Η Ομοσπονδία προειδοποιεί για νομικές ευθύνες, πιθανές καθυστερήσεις στις διορθώσεις ορίων και ζητήματα ασφάλειας δικαίου. Τι προβλέπει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και ποιες είναι οι συνέπειες για μηχανικούς και ιδιοκτήτες.
Σοβαρές επιφυλάξεις για τον θεσμό του Πιστοποιημένου Μηχανικού Κτηματολογίου και ειδικότερα για την ανάθεση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων σε δέκα Τοπογράφους Μηχανικούς του Ελληνικού Κτηματολογίου διατυπώνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ).
Με έγγραφό της, ημερομηνίας 20 Οκτωβρίου 2026 και αριθμού πρωτοκόλλου 10005, προς τον Πρόεδρο και το Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Κτηματολογίου, η Ομοσπονδία αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται ο νέος θεσμός και ζητά να γίνουν αποδεκτές οι αιτήσεις ανάκλησης ορισμού που υποβάλλουν οι εμπλεκόμενοι μηχανικοί.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η διάκριση τεχνικών και νομικών αρμοδιοτήτων, η επάρκεια του διαθέσιμου προσωπικού και η προστασία των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων κατά τη διαδικασία διόρθωσης των γεωμετρικών στοιχείων των ακινήτων.
Η απόφαση για τους δέκα Πιστοποιημένους Μηχανικούς
Σύμφωνα με την Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ, με την απόφαση 443-17.09.2026 του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κτηματολογίου ορίστηκαν δέκα Τοπογράφοι Μηχανικοί ως Πιστοποιημένοι Μηχανικοί Κτηματολογίου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7 του ν. 5142/2024.
Η Ομοσπονδία αναφέρει ότι οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι έχουν ήδη υποβάλει αναφορά και αιτήματα ανάκλησης του ορισμού τους, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τη φύση και την έκταση των νέων καθηκόντων.
Το βασικό πρόβλημα, κατά την Ομοσπονδία, δεν αφορά την τεχνική επάρκεια των μηχανικών, αλλά την ανάθεση ευθύνης λήψης διοικητικών αποφάσεων σε υποθέσεις όπου η τεχνική εξέταση συνδέεται άμεσα με νομικά ζητήματα.
Τι προβλέπει το νομοθετικό πλαίσιο
Ο ν. 5142/2024 (ΦΕΚ Α΄ 158/04.10.2024) εισήγαγε τον θεσμό των Πιστοποιημένων Μηχανικών Κτηματολογίου στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της διαδικασίας διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων ακινήτων.
Το άρθρο 7 προβλέπει τη δημιουργία σχετικού Μητρώου στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, στο οποίο μπορούν να εντάσσονται τόσο μηχανικοί που απασχολούνται στον Φορέα όσο και ιδιώτες μηχανικοί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με το άρθρο 9, ο Πιστοποιημένος Μηχανικός αποκτά αποφασιστική αρμοδιότητα επί αιτήσεων διόρθωσης όταν υποβάλλονται εμπρόθεσμα αιτιολογημένες αντιρρήσεις ή όταν συντρέχει υπέρβαση της καθορισμένης αποδεκτής απόκλισης εμβαδού.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα του μηχανικού να απευθύνεται στις αρμόδιες νομικές υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου για διευκρινίσεις νομικής φύσης.
Η ρύθμιση, ωστόσο, δεν καθιερώνει γενική υποχρέωση προηγούμενης νομικής γνωμοδότησης για κάθε απόφαση του Πιστοποιημένου Μηχανικού. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα κεντρικά σημεία της κριτικής της ΕΜΔΥΔΑΣ.
Παράλληλα, το άρθρο 10 προβλέπει δευτεροβάθμιο έλεγχο, με συμμετοχή μηχανικού και νομικού, καθώς και περαιτέρω δυνατότητα δικαστικής προσφυγής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η σημασία των μεταβατικών διατάξεων του 2026
Το άρθρο 29 του ν. 5321/2026 πρόσθεσε μεταβατικές ρυθμίσεις στο άρθρο 32 του ν. 5142/2024.
