Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας γίνεται με το Aqua Montis, ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων ορεινής υδρονομίας, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο.
Μετά από συνεργασία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκου Παπαθανάση, εγκρίθηκε από τον κύριο Παπαθανάση χρηματοδότηση δημόσιας δαπάνης ύψους 96.103.914,96 ευρώ από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 για την πράξη «Έργα ορεινής υδρονομίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας – Aqua Montis».
Παράλληλα, έργα συνολικού προϋπολογισμού 26.556.721,59 ευρώ, στις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου, έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο.
Πρόκειται για την υλοποίηση ενός μεγάλου αριθμού έργων ορεινής υδρονομίας, 1300 περίπου φράγματα βάρους, μονά και διπλά φράγματα και προφράγματα κλπ, στο Υδατικό Διαμέρισμα της Θεσσαλίας, που εκτείνεται εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της ΠΕ Φθιώτιδας.
Τα έργα σχεδιάζονται ως «λύσεις βασισμένες στη φύση» με στόχο να αναβαθμίσουν σημαντικά την αντιδιαβρωτική και αντιπλημμυρική προστασία των ορεινών περιοχών και κατ’ αποτέλεσμα θα συντελέσουν αποφασιστικά στην αποφυγή/μείωση των καταστρεπτικών συνεπειών από ακραία καιρικά φαινόμενα όπως τα φαινόμενα Daniel and Elias, που έπληξαν την περιοχή το Σεπτέμβριο 2023.
Τα έργα θα υλοποιηθούν στις ορεινές λεκάνες εντός των περιοχών ευθύνης των δασαρχείων Αγιάς, Λάρισας, Μουζακίου, Τρικάλων και Λαμίας και στοχεύουν:
- Στην πρόληψη των πλημμυρικών και κατολισθητικών φαινομένων στα πεδινά, μέσω της συγκράτησης των υδάτων και των φερτών υλικών στον ορεινό χώρο.
- Στην αναβάθμιση των υφιστάμενων έργων ορεινής υδρονομίας με γνώμονα την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους και την προσαρμογή τους στα νέα κλιματικά δεδομένα.
- Στην προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων με τη διενέργεια αναδασώσεων και φυτοτεχνικών ενισχύσεων, συμβάλλοντας στη διατήρηση και τη συνοχή των δασών και τη σταθερότητα των εδαφών.
- Την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή της ευρύτερης περιοχής του υδατικού διαμερίσματος Θεσσαλίας.
Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις (φράγματα, αναβαθμοί, τοίχοι αντιστήριξης και προστασίας των πρανών, έργα καθαρισμού και διευθέτησης τμημάτων της κοίτης των χειμάρρων) ρυθμίζουν την απορροή, περιορίζουν τη διάβρωση και ενισχύουν την ανθεκτικότητα των ορεινών περιοχών, προστατεύοντας παράλληλα τα ορεινά οικοσυστήματα.
Στην πεδινή ζώνη μειώνεται η πλημμυρική αιχμή, προστατεύονται τα εδάφη από αποθέσεις και διαβρώσεις, εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των κατάντη αντιπλημμυρικών έργων, μειώνεται η ποσότητα των φερτών υλικών που καταλήγουν στις πεδινές κοίτες, αυξάνεται η διάρκεια ζωής των ταμιευτήρων και μειώνεται το κόστος συντήρησης των εγγειοβελτιωτικών έργων. Συνεπώς, τα προτεινόμενα έργα θα συμβάλλουν στη θωράκιση των περιοχών από πλημμυρικά φαινόμενα, στην ανόρθωση του οικοσυστήματος μετά την καταστροφική επέλαση των ακραίων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias και στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και των υποδομών.
Επισημαίνεται ότι η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος της Γενικής Γραμματείας Δασών του ΥΠΕΝ, ολοκλήρωσε σε εξαιρετικά σύντομο χρόνο τις προκαταρκτικές μελέτες για το σύνολο των ορεινών λεκανών του Aqua Montis και σήμερα έχουμε μπροστά μας πλέον συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις, ώριμες διαδικασίες και σαφή επόμενα βήματα για την υλοποίηση των έργων.
Υπενθυμίζεται ακόμα ότι οι στις ορεινές λεκάνες εντός της περιοχής ευθύνης του Δασαρχείου Βόλου, το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 26.556.721,59 ευρώ και με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, έχει ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γ.Γ. Δασών του ΥΠΕΝ. Για την υλοποίηση των διαδικασιών ανάθεσης το ΥΠΕΝ υποστηρίζεται στην τεχνογνωσία της ΕΕΣΥΠ Α.Ε. (πρώην ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε.) και το συνολικό έργο παρουσιάζει υψηλή ωριμότητα. Όλοι μαζί κάνουμε ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα για την ολοκλήρωση της αντιπλημμυρικής προστασίας της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Η Θεσσαλία χρειάζεται ουσιαστική θωράκιση απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Με το Aqua Montis, συνολικού ύψους 123 εκατ. ευρώ, προχωρούμε σε περίπου 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα, παρεμβαίνοντας στον ορεινό χώρο, πριν τα νερά και τα φερτά υλικά φτάσουν στις πεδινές περιοχές. H επιλογή μας είναι σαφής, δεν περιμένουμε τα ακραία φαινόμενα για να δράσουμε. Επενδύουμε στην πρόληψη, στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και των υποδομών και στην ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ώριμες μελέτες και έργα που ήδη συμβασιοποιούνται, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη. Θωρακίζουμε σήμερα τη Θεσσαλία απέναντι στις προκλήσεις του αύριο».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης, ανέφερε: «Με το εκτεταμένο πρόγραμμα έργων ορεινής υδρονομίας, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιεί μια ακόμα δράση με στόχο τη θωράκιση της χώρας και ειδικότερα περιοχών όπως η Θεσσαλία, απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ταυτόχρονα, ακόμα μια έμπρακτη απόδειξη για τον ρόλο και το κοινωνικό-αναπτυξιακό αποτύπωμα των ευρωπαϊκών πόρων που εξασφαλίσαμε. Οι πόροι του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης -όπως και αυτοί από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης- αφορούν το σύνολο της κοινωνίας, αφορούν στην ασφαλή και ισχυρή Ελλάδα του 2030 που με σχέδιο και αποφασιστικότητα δημιουργούμε.»
