Έρευνα σε 30 διαδρομές, με ψηφιακή παρακολούθηση των χρόνων μετακίνησης, εντοπίζει σημαντικές επιβαρύνσεις στο κέντρο, στο παραλιακό μέτωπο και στις προσβάσεις προς το νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας προτείνει νέες προτεραιότητες στον συγκοινωνιακό σχεδιασμό της πόλης.
Μια νέα, τεκμηριωμένη εικόνα των κυκλοφοριακών προβλημάτων της Πάτρας προκύπτει από την ολοκλήρωση των εργασιών ειδικής Ομάδας Εργασίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήματος Δυτικής Ελλάδας, η οποία ανέλυσε 6.479 καταγραφές χρόνων μετακίνησης σε 30 επιλεγμένες διαδρομές του αστικού οδικού δικτύου.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η κυκλοφοριακή συμφόρηση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στην πόλη, αλλά παρουσιάζει σημαντική συγκέντρωση σε συγκεκριμένους άξονες και χρονικές περιόδους. Ιδιαίτερα επιβαρυμένες εμφανίζονται οι μετακινήσεις στον κεντρικό εμπορικό και παραλιακό πυρήνα, στις προσβάσεις προς το νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας» και στις συνδέσεις του κέντρου με τις ανατολικές και νοτιοανατολικές περιοχές.
Η πρωτοβουλία του ΤΕΕ δεν περιορίζεται στη διαπίστωση γνωστών προβλημάτων. Επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μετρήσιμο και επαναλήψιμο πλαίσιο αξιολόγησης της κυκλοφορίας, πάνω στο οποίο θα μπορούν να βασιστούν μελλοντικές συγκοινωνιακές παρεμβάσεις.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Η Ομάδα Εργασίας ανέπτυξε ειδικό ψηφιακό εργαλείο παρακολούθησης και επέλεξε 30 αντιπροσωπευτικές διαδρομές, καλύπτοντας βασικούς οδικούς άξονες, περιοχές υψηλής κυκλοφοριακής ζήτησης και συνδέσεις με σημαντικές αστικές λειτουργίες.
Η επιλογή των διαδρομών περιέλαβε το εμπορικό κέντρο, τα νοσοκομεία, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και άλλες περιοχές που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό καθημερινών μετακινήσεων.
Η παρακολούθηση πραγματοποιήθηκε σε διάστημα δύο μηνών, με καταγραφές σε πέντε συγκεκριμένες ώρες:
08:30 – 12:30 – 14:30 – 18:30 – 20:30
Η μεθοδολογία στηρίχθηκε στην παρακολούθηση των εκτιμώμενων χρόνων μετακίνησης σε σταθερά τμήματα του οδικού δικτύου, ανεξάρτητα από το ποια διαδρομή εμφανιζόταν κάθε φορά ως συντομότερη.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιτρέπει τη σύγκριση των συνθηκών κυκλοφορίας μεταξύ διαφορετικών ημερών και ωρών, χωρίς να αλλοιώνεται η βάση σύγκρισης από αλλαγές στην προτεινόμενη πορεία.
Για την επεξεργασία των δεδομένων αξιοποιήθηκαν δείκτες καθυστέρησης, κυκλοφοριακής συμφόρησης και αξιοπιστίας των χρόνων διαδρομής, ώστε να προσδιοριστούν οι περιοχές με τα πλέον επαναλαμβανόμενα προβλήματα.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι οι 6.479 καταγραφές αφορούν εκτιμώμενους χρόνους μετακίνησης και δεν αντιστοιχούν σε ισάριθμες μετρήσεις κυκλοφοριακού φόρτου ή διελεύσεις οχημάτων.
Πού εντοπίζονται τα σημαντικότερα προβλήματα
Σύμφωνα με το τελικό πόρισμα, όπως παρουσιάζεται στο δελτίο Τύπου του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, τρεις ευρύτερες ζώνες συγκεντρώνουν ιδιαίτερες κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις.
