Στην ανάθεση υπηρεσιών για την ορθή λειτουργία του εθνικού δικτύου μετρήσεων και του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς για την Ποιότητα της Ατμόσφαιρας προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο διαγωνισμός αφορά κρίσιμες υποδομές περιβαλλοντικής παρακολούθησης και διασφάλισης της αξιοπιστίας των μετρήσεων.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δημοσίευσε στις 20 Οκτωβρίου 2026 διακήρυξη ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού κάτω των ορίων, με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών για την ορθή λειτουργία του δικτύου παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς για την Ποιότητα της Ατμόσφαιρας.
Ο διαγωνισμός διεξάγεται μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ), με αύξοντα αριθμό 539061.
Η πρωτοβουλία αφορά την υποστήριξη υφιστάμενων περιβαλλοντικών υποδομών που χρησιμοποιούνται για τη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα και την παραγωγή αξιόπιστων μετρητικών δεδομένων.
Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης
Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΔΠΑΡ) αποτελεί βασική υποδομή για την καταγραφή των συγκεντρώσεων ατμοσφαιρικών ρύπων στην Ελλάδα.
Το δίκτυο αναπτύχθηκε από το ΥΠΕΝ το 2001, με επέκταση και αναβάθμιση των εγκαταστάσεων παρακολούθησης που λειτουργούσαν ήδη.
Σήμερα περιλαμβάνει σταθμούς μέτρησης σε διάφορες περιοχές της χώρας, με αρμοδιότητες λειτουργίας που κατανέμονται μεταξύ του Υπουργείου και των περιφερειακών διοικήσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, οι αυτόματοι αναλυτές πραγματοποιούν μετρήσεις σε συνεχή βάση, καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου.
Οι μετρήσεις χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της ποιότητας της ατμόσφαιρας, την αξιολόγηση των επιπέδων ρύπανσης και την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών και του κοινού.
Η σημασία της τεχνικής υποστήριξης των σταθμών
Η αξιόπιστη λειτουργία ενός δικτύου παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης προϋποθέτει τη διατήρηση της μετρητικής ικανότητας του εξοπλισμού και τη συστηματική εφαρμογή διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου.
Οι σταθμοί χρησιμοποιούν εξειδικευμένους αναλυτές και συστήματα καταγραφής δεδομένων, τα οποία απαιτούν κατάλληλη τεχνική παρακολούθηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν η βαθμονόμηση των οργάνων, ο έλεγχος της επαναληψιμότητας και της γραμμικότητας των μετρήσεων, καθώς και η αξιολόγηση πιθανών αποκλίσεων κατά τη λειτουργία του εξοπλισμού.
Η ορθή εφαρμογή αυτών των διαδικασιών είναι απαραίτητη ώστε τα δεδομένα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αξιοπιστία στην περιβαλλοντική αξιολόγηση και στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Το ακριβές εύρος των υπηρεσιών που θα αναλάβει ο ανάδοχος καθορίζεται από τα τεύχη της διακήρυξης.
Ο ρόλος του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς
Σημαντικό μέρος της εθνικής υποδομής ελέγχου της ποιότητας του αέρα αποτελεί το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για την Ποιότητα της Ατμόσφαιρας.
Το Εργαστήριο υποστηρίζει τη μετρολογική αξιοπιστία του δικτύου μέσω εξειδικευμένων διαδικασιών ελέγχου και διακρίβωσης.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες του ΥΠΕΝ, το Εργαστήριο πραγματοποιεί, μεταξύ άλλων, διακριβώσεις ροομέτρων, προσδιορισμό συγκεντρώσεων αερίων σε μείγματα και ελέγχους αναλυτών όζοντος.
Το Υπουργείο αναφέρει επίσης ότι το Εργαστήριο είναι διαπιστευμένο κατά EN ISO/IEC 17025 για συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Η διαπίστευση αφορά την τεχνική επάρκεια για τις δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο εκάστοτε ισχύον πεδίο διαπίστευσης και δεν πρέπει να συγχέεται με γενική πιστοποίηση του συνόλου των λειτουργιών του δικτύου.
Η υποστήριξη του Εργαστηρίου έχει επομένως ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση της ποιότητας των μετρήσεων και τη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.
Περιβαλλοντικά δεδομένα και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις
Η συστηματική παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνδέεται με τις υποχρεώσεις της Ελλάδας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Τα στοιχεία των σταθμών χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της ποιότητας του αέρα, την αναγνώριση προβλημάτων ρύπανσης και την υποστήριξη περιβαλλοντικών πολιτικών.
Παράλληλα, η χώρα εφαρμόζει το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, το οποίο επικαιροποιήθηκε το 2026, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2016/2284.
Η παρακολούθηση των συγκεντρώσεων ρύπων στην ατμόσφαιρα και η καταγραφή των εθνικών εκπομπών αποτελούν διακριτές, αλλά συμπληρωματικές, λειτουργίες της περιβαλλοντικής πολιτικής.
Η ύπαρξη αξιόπιστων συστημάτων μετρήσεων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιστημονική αξιολόγηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την τεκμηρίωση κατάλληλων μέτρων προστασίας.
Το αντικείμενο και τα στοιχεία του διαγωνισμού
Η νέα διακήρυξη αφορά σύμβαση παροχής υπηρεσιών και όχι την κατασκευή νέου δικτύου σταθμών ή την προμήθεια ενός ολοκληρωμένου νέου συστήματος παρακολούθησης.
Τα βασικά επιβεβαιωμένα στοιχεία είναι:
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Αναθέτουσα αρχή | Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 20 Οκτωβρίου 2026 |
| Διαδικασία | Ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός κάτω των ορίων |
| Αντικείμενο | Υπηρεσίες για την ορθή λειτουργία του δικτύου παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς |
| Σύστημα υποβολής | ΕΣΗΔΗΣ |
| Αριθμός διαγωνισμού | 539061 |
Οι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να ανατρέξουν στο πλήρες κείμενο της διακήρυξης και στα συνοδευτικά τεύχη για τον προϋπολογισμό, τις προθεσμίες, τα κριτήρια συμμετοχής και τις τεχνικές προδιαγραφές.
Γιατί ενδιαφέρει τον τεχνικό και περιβαλλοντικό κλάδο
Η λειτουργία του δικτύου παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνδέεται με εξειδικευμένα αντικείμενα μηχανικών, περιβαλλοντικών επιστημόνων και εργαστηρίων μετρήσεων.
Οι σχετικές τεχνικές δραστηριότητες περιλαμβάνουν συστήματα αυτοματισμού, αναλυτικό εξοπλισμό, διακριβώσεις, τηλεμετρία, επεξεργασία περιβαλλοντικών δεδομένων και διαδικασίες διασφάλισης ποιότητας.
Πέρα από το άμεσο ενδιαφέρον για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τέτοιες υπηρεσίες, η αξιόπιστη λειτουργία του δικτύου είναι σημαντική και για τον ευρύτερο τεχνικό κόσμο.
Τα δεδομένα ποιότητας της ατμόσφαιρας χρησιμοποιούνται σε περιβαλλοντικές μελέτες, στην αξιολόγηση αστικών περιοχών, στον σχεδιασμό μέτρων αντιμετώπισης της ρύπανσης και στη διαμόρφωση πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης.
Η νέα διαγωνιστική διαδικασία αναδεικνύει τη σημασία της συνεχούς τεχνικής υποστήριξης των περιβαλλοντικών υποδομών, καθώς η αξιοπιστία των μετρήσεων εξαρτάται όχι μόνο από την εγκατάσταση κατάλληλου εξοπλισμού, αλλά και από τη συστηματική λειτουργία και τον ποιοτικό έλεγχό του.
Πηγές
- ΥΠΕΝ – Επίσημη διακήρυξη της 20ής Οκτωβρίου 2026, ΕΣΗΔΗΣ 539061
- ΥΠΕΝ – Δεδομένα Μετρήσεων Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης
- ΥΠΕΝ – Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης
