός και τεχνικοοικονομικός σχεδιασμός, ώστε οι επενδύσεις στη βιομάζα να μπορούν να αξιοποιήσουν πραγματικά το τοπικό δυναμικό και να αναπτύσσονται με όρους βιωσιμότητας.»
Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου (ΕΣΠΑΒ), Νίκος Τσαγκαλίδης είπε ότι το βιοαέριο διαφέρει από τις υπόλοιπες Ανανεώσιμες Πηγές, καθώς δεν είναι απλώς παραγωγή ενέργειας, αλλά ανακύκλωση οργανικών αποβλήτων που παράγουν ενέργεια στην καρδιά της περιφέρειας, δίπλα στην αγροτική παραγωγή. «Γι’ αυτό και ένα σύγχρονο χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ οφείλει να αντιμετωπίσει τις μονάδες βιοαερίου με διακριτούς όρους, αναγνωρίζοντας τον ρόλο τους στην κυκλική οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Με 94 μονάδες σε λειτουργία σήμερα, ο κλάδος είναι ήδη εδώ και έτοιμος να μεγαλώσει, χρειάζεται όμως ένα σαφές, σταθερό πλαίσιο που θα του δώσει χώρο να αναπτυχθεί» κατέληξε.
Τέλος ο εκπρόσωπος του Ελληνικού Συνδέσμου Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (ΕΣΣΗΘ), Δημήτρης Γκριμέκης αφού χαιρέτισε την πρωτοβουλία της ΡΑΑΕΥ να διοργανώσει Εσπερίδα για το νέο χωροταξικό σχέδιο των ΑΠΕ, επισήμανε ότι το νέο πλαίσιο θα πρέπει να λάβει υπόψη την απαίτηση εγγύτητας στον θερμικό καταναλωτή στις περιπτώσεις συμπαραγωγής με ΑΠΕ, όπως η βιομάζα, η ηλικακή ενέργεια και η γεωθερμία. Τόνισε ταυτόχρονα πως η πλέον αρνητική εξέλιξη για την ανάπτυξη του κλάδου της συμπαραγωγής είναι η λήξη του καθεστώτος λειτουργικής ενίσχυσης από τις 31.12.2025 και σημείωσε πως αποτελεί άμεση ανάγκη η επεξεργασία και έγκριση νέου σχήματος στήριξης για τους σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στην Ελλάδα.
Τον συντονισμό της Εσπερίδας έκανε ο Διευθυντής του Γραφείου Επικοινωνίας της ΡΑΑΕΥ, Δρ. Διονύσιος Παπαχρήστου.
