Δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ οι 47 διορθώσεις του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας – Αναδρομική ισχύς για τις περισσότερες διατάξεις, αλλαγές στο όριο των 25.000 ευρώ και νέες δυνατότητες λειτουργικής ενοποίησης ακινήτων.
Σημαντικές αλλαγές στην πολεοδομική νομοθεσία περιλαμβάνει ο ν. 5356/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026, με κύριο αντικείμενο τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711.
Στο Μέρος Γ΄ του νέου νόμου περιλαμβάνονται διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίες τροποποιούν τον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026, ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους μηχανικούς παρουσιάζουν τα άρθρα 79 και 80, που αφορούν τις διοικητικές πράξεις εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών, την αναγνώριση δημοτικών οδών, τις χρήσεις γης, τις κατηγορίες αυθαίρετων κατασκευών και τη λειτουργική ενοποίηση διηρημένων ιδιοκτησιών.
ΕΕΔΜΚ: Τι αλλάζει στο όριο των 25.000 ευρώ
Με την παράγραφο 19 του άρθρου 79 τροποποιείται η παράγραφος 2 του άρθρου 315 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, η οποία καθορίζει τις εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ).
Η τροποποίηση διορθώνει τις παραπομπές στις κατηγορίες εργασιών για τις οποίες δεν εφαρμόζεται το όριο προϋπολογισμού των 25.000 ευρώ.
Συγκεκριμένα, στην ομάδα των εξαιρέσεων εντάσσονται η εγκατάσταση αυτόνομου συστήματος θέρμανσης και οι εργασίες εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων, στις περιπτώσεις που απαιτείται ΕΕΔΜΚ βάσει των ειδικότερων διατάξεων.
Αντίθετα, τα προστεγάσματα, τα στέγαστρα και ο διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών παύουν να περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη εξαίρεση.
| Κατηγορία εργασιών | Περίπτωση άρθρου 315 | Εξαίρεση από το όριο των 25.000 € πριν | Μετά την τροποποίηση |
|---|---|---|---|
| Αυτόνομο σύστημα θέρμανσης | κθ | Όχι | Ναι |
| Φωτοβολταϊκά συστήματα | λγ | Όχι | Ναι |
| Ανεμογεννήτριες | λδ | Ναι | Ναι |
| Προστεγάσματα και στέγαστρα | λ | Ναι | Όχι |
| Διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών | λε | Ναι | Όχι |
| Εξωτερική θερμομόνωση και παθητικά ηλιακά συστήματα στις όψεις | ιθ | Ναι | Ναι |
Η νέα διατύπωση εξαιρεί από το όριο του προϋπολογισμού τις περιπτώσεις α΄ έως η΄, ιθ΄, κθ΄, λγ΄ και λδ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 315.
Για τις υπόλοιπες εργασίες εξακολουθεί να απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας όταν ο συνολικός προϋπολογισμός τους, είτε εκτελούνται μεμονωμένα είτε συνδυαστικά, υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ ανά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, σύμφωνα με τον τρόπο υπολογισμού που προβλέπεται στο Παράρτημα του άρθρου 400 του Κώδικα.
Η αλλαγή είναι ιδιαίτερα σημαντική για έργα ενεργειακής αναβάθμισης και εγκατάστασης ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Δεν αποτελεί, ωστόσο, γενική κατάργηση του ορίου των 25.000 ευρώ ούτε απαλλαγή από τις υπόλοιπες απαιτήσεις αδειοδότησης.
Νομοθετική αναφορά: άρθρο 79, παρ. 19, ΦΕΚ σελ. 9006–9008.
Εκτός σχεδίου δόμηση: Αναγνώριση οδών με Προεδρικό Διάταγμα
Με την παράγραφο 10 του άρθρου 79 τροποποιείται η περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 251 του Κώδικα, σχετικά με τους γενικούς όρους και περιορισμούς δόμησης εκτός σχεδίου.
Η αλλαγή αφορά τη διαδικασία αναγνώρισης δημοτικών και κοινοτικών οδών ως κυριότερων ή μοναδικών, στις περιπτώσεις που συνδέουν οικισμούς μεταξύ τους ή με διεθνείς, εθνικές και επαρχιακές οδούς.
Η αναγνώριση πραγματοποιείται πλέον με Προεδρικό Διάταγμα, κατόπιν πρότασης του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και μετά από γνώμη του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, αντί της προηγούμενης πρόβλεψης για απόφαση του γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.