Ο κεντρικός εμπορικός και παραλιακός πυρήνας της Πάτρας αποτελεί μία από τις χαρακτηριστικότερες περιοχές συμφόρησης. Πρόκειται για ζώνη όπου συνυπάρχουν εμπορικές δραστηριότητες, καθημερινές μετακινήσεις, ανάγκες στάθμευσης και λειτουργίες εξυπηρέτησης του αστικού κέντρου.
Οι προσβάσεις προς το νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας» αποτελούν ένα ακόμη σημαντικό σημείο επιβάρυνσης. Η συγκεκριμένη διαπίστωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η αξιοπιστία των μετακινήσεων προς μια νοσοκομειακή εγκατάσταση συνδέεται με την προσβασιμότητα εργαζομένων, ασθενών και επισκεπτών.
Οι συνδέσεις του κέντρου με τις ανατολικές και νοτιοανατολικές περιοχές εμφανίζουν επίσης επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καθυστερήσεων, αναδεικνύοντας τη σημασία της λειτουργίας των κύριων αξόνων πρόσβασης μεταξύ του κεντρικού ιστού και των περιφερειακών συνοικιών.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι σημαντικές καθυστερήσεις διαπιστώνονται ακόμη και σε διαδρομές μικρού μήκους.
Το εύρημα δείχνει ότι η απόσταση δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστο κριτήριο για την εκτίμηση της απαιτούμενης διάρκειας μιας αστικής μετακίνησης. Η λειτουργία των κόμβων, η φωτεινή σηματοδότηση, οι παρεμβολές από στάση και στάθμευση και οι τοπικές κυκλοφοριακές συνθήκες μπορούν να επηρεάζουν καθοριστικά τον συνολικό χρόνο διαδρομής.
Οι παρεμβάσεις που προκρίνει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας
Το πόρισμα δεν περιορίζεται στον εντοπισμό της συμφόρησης, αλλά διαμορφώνει κατευθύνσεις για την αντιμετώπισή της.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αποτελεσματικότερη διαχείριση της φωτεινής σηματοδότησης, η ορθολογική οργάνωση της στάθμευσης και των φορτοεκφορτώσεων, η επαναξιολόγηση του Συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης και η ενίσχυση της δημόσιας συγκοινωνίας.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών τρόπων μετακίνησης, ώστε η αντιμετώπιση της συμφόρησης να μη βασίζεται αποκλειστικά στη διαχείριση της κυκλοφορίας των ιδιωτικών οχημάτων.
Η σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ουσιαστική: ένα κυκλοφοριακό πρόβλημα δεν επιλύεται απαραίτητα με μεμονωμένες αλλαγές προτεραιότητας ή νέες ρυθμίσεις σε έναν δρόμο. Μια τοπική παρέμβαση μπορεί να μεταφέρει την πίεση σε γειτονικούς άξονες, εάν δεν εξετάζεται συνολικά η λειτουργία του δικτύου.
Γι’ αυτό και οι προτεινόμενες κατευθύνσεις χρειάζονται περαιτέρω συγκοινωνιακή αξιολόγηση, ώστε να προσδιοριστούν τα αναμενόμενα οφέλη, οι πιθανές επιπτώσεις και η σειρά υλοποίησής τους.
Από τη μελέτη Δοξιάδη του 1999 στον σύγχρονο σχεδιασμό
Μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διάσταση της παρέμβασης αφορά την ανάγκη επικαιροποίησης του συγκοινωνιακού σχεδιασμού της Πάτρας.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Βαγγέλης Καραχάλιος, επισημαίνει ότι σημαντικές κυκλοφοριακές επιλογές της πόλης εξακολουθούν να έχουν ως σημείο αναφοράς τη μελέτη Δοξιάδη του 1999.