Σύμφωνα με αυτές, μέχρι την έναρξη ισχύος της προβλεπόμενης απόφασης για τον καθορισμό της αποδεκτής απόκλισης εμβαδού, η σχετική αποφασιστική αρμοδιότητα ασκείται από τις προβλεπόμενες υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Η απόφαση 440/9/26.08.2026 του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα (ΦΕΚ Β΄ 5454/08.09.2026), για τη διαδικασία μέσω της πλατφόρμας metavoles, εξειδικεύει την εφαρμογή των μεταβατικών ρυθμίσεων και προβλέπει την έκδοση αποφάσεων από μηχανικούς που υπηρετούν στην κεντρική υπηρεσία ή στα κατά τόπους Κτηματολογικά Γραφεία και διαθέτουν την απαιτούμενη ιδιότητα.
Επομένως, για την αποτίμηση της κατανομής των αρμοδιοτήτων χρειάζεται να εξεταστούν τόσο η συγκεκριμένη απόφαση ορισμού των δέκα μηχανικών όσο και οι μεταβατικές προβλέψεις που εφαρμόζονται κατά τον χρόνο εξέτασης κάθε υπόθεσης.
Το ζήτημα του νομικού ελέγχου στις διορθώσεις ορίων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ΕΜΔΥΔΑΣ στις περιπτώσεις διόρθωσης ορίων γεωτεμαχίων, όπου ενδέχεται να προκύπτουν διαφωνίες μεταξύ ιδιοκτητών ή αντικρουόμενα στοιχεία.
Όπως επισημαίνει, η αξιολόγηση μιας τέτοιας υπόθεσης μπορεί να απαιτεί εξέταση ζητημάτων που δεν περιορίζονται στις τοπογραφικές και γεωμετρικές παραμέτρους.
Ενδεικτικά, αναφέρει:
- Την ερμηνεία τίτλων κυριότητας και εμπραγμάτων δικαιωμάτων.
- Ζητήματα συγκυριότητας και διαδοχής.
- Την ταυτότητα των επηρεαζόμενων ακινήτων.
- Τη συμβατότητα της αιτούμενης διόρθωσης με τις υφιστάμενες κτηματολογικές εγγραφές.
- Την αξιολόγηση αντικρουόμενων ισχυρισμών ενδιαφερόμενων ιδιοκτητών.
Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι ένας μηχανικός, παρά την επιστημονική και τεχνική του κατάρτιση, δεν διαθέτει κατ’ ανάγκη τη νομική εξειδίκευση που απαιτείται για να σταθμίσει το σύνολο των συνεπειών μιας τέτοιας απόφασης.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα ενδεχόμενης σύγχυσης μεταξύ του ρόλου του τεχνικού εισηγητή και του οργάνου που λαμβάνει την τελική απόφαση.
Η ΕΜΔΥΔΑΣ θεωρεί ότι η συγκέντρωση αυτών των λειτουργιών μπορεί να δημιουργήσει θεσμικά και συνταγματικά ζητήματα. Πρόκειται, ωστόσο, για θέση της Ομοσπονδίας και όχι για διαπιστωμένη δικαστική κρίση περί αντισυνταγματικότητας του θεσμού.
Κίνδυνος καθυστερήσεων στις κτηματολογικές διορθώσεις
Πέρα από τη νομική διάσταση, η ΕΜΔΥΔΑΣ εκφράζει ανησυχία για την επιχειρησιακή δυνατότητα εφαρμογής της νέας διαδικασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, επιχειρείται μεταφορά αποφασιστικών αρμοδιοτήτων από 105 Προϊσταμένους Κτηματολογικών Γραφείων σε μόλις δέκα Πιστοποιημένους Μηχανικούς.
Επιπλέον, τέσσερις από τους δέκα, κατά την ανακοίνωση, είναι ήδη επιφορτισμένοι με την επεξεργασία χιλιάδων αποφάσεων επιτροπών ενστάσεων της κτηματογράφησης, οι οποίες έχουν μεταφερθεί στο λειτουργούν Κτηματολόγιο.
Η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι η πρόσθετη επιβάρυνση ενδέχεται να προκαλέσει πολύμηνες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων και άλλες συναλλαγές που προϋποθέτουν προηγούμενη διόρθωση των κτηματολογικών δεδομένων.