Η τροποποίηση αφορά συγκεκριμένη διαδικασία αναγνώρισης οδών και δεν συνιστά αυτοδίκαιη αναγνώριση του συνόλου του υφιστάμενου δημοτικού οδικού δικτύου.
Για τους μηχανικούς που εξετάζουν την αρτιότητα και οικοδομησιμότητα εκτός σχεδίου ακινήτων, παραμένει κρίσιμος ο έλεγχος του νομικού χαρακτήρα της οδού στην οποία διαθέτει πρόσωπο το γήπεδο.
Νομοθετική αναφορά: άρθρο 79, παρ. 10, ΦΕΚ σελ. 8999.
Λειτουργική ενοποίηση ιδιοκτησιών με συναίνεση 67%
Με το άρθρο 80 τροποποιείται η παράγραφος 5 του άρθρου 220 του Κώδικα και προστίθεται νέα παράγραφος 6.
Η ρύθμιση διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της λειτουργικής ενοποίησης, περιλαμβάνοντας μεμονωμένες όμορες ή εφαπτόμενες διηρημένες ιδιοκτησίες που βρίσκονται στο ίδιο ή σε όμορο κτίριο ή γεωτεμάχιο.
Για τη συγκεκριμένη περίπτωση απαιτείται συναίνεση των ιδιοκτητών των προς ενοποίηση ιδιοκτησιών με αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον 67% ανά διηρημένη ιδιοκτησία, ανεξάρτητα από τις σχετικές προβλέψεις των πράξεων σύστασης οροφοκτησίας και του κανονισμού σχέσεων συνιδιοκτητών.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διασφάλιση της στατικής επάρκειας των κτισμάτων μετά τις προβλεπόμενες διαρρυθμίσεις.
Η νέα διάταξη ρυθμίζει επίσης τη δυνατότητα εκτέλεσης επεμβάσεων στον φέροντα οργανισμό, προβλέποντας ειδικές προϋποθέσεις συναίνεσης, στατικής τεκμηρίωσης και, κατά περίπτωση, δυνατότητας μονομερούς εκτέλεσης εργασιών.
Επιπλέον, η νέα παράγραφος 6 καταλαμβάνει και προϋφιστάμενες λειτουργικές ενοποιήσεις, εφόσον υπάρχει έγγραφη έγκριση των οικείων ιδιοκτητών και τηρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της παραγράφου 5.
Η ρύθμιση έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για την αξιοποίηση κατοικιών, επαγγελματικών χώρων και όμορων ακινήτων. Η λειτουργική ενοποίηση δεν ταυτίζεται με τη συμβολαιογραφική συνένωση των εμπράγματων δικαιωμάτων.
Νομοθετική αναφορά: άρθρο 80, ΦΕΚ σελ. 9014.
Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και χρήσεις γης
Στις διορθώσεις του Κώδικα περιλαμβάνονται επίσης παρεμβάσεις που αφορούν τα εργαλεία χωρικού σχεδιασμού.
Με την παράγραφο 1 του άρθρου 79 συμπληρώνεται το άρθρο 22 του Κώδικα, ώστε κατά την εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που αφορούν ανάπτυξη δημόσιου ή δημοτικού φορέα να μπορεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να επιβάλλεται και αναστολή εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών, πέραν της αναστολής χορήγησης οικοδομικών αδειών.
Παράλληλα, τροποποιείται το άρθρο 284 για τις κατηγορίες χρήσεων γης και επικαιροποιούνται οι σχετικές παραπομπές για επιμέρους δραστηριότητες, όπως οι εγκαταστάσεις εφοδιαστικής, οι τουριστικές εγκαταστάσεις και τα κέντρα δεδομένων.
Οι παρεμβάσεις αυτές επηρεάζουν την εκπόνηση πολεοδομικών μελετών, τον έλεγχο επιτρεπόμενων χρήσεων και την ορθή επιλογή των εφαρμοστέων όρων δόμησης κατά τον σχεδιασμό νέων επενδύσεων.
Αυθαίρετα: Συμπλήρωση των περιπτώσεων της Κατηγορίας 5
Με την παράγραφο 28 του άρθρου 79 συμπληρώνεται η περίπτωση ε΄ του άρθρου 383 του Κώδικα, που αφορά τις κατηγορίες αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης.
Προστίθενται δύο υποπεριπτώσεις οι οποίες αφορούν:
- Τη μεταφορά δηλώσεων υπαγωγής από τους ν. 4014/2011 και 4178/2013 στον ν. 4495/2017 ή στις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα.
- Συγκεκριμένα ακίνητα δημόσιας εκπαίδευσης, δημοτικούς παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και προνοιακές δομές, υπό τις ιδιοκτησιακές και χρονικές προϋποθέσεις της διάταξης.
Η συμπλήρωση δεν αποτελεί γενικό άνοιγμα της Κατηγορίας 5 για όλα τα αυθαίρετα.
Νομοθετική αναφορά: άρθρο 79, παρ. 28, ΦΕΚ σελ. 9010.
Πρόσθετες αλλαγές στις οικοδομικές άδειες
Στο άρθρο 79 περιλαμβάνονται ακόμη ειδικές ρυθμίσεις για εργασίες σε κτίρια της ΔΥΠΑ που εντάσσονται σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά και επενδυτικά προγράμματα, καθώς και παρεμβάσεις στη διαδικασία ελέγχου οικοδομικών αδειών.
Ειδικότερα:
- Προστίθεται παράγραφος 9 στο άρθρο 315 για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών σε κτίρια της ΔΥΠΑ με ΕΕΔΜΚ, ανεξαρτήτως προϋπολογισμού και με ειδικά δικαιολογητικά.
- Συμπληρώνεται το άρθρο 324 σχετικά με τη διαδικασία έκδοσης και ελέγχου οικοδομικών αδειών.
- Επικαιροποιείται η ορολογία των απαιτούμενων κτηματολογικών εγγράφων στο άρθρο 326.
- Διορθώνονται διατάξεις και νομοθετικές αντιστοιχίσεις που αφορούν τους ελεγκτές δόμησης, τα ΣΥΠΟΘΑ και τα Παραρτήματα του Κώδικα.
Αναδρομική ισχύς από τις 8 Ιουνίου 2026
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παράγραφος 4 του άρθρου 91 του νέου νόμου, με την οποία καθορίζεται η έναρξη ισχύος των διορθώσεων του άρθρου 79.
| Διάταξη | Έναρξη ισχύος |
|---|---|
| Άρθρο 79 – γενικός κανόνας | 08/06/2026 |
| Άρθρο 79 – υποπερίπτωση εθ΄ του άρθρου 383, παρ. 38 και 47 | 29/06/2026 |
| Άρθρο 80 – λειτουργική ενοποίηση ιδιοκτησιών | 17/11/2026 |
Η αναδρομική ισχύς των διορθώσεων συνδέεται με την ημερομηνία δημοσίευσης του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ενώ για τις ρητές εξαιρέσεις λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία δημοσίευσης του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Για τους μηχανικούς, η εξέλιξη καθιστά σημαντική την επανεξέταση των εκκρεμών υποθέσεων που έχουν υποβληθεί ή εξεταστεί κατά το χρονικό διάστημα από τον Ιούνιο έως τη δημοσίευση του νέου νόμου, εφόσον επηρεάζονται από τις τροποποιούμενες διατάξεις.
Η δημοσίευση του ν. 5356/2026 ολοκληρώνει τη νομοθετική διαδικασία των διορθώσεων που είχαν παρουσιαστεί κατά την κατάθεση του νομοσχεδίου και διαμορφώνει το επικαιροποιημένο πλαίσιο εφαρμογής του Κώδικα για την καθημερινή πολεοδομική και αδειοδοτική πρακτική.
Πηγές
- Εφημερίδα της Κυβερνήσεως — Ν. 5356/2026, ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026 – Πλήρες κείμενο 94 σελίδων.
- Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου — Άρθρα 79 και 80 του ν. 5356/2026 – Απόσπασμα ΦΕΚ.
- Βουλή των Ελλήνων — Νομοθετική διαδικασία και στοιχεία ψήφισης του ν. 5356/2026.
- Ν. 5306/2026 — Προγενέστερη διατύπωση του άρθρου 315 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας.
- MICHANIKOS ONLINE — Προηγούμενη κάλυψη: Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας: 47 διορθώσεις για οικοδομικές άδειες, εκτός σχεδίου δόμηση, ΕΕΔΜΚ και χρήσεις γης.






