Αναπτύξεις εξ ολοκλήρου νέων κτιρίων, αλλά και ανακατασκευές υφιστάμενων ακινήτων θα βρεθούν στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων των εταιρειών επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία (ΑΕΕΑΠ) το 2019, καθώς οι διοικήσεις των εταιρειών αναζητούν αποδοτικότερους τρόπους για να εμπλουτίσουν το χαρτοφυλάκιο των ακινήτων τους.
Οπως αναφέρουν στελέχη του κλάδου, μέσω των αναπτύξεων οι εταιρείες μπορούν να ελέγξουν πλήρως το επενδυτικό προϊόν που επιθυμούν να δημιουργήσουν, ορίζοντας επακριβώς τις προδιαγραφές και τα επιμέρους χαρακτηριστικά που επιθυμούν να έχει αυτό, με αποτέλεσμα να μπορούν να εξασφαλίζουν μεγαλύτερη υπεραξία. Το στοιχείο αυτό λαμβάνει ακόμα μεγαλύτερη σημασία στην υφιστάμενη συγκυρία, δεδομένου ότι η ελληνική αγορά στερείται πλήρως νέων αναπτύξεων ακινήτων τα τελευταία χρόνια, λόγω της αποχής των εταιρειών ανάπτυξης ακινήτων από νέες επενδύσεις.
Βιοκλιματικό
Στο πλαίσιο αυτό, το 2019 θα σηματοδοτήσει την πρώτη αμιγή ανάπτυξη της Εθνικής Πανγαία ΑΕΕΑΠ, της μεγαλύτερης εταιρείας του κλάδου. Η εταιρεία προχωρά στην κατασκευή ενός βιοκλιματικού κτιρίου γραφείων στον Παράδεισο Αμαρουσίου. Μάλιστα, ο σχεδιασμός του έργου γίνεται από την ίδια την εταιρεία, σε συνεργασία με εξωτερικό συνεργάτη.
Το ύψος της επένδυσης υπολογίζεται σε 13,6 εκατ. ευρώ, ενώ το νέο κτίριο θα αναπτυχθεί σε δύο όμορα οικόπεδα που αποκτήθηκαν πριν από λίγους μήνες για τον σκοπό αυτό, επιφάνειας 5,2 και 4,2 στρεμμάτων αντίστοιχα. Το νέο κτίριο γραφείων θα προσφέρει εκμισθώσιμη επιφάνεια της τάξεως των 5.000 τ.μ., πλέον υπογείων 3.800 τ.μ.
«Το 2019 και γενικά τα επόμενα χρόνια θα δώσουμε μεγάλη έμφαση στην ανάπτυξη ακινήτων, ώστε να πληρούν τις προδιαγραφές που εμείς θέλουμε να διαθέτουν τα ακίνητα του χαρτοφυλακίου μας. Εκτιμώ ότι η ελληνική αγορά γραφείων στερείται σύγχρονων βιοκλιματικών κτιρίων, που βρίσκονται διεθνώς στην πρώτη γραμμή της ζήτησης, και εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε άμεσα», αναφέρει ο Αρις Καρυτινός, διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Πανγαία. Οπως σημειώνουν στελέχη του κλάδου, το σημερινό απόθεμα γραφείων είναι παρωχημένο και αποτελείται από μη αποδοτικά κτίρια. Επιπλέον, με το να επενδύσει μια ΑΕΕΑΠ από το στάδιο της ανάπτυξης εξασφαλίζει σαφώς υψηλότερη απόδοση των κεφαλαίων της συγκριτικά με το να το αποκτήσει έτοιμο, καθώς το κόστος είναι χαμηλότερο.
Στον Πειραιά
Αξίζει να σημειωθεί ότι η στροφή προς τις αναπτύξεις ακινήτων από τις ΑΕΕΑΠ χρονολογείται ήδη από τους τελευταίους μήνες του 2017, όταν η Grivalia Properties προχώρησε στη σύσταση κοινοπρακτικού σχήματος με την εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων Dimand Real Estate, με αντικείμενο την ανάπτυξη μέρους των πρώην εγκαταστάσεων της καπνοβιομηχανίας Παπαστράτος στον Αγιο Διονύσιο Πειραιά. Από τότε και έως σήμερα, η εισηγμένη, η οποία οδεύει προς απορρόφηση από τον όμιλο της Eurobank, έχει υπογράψει τρεις ακόμα σχετικές συμφωνίες με την Dimand Real Estate, συμμετέχοντας στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και ανάπλασης του συνόλου των εγκαταστάσεων Παπαστράτου, μέσω της οποίας εξασφαλίζει την απόκτηση σειράς υπερσύγχρονων κτιρίων γραφείων, όπως επίσης στην αντίστοιχη επένδυση ανακατασκευής του κτιρίου γραφείων της Ελευθεροτυπίας στον Νέο Κόσμο. Επενδύσεις ανάπτυξης ακινήτων έχει όμως σε εξέλιξη και η θυγατρική Grivalia Hospitality, η οποία δρομολογεί την ανάπλαση, μεταξύ άλλων, των εγκαταστάσεων των «Αστεριών» της Γλυφάδας.
Και ανακατασκευές
Εν τω μεταξύ, εκτός από την αναζήτηση νέων ευκαιριών ανάπτυξης ακινήτων, η Εθνική Πανγαία συνεχίζει τις ανακατασκευές κτιρίων που απέκτησε κατά τη διάρκεια του 2018 ή και παλιότερα, όπου δρομολογούνται αλλαγές χρήσης για τη μεγιστοποίηση της απόδοσης. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το νέο ξενοδοχείο με έμφαση στη γαστριμαργία που έλαβε πρόσφατα άδεια λειτουργίας στην περιοχή της πλατείας Συντάγματος (Μητροπόλεως 23).
Πρόκειται για κτίριο επιφάνειας 4.300 τ.μ., όπου εκτός από το ξενοδοχείο θα λειτουργήσει και εστιατόριο με έμφαση στα ελληνικά προϊόντα. Το ακίνητο αποκτήθηκε έναντι τιμήματος της τάξεως των 11 εκατ. ευρώ. Η αρχική συμφωνία είχε συναφθεί στο τέλος Ιουλίου του 2014, με την καταβολή προκαταβολής 1,5 εκατ. ευρώ. Μπουτίκ ξενοδοχείο θα λειτουργήσει, μεταξύ άλλων, και σε άλλο ένα ακίνητο της εταιρείας στη συμβολή των οδών Ερμού 66 και Αγίας Ειρήνης 7. Πρόκειται για κτίριο 2.525 τ.μ., το τίμημα κτήσης του οποίου ήταν 5,7 εκατ. ευρώ, ενώ θα δαπανηθούν επιπλέον 1,3 εκατ. ευρώ για τη διαμόρφωσή του σε κτίριο μεικτής χρήσης.
Στη Θεσσαλονίκη
Αντίστοιχα, σε έτερο διατηρητέο ακίνητο, πλησίον των Λαδάδικων στη Θεσσαλονίκη, δρομολογούνται εργασίες ανακατασκευής, ώστε να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο κτίριο κατοικιών που θα απευθύνονται σε φοιτητές. Το συνολικό ύψος της επένδυσης, μαζί με την αγορά του ακινήτου, υπολογίζεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ.
Η νέα στρατηγική των ΑΕΕΑΠ
Μέχρι το 2013, το θεσμικό πλαίσιο για τις ΑΕΕΑΠ ήταν εξαιρετικά περιοριστικό, καθώς οι εταιρείες του κλάδου μπορούσαν να επενδύουν αποκλειστικά σε ολοκληρωμένα ακίνητα εισοδήματος, δηλαδή κτίρια γραφείων, εμπορικά καταστήματα κτλ. Τότε, προκειμένου να καταστεί εφικτή η συμμετοχή τους και σε διαγωνισμούς πώλησης ακινήτων του Δημοσίου, το θεσμικό πλαίσιο, το οποίο βρισκόταν σε ισχύ από το 1999 χωρίς ουσιαστικές μεταβολές, τροποποιήθηκε με γνώμονα την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας. Από τότε, οι εταιρείες του κλάδου μπορούν να επενδύουν, μεταξύ άλλων, σε κατοικίες, σε ξενοδοχειακά/τουριστικά ακίνητα, να συστήνουν κοινοπραξίες, να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, ακόμη και να αναπτύσσουν οικόπεδα (υπό κάποιους όρους).
Ετσι, παρασχέθηκε η δυνατότητα στις διοικήσεις των εταιρειών να διαφοροποιήσουν τη στρατηγική τους και να κινηθούν και σε πιο εξειδικευμένες κατηγορίες ακινήτων, πέραν των συνηθισμένων. Ακόμη, βέβαια, οι αναπτύξεις είναι μετρημένες, ωστόσο το ενδιαφέρον είναι πολύ έντονο, σχεδόν από το σύνολο των εταιρειών του κλάδου.