Σημειώνεται ότι η εκτίμηση για πολύμηνες καθυστερήσεις αποτελεί προειδοποίηση της ΕΜΔΥΔΑΣ και όχι δημοσιευμένο αποτέλεσμα καταγραφής χρόνων διεκπεραίωσης. Η πραγματική επίπτωση εξαρτάται από τον αριθμό και την κατανομή των εκκρεμών υποθέσεων, καθώς και από το διαθέσιμο προσωπικό και την εφαρμογή των μεταβατικών ρυθμίσεων.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για τους μηχανικούς και τους ιδιοκτήτες
Το ζήτημα ενδιαφέρει άμεσα τους μηχανικούς που αναλαμβάνουν τοπογραφικές εργασίες, διαγράμματα γεωμετρικών μεταβολών και διαδικασίες διόρθωσης κτηματολογικών στοιχείων.
Η ανάγκη συνδυασμένης τεχνικής και νομικής τεκμηρίωσης είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν μία αίτηση επηρεάζει τα όρια γειτονικών γεωτεμαχίων ή συναντά αντιρρήσεις άλλων δικαιούχων.
Για τις σχετικές υποθέσεις απαιτείται προσοχή στην πληρότητα των υποβαλλόμενων διαγραμμάτων, στη συμφωνία των γεωμετρικών δεδομένων με τα διαθέσιμα στοιχεία και στην τήρηση της διαδικασίας κοινοποίησης και υποβολής αντιρρήσεων.
Όπου ανακύπτουν ουσιαστικά ζητήματα τίτλων ή ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, η τεχνική τεκμηρίωση δεν υποκαθιστά την απαιτούμενη νομική αξιολόγηση.
Παράλληλα, η αμφισβήτηση του τρόπου εφαρμογής του θεσμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναστολή της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων ή των προβλεπόμενων νόμιμων προθεσμιών.
Τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά
Από την ανακοίνωση προκύπτουν ερωτήματα που αφορούν την πρακτική εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων.
Καταρχάς, χρειάζεται να αποσαφηνιστεί η ακριβής έκταση των αρμοδιοτήτων των δέκα ορισθέντων μηχανικών, σε συνδυασμό με τις αρμοδιότητες του υπόλοιπου τεχνικού προσωπικού του Φορέα.
Αντίστοιχα, κρίσιμη είναι η διευκρίνιση του τρόπου παροχής νομικής υποστήριξης πριν από την έκδοση αποφάσεων σε περιπτώσεις σύνθετων ιδιοκτησιακών ζητημάτων.
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η αντιμετώπιση των αιτήσεων ανάκλησης ορισμού και η δυνατότητα του Ελληνικού Κτηματολογίου να διασφαλίσει επαρκείς χρόνους διεκπεραίωσης.
Το βασικό διακύβευμα είναι η εξισορρόπηση της ανάγκης για ταχύτερη διόρθωση των κτηματολογικών δεδομένων με την ασφαλή άσκηση των διοικητικών αρμοδιοτήτων και την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του εγγράφου της 20ής Οκτωβρίου 2026 (αρ. πρωτ. 10005), με ομαλοποίηση μόνο της στοιχειοθεσίας και των διαστημάτων.
Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ.
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ
Χαρ. Τρικούπη 7α, 10678 ΑΘΗΝΑ
Τηλ.: 210-88.16.583
e-mail: emdydas@tee.gr
Αθήνα, 20/10/2026
Αρ. Πρωτ.: 10005
Προς: Πίνακα Αποδεκτών
ΘΕΜΑ: Προβλήματα που ανακύπτουν από τον θεσμό του «Πιστοποιημένου Μηχανικού» στο Ελληνικό Κτηματολόγιο
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ) αποτελεί την Ομοσπονδία με συνδικαλιστικό, αλλά και επιστημονικό χαρακτήρα, που εκπροσωπεί το σύνολο των Διπλωματούχων Μηχανικών οι οποίοι υπηρετούν στη Δημόσια Διοίκηση (Υπουργεία, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ Α΄καιΒ΄Βαθμού). Απευθυνόμαστε σε εσάς σχετικά με την απόφαση του ΔΣ του Ελληνικού Κτηματολογίου 443-17.09.2026, σύμφωνα με την οποία δέκα συνάδελφοι μας Τοπογράφοι Μηχανικοί, ορίζονται ως «Πιστοποιημένοι Μηχανικοί Κτηματολογίου» σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5142/2024.