Χωρίς να αμφισβητεί την επιστημονική συμβολή εκείνης της μελέτης, υπογραμμίζει ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες εκπονήθηκε διαφέρουν από τις σημερινές.
Η εξέλιξη των αστικών δραστηριοτήτων, οι μεταβολές στις ανάγκες μετακίνησης και οι σύγχρονες απαιτήσεις προσβασιμότητας καθιστούν απαραίτητη την επανεξέταση των παραδοχών στις οποίες στηρίζονται οι κυκλοφοριακές επιλογές.
Η θέση του ΤΕΕ είναι ότι η Πάτρα χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο αστικής κινητικότητας, το οποίο θα συνδέει τον συγκοινωνιακό με τον πολεοδομικό σχεδιασμό και θα λαμβάνει υπόψη τη μετακίνηση πεζών και ατόμων με αναπηρία, πέρα από τις ανάγκες της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας.
Τι προσφέρουν τα νέα δεδομένα στον συγκοινωνιακό σχεδιασμό
Η σημαντικότερη τεχνική συνεισφορά της πρωτοβουλίας είναι η δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης των ίδιων διαδρομών σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την αξιολόγηση μελλοντικών παρεμβάσεων: εάν τροποποιηθεί η φωτεινή σηματοδότηση, αλλάξει η οργάνωση στάθμευσης ή εφαρμοστεί μια νέα κυκλοφοριακή ρύθμιση, οι χρόνοι μετακίνησης θα μπορούν να συγκριθούν με τα δεδομένα αναφοράς.
Για να αξιοποιηθεί πλήρως αυτή η δυνατότητα, απαιτείται σταθερή μεθοδολογία καταγραφών και επαρκής τεκμηρίωση των συνθηκών πριν και μετά από κάθε παρέμβαση.
Ωστόσο, τα μέχρι σήμερα δημοσιοποιημένα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή συγκεκριμένων ποσοτικών συμπερασμάτων για τη μέση καθυστέρηση ανά οδικό άξονα ή τη δυνητική εξοικονόμηση χρόνου από τις προτεινόμενες λύσεις.
Δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί αναλυτικοί πίνακες με χρόνους διαδρομής, βαθμό μεταβλητότητας, ποσοστά καθυστερήσεων ή πλήρης τεχνική περιγραφή του ψηφιακού εργαλείου που χρησιμοποιήθηκε.
Επομένως, το δημοσιοποιημένο υλικό αποτελεί ένα τεκμηριωμένο πρώτο επίπεδο διάγνωσης και ιεράρχησης προβλημάτων, όχι όμως ολοκληρωμένη συγκοινωνιακή μελέτη με οριστικοποιημένες τεχνικές λύσεις.
Τον Νοέμβριο η αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας έχει ανακοινώσει ότι τα αναλυτικά ευρήματα και οι προτάσεις της Ομάδας Εργασίας θα παρουσιαστούν σε ειδική ημερίδα εντός Νοεμβρίου 2026.
Η παρουσίαση αναμένεται να δώσει πληρέστερη εικόνα για την έκταση των κυκλοφοριακών επιβαρύνσεων, την κατάταξη των προβληματικών αξόνων και τις δυνατότητες εφαρμογής συγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Το ζητούμενο πλέον είναι η μετάβαση από την καταγραφή των προβλημάτων στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου, ρεαλιστικού και αξιολογήσιμου προγράμματος αστικής κινητικότητας.
Για την Πάτρα, η αξιοποίηση των νέων δεδομένων μπορεί να αποτελέσει αφετηρία ώστε οι μελλοντικές κυκλοφοριακές αποφάσεις να στηρίζονται περισσότερο σε μετρήσιμα αποτελέσματα και λιγότερο σε αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Πρωτογενής πηγή: ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας, δελτίο Τύπου της 21ης Οκτωβρίου 2026.
Διαβάστε το επίσημο δελτίο Τύπου (PDF)
Επίσημη ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας
