Ένα ακόμη βήμα προς την ψηφιοποίηση των διαδικασιών για τα ακίνητα τίθεται σε εφαρμογή, καθώς οι φορολογούμενοι δεν θα χρειάζεται πλέον να καταχωρίζουν χειροκίνητα τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) στο έντυπο Ε9. Η σχετική πληροφορία θα μεταφέρεται αυτόματα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα myPROPERTY, αξιοποιώντας τα δεδομένα που έχουν ήδη δηλωθεί κατά τη διαδικασία της μεταβίβασης.
Η αλλαγή αφορά ιδιοκτήτες που προχωρούν σε αγοραπωλησίες, δωρεές και γονικές παροχές ακινήτων και αποτελεί μέρος της προσπάθειας διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων της φορολογικής διοίκησης με τα δεδομένα του Εθνικού Κτηματολογίου.
Με τη νέα διαδικασία περιορίζεται μία ακόμη χειροκίνητη καταχώριση, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται ο κίνδυνος λαθών κατά την ενημέρωση της ακίνητης περιουσίας. Ο ΚΑΕΚ θα αντλείται απευθείας από την ηλεκτρονική δήλωση που έχει υποβληθεί στο myPROPERTY και θα μεταφέρεται στο αντίστοιχο πεδίο του Ε9.
Η αυτοματοποίηση έχει διπλή χρησιμότητα: λιγότερη γραφειοκρατία και ακριβέστερη ταυτοποίηση των ακινήτων, καθώς συνδέονται πλέον πιο άμεσα τα φορολογικά στοιχεία με εκείνα του Κτηματολογίου.
Ο ΑΤΑΚ παραμένει το βασικό «κλειδί»
Η νέα δυνατότητα εντάσσεται σε μια ήδη ευρύτερη διαδικασία αυτοματοποίησης του Ε9. Περισσότερες από έξι στις δέκα δηλώσεις στοιχείων ακίνητης περιουσίας δημιουργούνται πλέον αυτόματα, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή ενέργεια από τους εμπλεκόμενους στη συναλλαγή.
Καθοριστικό ρόλο εξακολουθεί να έχει ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ο οποίος αποτελεί το βασικό αναγνωριστικό του ακινήτου στο φορολογικό Περιουσιολόγιο.
Για να μπορέσει να δημιουργηθεί αυτόματα η δήλωση Ε9, θα πρέπει ο ΑΤΑΚ του ακινήτου που μεταβιβάζεται να έχει δηλωθεί κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης μέσω του myPROPERTY.
ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ δεν είναι, βέβαια, ταυτόσημοι αριθμοί. Ο ΑΤΑΚ χρησιμοποιείται από τη φορολογική διοίκηση για την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας, ενώ ο ΚΑΕΚ αποτελεί τον μοναδικό αναγνωριστικό αριθμό του ακινήτου στο Κτηματολόγιο.
Με τη διασύνδεση των δύο διαδικασιών επιδιώκεται να περιοριστούν οι αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που τηρούνται στα διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.
Τι πρέπει να ελέγξει ο ιδιοκτήτης πριν από τη μεταβίβαση
Η αυτοματοποίηση της διαδικασίας δεν σημαίνει ότι ο φορολογούμενος απαλλάσσεται από την ευθύνη να ελέγχει τα στοιχεία της περιουσίας του.
Πριν από την υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης στο myPROPERTY, ο πωλητής θα πρέπει να έχει ελέγξει την εικόνα του ακινήτου στο Περιουσιολόγιο και να έχει προχωρήσει στις απαραίτητες διορθώσεις, εφόσον υπάρχουν ανακρίβειες.
Αντίστοιχος έλεγχος απαιτείται και από τον αγοραστή όταν διαθέτει ήδη εμπράγματο δικαίωμα στο συγκεκριμένο ακίνητο. Αυτό μπορεί να συμβαίνει, για παράδειγμα, όταν αποκτά ένα επιπλέον ποσοστό συνιδιοκτησίας σε ακίνητο στο οποίο έχει ήδη δικαίωμα.
Το συγκεκριμένο στάδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αυτόματη δημιουργία του Ε9 βασίζεται στα δεδομένα που υπάρχουν ήδη καταχωρισμένα. Εάν αυτά δεν είναι σωστά ή πλήρη, υπάρχει κίνδυνος η ανακρίβεια να μεταφερθεί και στη νέα δήλωση.
Πώς δημιουργείται αυτόματα η δήλωση Ε9
Η διαδικασία ξεκινά όταν ο συμβολαιογράφος αναρτήσει το συμβόλαιο στην ηλεκτρονική εφαρμογή myPROPERTY.
Στη συνέχεια, δημιουργείται αυτόματα δήλωση Ε9 για κάθε συμβαλλόμενο, αποτυπώνοντας τις μεταβολές που προκαλεί η συναλλαγή στην ακίνητη περιουσία.
Για τον πωλητή, τα στοιχεία του ακινήτου αντλούνται από την υφιστάμενη περιουσιακή κατάσταση και συνδέονται με τον ΑΤΑΚ.
Για τον αγοραστή που αποκτά για πρώτη φορά δικαίωμα στο συγκεκριμένο ακίνητο, χρησιμοποιούνται τα στοιχεία που είναι καταχωρισμένα στο Περιουσιολόγιο του πωλητή.
Εάν ο αγοραστής διαθέτει ήδη δικαίωμα στο ακίνητο, η διαδικασία βασίζεται στον ΑΤΑΚ που αντιστοιχεί στη δική του περιουσιακή κατάσταση.
Παράλληλα, η ηλεκτρονική διαδικασία συμπληρώνει αυτόματα στοιχεία όπως το είδος του εμπράγματου δικαιώματος, το ποσοστό συνιδιοκτησίας και, όπου απαιτείται, τα στοιχεία του επικαρπωτή.
Από το myPROPERTY μεταφέρονται επίσης στο Ε9 ο αριθμός του συμβολαίου, ο ΑΦΜ του συμβολαιογράφου και η ημερομηνία κατά την οποία υπογράφηκε.
Αυτόματοι και οι κωδικοί μεταβολής
Η αυτοματοποίηση επεκτείνεται και στην επιλογή του κωδικού που αποτυπώνει τη μεταβολή της ακίνητης περιουσίας.
Ο κωδικός 1 χρησιμοποιείται όταν προστίθεται νέο ακίνητο ή εμπράγματο δικαίωμα. Ο κωδικός 2 αφορά μεταβολές στα στοιχεία ενός υφιστάμενου ακινήτου, ενώ ο κωδικός 3 χρησιμοποιείται όταν διαγράφεται ακίνητο ή εμπράγματο δικαίωμα.
Στο πεδίο των παρατηρήσεων εμφανίζεται η ένδειξη «Αυτόματη δημιουργία δήλωσης Ε9 από το myPROPERTY», ώστε να είναι σαφές ότι η δήλωση προέκυψε μέσω της αυτοματοποιημένης διαδικασίας.
Μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών, οι φορολογούμενοι ενημερώνονται ηλεκτρονικά για τη δημιουργία της δήλωσης, τόσο μέσω σχετικής ειδοποίησης όσο και μέσω email.
Παρά το γεγονός ότι η διαδικασία γίνεται πλέον σε μεγάλο βαθμό αυτόματα, ο τελικός έλεγχος των στοιχείων παραμένει ιδιαίτερα σημαντικός. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επιβεβαιώνουν ότι η μεταβολή έχει αποτυπωθεί σωστά στο Ε9, ιδίως σε περιπτώσεις που υπάρχουν περισσότερα εμπράγματα δικαιώματα, ποσοστά συνιδιοκτησίας ή δικαιώματα επικαρπίας.
Η νέα λειτουργία μειώνει τις επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις και περιορίζει τα περιθώρια ανθρώπινου λάθους, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη για σωστά και επικαιροποιημένα στοιχεία στο Περιουσιολόγιο. Η ορθότητα των δεδομένων πριν από τη συναλλαγή παραμένει, επομένως, βασική προϋπόθεση ώστε η αυτοματοποιημένη διαδικασία να λειτουργήσει χωρίς προβλήματα.
