Νέα διάσταση στη διερεύνηση της φονικής έκρηξης και της κατάρρευσης κτιρίου στην Πλάκα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, δίνουν οι πληροφορίες για το πόρισμα των δικαστικών πραγματογνωμόνων που έχει παραδοθεί στη Δικαιοσύνη.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΑΝΤ1, στις 18 Νοεμβρίου, η έκθεση των πραγματογνωμόνων Τάσου και Χρήστου Δέδε εξετάζει, πέρα από τα αίτια της διαρροής, ζητήματα που αφορούν τη χωροθέτηση της μετρητικής εγκατάστασης, την επάρκεια του εξαερισμού και την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές.
Οι πληροφορίες αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά τον τεχνικό κλάδο: την ασφάλεια των παλαιών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου, την προσαρμογή τους στις μεταγενέστερες κανονιστικές απαιτήσεις και την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών, των καταναλωτών και των διαχειριστών δικτύων.
Τα νέα στοιχεία της πραγματογνωμοσύνης
Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική κάλυψη, οι πραγματογνώμονες εξετάζουν την καταλληλότητα της θέσης της μετρητικής διάταξης και την επάρκεια του εξαερισμού της εγκατάστασης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε δύο προγενέστερα περιστατικά διαρροής, το 2009 και το 2011, καθώς και σε έγγραφο προηγούμενου τεχνικού ελέγχου, στο οποίο φέρεται να είχε επισημανθεί η ανάγκη βελτίωσης του αερισμού.
Το πλήρες πόρισμα δεν έχει καταστεί διαθέσιμο για ανεξάρτητη εξέταση. Η αξιολόγηση των τεχνικών ευρημάτων και ο ενδεχόμενος καταλογισμός ευθυνών ανήκουν στη δικαστική διαδικασία.
Η θέση της εταιρείας φυσικού αερίου
Όπως μεταδόθηκε από τον ΑΝΤ1, η εταιρεία επικαλείται το διαφορετικό κανονιστικό πλαίσιο που ίσχυε κατά την κατασκευή της εγκατάστασης το 1992, καθώς και την ύπαρξη δυνατότητας εξαερισμού στον συγκεκριμένο χώρο.
Στην επίσημη ανακοίνωσή της κατά την ημέρα του συμβάντος, η Enaon EDA είχε γνωστοποιήσει την κινητοποίηση των συνεργείων επιφυλακής και τη συνεργασία της με τις αρμόδιες αρχές για τη διερεύνηση των αιτίων.
Η επίκληση της παλαιότητας μιας εγκατάστασης αναδεικνύει, ωστόσο, τη σημασία των μεταβατικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί για την προσαρμογή υφιστάμενων εγκαταστάσεων στις νεότερες απαιτήσεις ασφαλείας.
Ο Τεχνικός Κανονισμός του 2012 και η προσαρμογή των παλαιών εγκαταστάσεων
Βασικό νομοθετικό κείμενο για τις εσωτερικές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου με πίεση λειτουργίας έως 500 mbar αποτελεί η υπουργική απόφαση Δ3/Α/οικ.6598/2012, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 976/28.03.2012.
Ο κανονισμός καλύπτει το σύνολο του κύκλου ζωής μιας εγκατάστασης, από τη μελέτη και την κατασκευή έως την επιθεώρηση, τη λειτουργία και τη συντήρησή της.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράγραφος 14.2, η οποία προβλέπει την προσαρμογή των προϋφιστάμενων εγκαταστάσεων στο νέο πλαίσιο μέσα σε τρία έτη, στον βαθμό που αυτό είναι τεχνικά εφικτό και με αιτιολόγηση των αποκλίσεων.
Η τριετία από τη δημοσίευση της απόφασης συμπληρώθηκε τον Μάρτιο του 2015.
Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει επίσης την αξιολόγηση της συμμόρφωσης από την εταιρεία αερίου και τη δυνατότητα απαίτησης διορθωτικών παρεμβάσεων.
Επομένως, η χρονολογία κατασκευής μιας εγκατάστασης δεν αποτελεί από μόνη της επαρκές κριτήριο για την αξιολόγηση της ασφαλούς λειτουργίας της. Απαιτείται να εξετάζονται οι μεταγενέστερες υποχρεώσεις προσαρμογής, το πεδίο εφαρμογής τους και οι επιμέρους τεχνικές συνθήκες.
Δίκτυο διανομής και εσωτερική εγκατάσταση: Η κρίσιμη διάκριση
Για την ορθή αξιολόγηση των αρμοδιοτήτων είναι απαραίτητος ο διαχωρισμός μεταξύ της υποδομής διανομής και της εγκατάστασης του τελικού καταναλωτή.
Ο Τεχνικός Κανονισμός του 2012 προσδιορίζει, στις παραγράφους 2.2.1 και 2.3.2, την έξοδο του μετρητή ως σημείο παράδοσης και παραλαβής, μετά το οποίο εκτείνεται η εσωτερική εγκατάσταση του καταναλωτή.
Συμπληρωματικά, ο Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου, όπως αναθεωρήθηκε με την απόφαση Ε-184/2025 της ΡΑΑΕΥ (ΦΕΚ Β΄ 4135/30.07.2025), ρυθμίζει τις υποχρεώσεις των διαχειριστών, των χρηστών του δικτύου και των τελικών πελατών.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κυριότητα του εξοπλισμού, η ευθύνη συντήρησης, η υποχρέωση επιθεώρησης και η αρμοδιότητα ελέγχου δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκη.
