Εξοικονομώ 2021, 2023 και 2025: Δύο νέες ΚΥΑ για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και τις πληρωμές
Δημοσιεύθηκαν δύο νέες κοινές υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν τις αρμοδιότητες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για την υλοποίηση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ». Οι αποφάσεις συνδέονται με τη χρηματοδότηση των ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών μέσω των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και του ΕΣΠΑ 2021–2027.
Δύο νέες κοινές υπουργικές αποφάσεις, που δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 20 Οκτωβρίου 2026, διαμορφώνουν το πλαίσιο ανάθεσης καθηκόντων για τη διαχείριση και την εκτέλεση πληρωμών των προγραμμάτων «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ 2023» και «Εξοικονομώ 2025».
Οι αποφάσεις εκδόθηκαν από τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αφορούν τον ρόλο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ).
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την οργανωτική και χρηματοδοτική συνέχεια των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, καθώς προβλέπει την αξιοποίηση πόρων από τα ευρωπαϊκά ταμεία και τα αντίστοιχα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.
Ποιες είναι οι δύο νέες υπουργικές αποφάσεις
Οι αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν είναι οι εξής:
| Πρόγραμμα | Απόφαση | ΦΕΚ |
|---|---|---|
| Εξοικονομώ 2025 | ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/117772/959/2026 | Β΄ 6323/20.10.2026 |
| Εξοικονομώ 2021 και 2023 | ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/117773/960/2026 | Β΄ 6322/20.10.2026 |
Κοινό χαρακτηριστικό των δύο αποφάσεων είναι η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση των αιτήσεων, στον έλεγχο ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων και στην εκταμίευση των ενισχύσεων.
Οι νέες ρυθμίσεις συνδέονται με τη δυνατότητα χρηματοδότησης των δράσεων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και άλλους ενωσιακούς ή εθνικούς πόρους.
Ο ρόλος του ΤΕΕ στη διαχείριση των προγραμμάτων
Με τις νέες αποφάσεις ανατίθενται στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας καθήκοντα υλοποίησης και διαχείρισης των προγραμμάτων.
Οι αρμοδιότητες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- Τη διαχείριση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης.
- Τον έλεγχο των δικαιολογητικών και των αιτημάτων ολοκλήρωσης.
- Την κατάρτιση αποτελεσμάτων αξιολόγησης των αιτήσεων.
- Την έκδοση αποφάσεων υπαγωγής.
- Τη διαχείριση και εξέταση ενστάσεων.
- Τη διαχείριση και υποστήριξη των πληροφοριακών συστημάτων.
- Την υποστήριξη της ενημέρωσης των ωφελουμένων.
- Την οργάνωση δειγματοληπτικών επιτόπιων ελέγχων.
- Την αποστολή εντολών πληρωμής προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Η ανάθεση των παραπάνω καθηκόντων συγκεντρώνει στο ΤΕΕ σημαντικές λειτουργίες ελέγχου και διοικητικής παρακολούθησης των προγραμμάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία με την Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του ΥΠΕΝ, τις αρμόδιες διαχειριστικές αρχές και τους λοιπούς φορείς που συμμετέχουν στην υλοποίηση.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αναλαμβάνει την εκτέλεση των πληρωμών
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αναλαμβάνει συγκεκριμένα καθήκοντα που αφορούν την εκτέλεση των πληρωμών άμεσης ενίσχυσης προς τα συνεργαζόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Οι πληρωμές πραγματοποιούνται κατόπιν σχετικής εντολής του ΤΕΕ και σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στους οδηγούς εφαρμογής των προγραμμάτων.
Η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει την καταβολή προκαταβολών και την τελική εκταμίευση της επιχορήγησης, μετά την ολοκλήρωση και τον απαιτούμενο έλεγχο των παρεμβάσεων.
Για τη λειτουργία του μηχανισμού προβλέπεται η κατάλληλη πληροφοριακή διασύνδεση μεταξύ ΤΕΕ, ΕΑΤ και συνεργαζόμενων τραπεζών.
Η διάκριση των αρμοδιοτήτων είναι σαφής: το ΤΕΕ έχει τον κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και αξιολόγηση των αιτήσεων, ενώ η ΕΑΤ εκτελεί τις προβλεπόμενες πληρωμές.
Η χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ 2021–2027
Οι νέες αποφάσεις εντάσσονται στο πλαίσιο αξιοποίησης πόρων της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής για ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών.
Στο χρηματοδοτικό σχήμα περιλαμβάνονται τα προγράμματα:
«Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» (ΠΕΚΑ) 2021–2027, το οποίο υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, δράσεις ενεργειακής απόδοσης και περιβαλλοντικής προστασίας.
«Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» (ΔΑΜ) 2021–2027, το οποίο αφορά τη στήριξη περιοχών που επηρεάζονται από τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Η χρηματοδοτική αυτή κατεύθυνση συνδέεται με την ανάγκη συνέχισης των ενεργειακών παρεμβάσεων και της υλοποίησης των ήδη ενταγμένων έργων.
Ωστόσο, η ανάθεση καθηκόντων διαχείρισης και πληρωμών δεν ισοδυναμεί από μόνη της με ολοκλήρωση της χρηματοδοτικής ένταξης κάθε επιμέρους πράξης ή με αυτόματη εκταμίευση των επιχορηγήσεων.
Για την πραγματοποίηση των πληρωμών εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι έλεγχοι, οι όροι των προγραμμάτων και οι σχετικές αποφάσεις ένταξης.
Τι σημαίνουν οι αποφάσεις για μηχανικούς και ωφελουμένους
Οι νέες ΚΥΑ αφορούν πρωτίστως τον διοικητικό και χρηματοδοτικό μηχανισμό των προγραμμάτων.
Για τους μηχανικούς που έχουν αναλάβει ενεργειακές επιθεωρήσεις, τεχνική υποστήριξη, μελέτες και παρακολούθηση εργασιών, η σημασία τους εντοπίζεται στη διατήρηση οργανωμένης διαδικασίας ελέγχου και πληρωμής των έργων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαδικασίες αξιολόγησης των αιτημάτων ολοκλήρωσης, οι έλεγχοι δικαιολογητικών και η συνεργασία των φορέων για την εκταμίευση των ενισχύσεων.
Για τους ωφελουμένους, το βασικό ζήτημα παραμένει η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων εργασιών και η υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων σύμφωνα με τον οδηγό του προγράμματος στο οποίο έχουν ενταχθεί.
Αλλάζουν οι προθεσμίες των προγραμμάτων;
Οι δύο νέες αποφάσεις δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως γενική παράταση των προθεσμιών υλοποίησης των έργων.
Το αντικείμενό τους αφορά κυρίως την ανάθεση καθηκόντων και τη χρηματοδοτική διαχείριση.
Τυχόν αλλαγές στις προθεσμίες ολοκλήρωσης εργασιών, υποβολής δικαιολογητικών ή αιτημάτων πληρωμής πρέπει να προκύπτουν από τις ειδικές αποφάσεις τροποποίησης των προγραμμάτων και τους εκάστοτε ισχύοντες οδηγούς εφαρμογής.
Αντίστοιχα, η ύπαρξη νέου χρηματοδοτικού μηχανισμού δεν συνεπάγεται αυτόματη αλλαγή των όρων υπαγωγής ή του ποσοστού επιχορήγησης κάθε ωφελουμένου.
Η σημασία της μετάβασης σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
Η αξιοποίηση πόρων της πολιτικής συνοχής για τα προγράμματα «Εξοικονομώ» συνδέεται με τη συνέχιση των δράσεων ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος.
Οι παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στις κατοικίες αποτελούν βασικό εργαλείο περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Παράλληλα, δημιουργούν σημαντικό αντικείμενο για τον κατασκευαστικό κλάδο, τους ενεργειακούς επιθεωρητές, τα τεχνικά γραφεία και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Η αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού θα κριθεί από τη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων, την ταχύτητα ολοκλήρωσης των ελέγχων και την ομαλή πραγματοποίηση των πληρωμών.
Οι δύο αποφάσεις της 20ής Οκτωβρίου αποτελούν επομένως σημαντική διοικητική εξέλιξη για τη διαχείριση των προγραμμάτων, χωρίς να μεταβάλλουν αυτομάτως τις ατομικές υποχρεώσεις και προθεσμίες των ωφελουμένων.
Οι δύο υπουργικές αποφάσεις
1. Εξοικονομώ 2025
ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/117772/959/2026 — ΦΕΚ Β΄ 6323/20.10.2026
2. Εξοικονομώ 2021 και 2023
ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/117773/960/2026 — ΦΕΚ Β΄ 6322/20.10.2026
Τα παραπάνω κείμενα διατίθενται μέσω νομικής βάσης. Για την αυθεντική δημοσίευση των αποφάσεων αρμόδια πηγή είναι το Εθνικό Τυπογραφείο.