Όπως και οι ίδιοι οι συνάδελφοι μας έχουν ενημερώσει με σχετική τους αναφορά, αλλά και αιτήματα ανάκλησης του ορισμού τους, η εν λόγω απόφαση θα δημιουργήσει πλήθος προβλημάτων, τόσο στους ίδιους, όσο και στη λειτουργία του Φορέα. Συγκεκριμένα:
Τόσο η Ομοσπονδία μας, όσο και οι συνάδελφοι, έχουμε εκφράσει τις αντιρρήσεις μας με τη συγκεκριμένο θεσμό των «Πιστοποιημένων Τοπογράφων Κτηματολογίου», γιατί θα προσδώσει αρμοδιότητες Δημόσιας Αρχής σε ιδιώτες Μηχανικούς, τους οποίους και θα φορτώσει με ευθύνες που δεν τους αντιστοιχούν. Όπως γράφαμε και στη σχετική μας ανακοίνωση:
«Οι αρμοδιότητες των διαπιστευμένων μηχανικών θα όφειλαν να διεκπεραιώνονται από Δημοσίους Υπαλλήλους Μηχανικούς που θα στελεχώσουν τις Υπηρεσίες του Κτηματολογίου και μπορούν να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία και ακεραιότητα της Διοίκησης προς υπεράσπιση του Δημοσίου Συμφέροντος. Σε όλες τις περιπτώσεις όπου έχει εκχωρηθεί η Δημόσια Ελεγκτική Λειτουργία σε ιδιώτες αυτή λειτουργεί σε βάρος του Δημοσίου Συμφέροντος, φορτώνοντας του πολίτες με επιπλέον κόστος, δημιουργώντας φαινόμενα σύγκρουσης συμφερόντων και έλλειψης ανεξαρτησίας, φορτώνοντας τη Διοίκηση με πρόσθετους ελέγχους και ευθύνες υπογραφής».
Οι αρμοδιότητες όμως που ανατίθενται στους συναδέλφους μας μηχανικούς υπερβαίνουν τις γνώσεις και τις αρμοδιότητες τους ως Διπλωματούχοι Μηχανικοί. Όπως αναφέρουν και οι ίδιοι:
«Υπό το προϊσχύσαν καθεστώς του ν. 2664/1998, η αποφασιστική αρμοδιότητα επί των σχετικών διορθώσεων ασκούνταν από τον Προϊστάμενο του Κτηματολογικού Γραφείου, ο οποίος είχε στη διάθεσή του την αναγκαία τεχνική και νομική επεξεργασία της υπόθεσης. Σε περιπτώσεις ουσιαστικής αμφισβήτησης ή μη συναίνεσης, η διοικητική διαδικασία δεν λειτουργούσε στην πράξη ως μηχανισμός επίλυσης πραγματικής ιδιοκτησιακής διαφοράς. Με το νέο καθεστώς, ο Πιστοποιημένος Μηχανικός καλείται να αξιολογεί αιτήσεις, αντιρρήσεις, τεχνικά και νομικά στοιχεία και να διαμορφώνει ο ίδιος ουσιαστική κρίση επί αντικρουόμενων ισχυρισμών και συμφερόντων, εκδίδοντας σχετική διοικητική απόφαση.»
καθώς και
«πριν από την έκδοση απόφασης από τον Πιστοποιημένο Μηχανικό, δεν προηγείται ο απαιτούμενος νομικός έλεγχος ως προς τη νομιμότητα, τη βασιμότητα και το επιτρεπτό της αιτούμενης διόρθωσης, ιδίως όταν ανακύπτουν ζητήματα τίτλων, κυριότητας, εμπραγμάτων δικαιωμάτων, συγκυριότητας, διαδοχής, ταυτότητας ακινήτου ή ορθότητας κτηματολογικών εγγραφών»
Συγκεκριμένα για την έκδοση απόφασης για διόρθωση ορίων των γεωτεμαχίων που καλείται να εκδώσει ο πιστοποιημένος μηχανικός του Ελληνικού Κτηματολογίου, απαιτούνται νομικές γνώσεις που σε καμία περίπτωση αυτός δεν έχει καθώς δεν περιλαμβάνονται στο γνωστικό του αντικείμενο και δεν προκύπτουν από την εργασιακή του εμπειρία στον Φορέα. Οι μηχανικοί, παρά την υψηλή τεχνική τους επάρκεια, δεν διαθέτουν τη νομική εξειδίκευση ενός έμπειρου Προϊστάμενου ή Νομικού για να σταθμίσουν τις ευρύτερες νομικές συνέπειες μιας απόφασης.
Η υποκατάσταση του θεσμικού ρόλου των Προϊστάμενων των Κτηματολογικών Γραφείων, από διαπιστευμένους μηχανικούς και η μετατροπή τους, σε «δικαστές» των ορίων μιας ιδιοκτησίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε σωρεία λανθασμένων/προβληματικών αποφάσεων, που θα μετατρέψει μια σοβαρή διοικητική λειτουργία, σε μια διαδικασία – ανασφάλειας δικαίου για τους ιδιοκτήτες.
Εδώ πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι ο μηχανικός εισηγητής της τεχνικής πληρότητα της αιτήσεως καθίσταται τελικά και ελεγκτής του αιτήματος με αποφασιστική αρμοδιότητα, γεγονός που εγείρει πολλά και σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας και όχι μόνο.
Η επιχειρούμενη μεταβίβαση της αρμοδιότητας έκδοσης των αποφάσεων από τους 105 Προϊστάμενους Κτηματολογικών Γραφείων σε όλη την επικράτεια σε μόλις 10 πιστοποιημένους μηχανικούς δεν αποτελεί απλά μια διοικητική αλλαγή, αλλά οδηγεί σε μια αναπόφευκτη και προβλέψιμη συνθήκη πολύμηνης καθυστέρησης στην οριστικοποίηση των αιτήσεων με όλα τα επακόλουθα προβλήματα στις συναλλαγές, μεταβιβάσεις κοκ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο οξύ αν συνυπολογιστεί ότι από τους δέκα μηχανικούς, οι τέσσερις (4), είναι ήδη επιφορτισμένοι με την επεξεργασία χιλιάδων αποφάσεων επιτροπών ενστάσεων της κτηματογράφησης που έχουν μετακυλιστεί στο Λειτουργούν Κτηματολόγιο (από τους συνολικά πέντε (5), που έχουν αναλάβει εξ ολοκλήρου το έργο αυτό).
Τέλος θα πρέπει να τονίσουμε ότι οι συνάδελφοι/σες μας ουδέποτε ερωτήθηκαν για τη σύμφωνη γνώμη τους για τη μεταβολή αυτή, η οποία τους προσδίδει ευθύνες πολύ μεγαλύτερες των καθηκόντων τους, άσχετες με το γνωστικό τους αντικείμενο χωρίς καμία νομική κάλυψη από τον Φορέα σε μια διαδικασία που ακόμα δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί.
Με βάση τα παραπάνω σας εφιστούμε την προσοχή στον θεσμικά προβληματικό ρόλο του Πιστοποιημένου μηχανικού για το Ελληνικό Κτηματολόγιο είτε αυτός είναι ιδιώτης είτε δημόσιος υπάλληλος στον Φορέα και σας καλούμε να κάνετε αποδεκτές όποιες αιτήσεις ανάκλησης ορισμού καταθέσουν οι συνάδερφοι.
Πίνακας Αποδεκτών
- Πρόεδρο και ΔΣ Ελληνικού Κτηματολογίου
Κοινοποίηση
- Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης
- Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης
- Α’ Βάθμιες ΕΜΔΥΔΑΣ
- Πρόεδρο και ΔΕ ΤΕΕ
Πηγές – Νομοθετικές αναφορές
- Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ – Πρωτογενής ανακοίνωση, 20/10/2026
- Ν. 5142/2024 – Άρθρα 7 έως 10, Πιστοποιημένοι Μηχανικοί Κτηματολογίου και διαδικασία διορθώσεων
- Ν. 5321/2026 – Άρθρο 29, μεταβατικές διατάξεις
- Απόφαση ΔΣ Ελληνικού Κτηματολογίου 440/9/26.08.2026 – ΦΕΚ Β΄ 5454/2026