Η εφαρμογή των αντίστοιχων διατάξεων στη συγκεκριμένη υπόθεση προϋποθέτει εξέταση του πραγματικού τεχνικού φακέλου και του ιστορικού της εγκατάστασης.
Συντήρηση, περιοδικός έλεγχος και τεχνική τεκμηρίωση
Οι παράγραφοι 3.1.4 και 3.1.7 του Τεχνικού Κανονισμού ρυθμίζουν την τήρηση του αρχείου της εγκατάστασης, τη συντήρησή της και την αντιμετώπιση διαπιστωμένων ελλείψεων.
Παράλληλα, το κεφάλαιο 12 περιλαμβάνει προβλέψεις για τον περιοδικό επανέλεγχο των σωληνώσεων.
Για τους ιδιοκτήτες, τους διαχειριστές κτιρίων και τους επαγγελματίες του κλάδου είναι σημαντικό να διακρίνονται διαφορετικές διαδικασίες ελέγχου:
| Διαδικασία | Συχνότητα ή περίπτωση εφαρμογής |
|---|---|
| Συντήρηση συσκευών φυσικού αερίου | Ετησίως, σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες της Enaon EDA |
| Έλεγχος στεγανότητας σωληνώσεων εσωτερικής εγκατάστασης | Ανά τετραετία, από αδειοδοτημένο εγκαταστάτη |
| Δειγματοληπτικός έλεγχος από τον Διαχειριστή | Για εγκαταστάσεις με περισσότερα από τέσσερα έτη από την αρχική ενεργοποίησή τους |
| Επανεξέταση συμμόρφωσης μετά από αλλαγή χρήσης ή διαμόρφωσης χώρου | Όταν πραγματοποιείται η αντίστοιχη μεταβολή |
| Ενημέρωση του τεχνικού αρχείου | Με κάθε σχετική μεταβολή, έλεγχο ή συντήρηση |
Ο ετήσιος έλεγχος των συσκευών δεν υποκαθιστά τον περιοδικό έλεγχο στεγανότητας του δικτύου σωληνώσεων. Αντίστοιχα, ο δειγματοληπτικός έλεγχος του Διαχειριστή δεν αναιρεί τις υποχρεώσεις συντήρησης του καταναλωτή.
Η σημασία του ιστορικού μιας εγκατάστασης
Ένα από τα ευρύτερα ζητήματα που αναδεικνύει η υπόθεση της Πλάκας είναι η ανάγκη διατήρησης ενός πλήρους και επικαιροποιημένου τεχνικού αρχείου.
Η αρχική μελέτη και η άδεια χρήσης αποτελούν μέρος της τεκμηρίωσης, η οποία πρέπει να συμπληρώνεται από τα αποτελέσματα των μεταγενέστερων επιθεωρήσεων, τις εργασίες συντήρησης, τις τροποποιήσεις και τις διορθωτικές ενέργειες.
Ιδιαίτερα στα παλαιότερα κτίρια, οι διαδοχικές ανακαινίσεις, οι αλλαγές χρήσης και οι επεμβάσεις στους κοινόχρηστους χώρους μπορούν να μεταβάλουν τις συνθήκες υπό τις οποίες είχε αρχικά εγκριθεί μια ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση.
Η αξιολόγηση της ασφάλειας απαιτεί επομένως συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων μηχανικών, των αδειοδοτημένων εγκαταστατών και των διαχειριστών των αντίστοιχων υποδομών.
Η πρόληψη ως μέρος της διαχείρισης του κτιριακού αποθέματος
Η ασφάλεια των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου δεν εξαντλείται στον αρχικό έλεγχο και στην έναρξη λειτουργίας τους. Αποτελεί διαρκή παράμετρο της διαχείρισης και συντήρησης ενός κτιρίου.
Η συστηματική παρακολούθηση της κατάστασης των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, η τήρηση ψηφιακού ιστορικού επιθεωρήσεων και η έγκαιρη αντιμετώπιση των τεχνικών παρατηρήσεων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό του κινδύνου.
Η τραγωδία στην Πλάκα αναδεικνύει τη σημασία της προληπτικής συντήρησης, της σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων και της συνεχούς αξιολόγησης των παλαιών ενεργειακών υποδομών, ανεξάρτητα από την τελική δικαστική κρίση για τα αίτια και τις ευθύνες του συγκεκριμένου συμβάντος.
Πηγές
- ΑΝΤ1 – Ρεπορτάζ για το πόρισμα των δικαστικών πραγματογνωμόνων, 18.11.2026
- Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Επίσημη ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος, 30.10.2026
- Enaon EDA – Επίσημη ανακοίνωση για το συμβάν, 25.09.2026
- ΕΛΙΝΥΑΕ – Τεχνικός Κανονισμός Εσωτερικών Εγκαταστάσεων Φυσικού Αερίου, ΦΕΚ Β΄ 976/28.03.2012
- ΡΑΑΕΥ – Απόφαση Ε-184/2025, Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου Διανομής, ΦΕΚ Β΄ 4135/30.07.2025
- Enaon EDA – Τεχνικές ενημερώσεις προς επαγγελματίες φυσικού αερίου
- Enaon EDA – Ενημερωτικό δελτίο ασφαλούς χρήσης φυσικού αερίου
- ΤΑ ΝΕΑ – Δημοσιογραφική κάλυψη των ευρημάτων της πραγματογνωμοσύνης, 18.11.2026






