«Απαλλοτρίωση και μετεγκατάσταση οικισμού Ακρινής Π.Ε. Κοζάνης (άρθρο 28 Ν. 3937/2011).».
Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Όπως ήδη γνωρίζετε, με το άρθρο 28 του Ν. 3937/2011 προβλέφθηκε η μετεγκατάσταση των οικισμών Ακρινής του Νομού Κοζάνης και Αναργύρων του Νομού Φλώρινας,
καθώς αυτοί γειτνιάζουν με ορυχεία και με εδάφη που διαθέτουν λιγνιτοφόρα κοιτάσματα, καθώς και με χώρους εκτεταμένων αποθέσεων. Ως εκ τούτου, και κατ’ εφαρμογή των κειμένων διατάξεων περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, μεταλλείων και Μεταλλευτικού Κώδικα και συναφών διαδικασιών περί μεταφοράς οικισμών, κρίθηκε αναγκαία η μετεγκατάσταση των προαναφερθέντων οικισμών για λόγους δημόσιας ωφέλειας, που συνίσταται στην παραγωγή του δημόσιου αγαθού της ηλεκτρικής ενεργείας και προς προστασία της ποιότητας ζωής. Λόγω μάλιστα του επείγοντος χαρακτήρα της μετεγκατάστασης, η ανωτέρω διάταξη, πριν την τροποποίηση αυτής από την παρ. 1 του άρθρου 147 του Ν. 4495/2017, όριζε ότι θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι ενέργειες μετεγκατάστασης σε χρόνο, που δεν θα υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη από την έναρξη ισχύος του Ν. 3937/2011, ήτοι με απώτατο χρονικό σημείο την 31-3-2021. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα η διαδικασία δεν έχει προχωρήσει, καθώς ακόμη αναμένεται η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για την απαλλοτρίωση του οικισμού της Ακρινής και μετεγκατάστασης των δυο οικισμών της Ακρινής και των Αναργύρων.
Ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου 147 του Ν. 4495/2017 με θέμα «Έλεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις» αντικαταστάθηκε η παρ. 2 του άρθρου 28 του ν. 3937/2011 ως εξής: «2. Για το σκοπό αυτόν η ΔΕΗ Α.Ε., κατ’ ανάλογη εφαρμογή των προβλεπομένων επί μεταφοράς οικισμών εγκατεστημένων πάνω σε εδάφη με λιγνιτοφόρα κοιτάσματα, αναλαμβάνει την υποχρέωση να υποβάλει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι την 30ή Απριλίου 2018 από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, σχέδιο για την απαλλοτρίωση του οικισμού της Ακρινής και μετεγκατάστασης των δυο οικισμών, το οποίο εγκρίνεται με προεδρικό διάταγμα με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών και στο οποίο διαλαμβάνονται, τα σχετικά μέτρα και όλες οι αναγκαίες διαδικασίες και τεχνικές λύσεις για την αγορά, ανταλλαγή ή και αναγκαστική απαλλοτρίωση των αναγκαίων γηπέδων, η αποκατάσταση των εκτάσεων που θα απελευθερωθούν με τη μεταφορά των υφιστάμενων οικισμών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια, θα συνοδεύεται δε από τα αναγκαία τοπογραφικά διαγράμματα.».
Επομένως, η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για την έναρξη της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης της Ακρινής και μετεγκατάστασης των οικισμών της Ακρινής και των Αναργύρων μπορεί να προχωρήσει μόνο όταν η ΔΕΗ Α.Ε. υποβάλλει σχετικό σχέδιο απαλλοτρίωσης στο Υπουργείο σας. Σημειωτέον ότι πράγματι η ΔΕΗ υπέβαλε τέτοιο σχέδιο στις 30-4-2018, αλλά αυτό τυγχάνει μη νόμιμο, καθώς παρερμηνεύει το ν. 4495/2017 και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δήθεν η ΔΕΗ δεν βαρύνεται με τα έξοδα μεταφοράς και μετεγκατάστασης του οικισμού μας!!! Ξεκάθαρα όμως στην παρ. 5 (3) του άρ. 147 του ν. 4495/2017 ορίζεται ότι «5 (3). Η δαπάνη μεταφοράς και μετεγκατάστασης των οικισμών Ακρινής και Αναργύρων, καθώς και της αποκατάστασης και απελευθέρωσης των εκτάσεων των υφιστάμενων οικισμών, θα βαρύνει κατά το ήμισυ τη ΔΕΗ Α.Ε. και κατά το υπόλοιπο ήμισυ τον Κρατικό Προϋπολογισμό, οι δε αναγκαστικές απαλλοτριώσεις θα κηρυχθούν υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο και θα τις επισπεύδει.» Καμία γενικότερη διάταξη δεν μπορεί να εφαρμοστεί, δεδομένου ότι ρυθμίζεται το ζήτημα ειδικά. Το Υπουργείο Σας ως το πλέον αρμόδιο να εποπτεύσει τη διαδικασία απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού μας οφείλει να παρεμβαίνει, όταν παρατηρεί κάποια παρανομία κατά τη διενέργεια της διαδικασίας. Εξάλλου το Υπουργείο σας οφείλει να εκδώσει άμεσα σχετική πρόταση επί του ως άνω σχεδίου.
Υπενθυμίζεται για ακόμα μία φορά ότι οι κάτοικοι των δύο ως άνω οικισμών λόγω της λειτουργίας της ΔΕΗ βρίσκονται αντιμέτωποι με πληθώρα προβλημάτων και δυσλειτουργιών στην καθημερινότητά τους. Ειδικότερα, η ποιότητα της ζωή των κατοίκων εξαιτίας της επικινδυνότητας των συγκεκριμένων κοιτασμάτων λιγνίτη που κείνται στο υπέδαφος έχει υποβαθμιστεί ιδιαιτέρως. Συγκεκριμένα έρευνες έχουν αποδείξει ότι τα κοιτάσματα λιγνίτη ευθύνονται για γενετικές μεταλλάξεις που οδηγούν σε ογκογενέσεις. Συγκεκριμένα, στην περιοχή έχει βρεθεί μεγάλη ποσότητα εξασθενούς χρωμίου και επικίνδυνης τέφρας, ήτοι καρκινογόνων ουσιών. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές έρευνες έχει διαπιστωθεί η αύξηση του αριθμού των θανάτων, που οφείλονται σε καρκινικές παθήσεις. Πέραν τούτου επίκειται στέρηση του οικονομικού- παραγωγικού χώρου, καθώς και έντονη επιβάρυνση των περιουσίων των κατοίκων, λόγω της έναρξης εξορυκτικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ακρινής και των Αναργύρων.
Σε πρόσφατη μάλιστα και σχετική επίκαιρη επερώτηση βουλευτή του ελληνικού κοινοβουλίου υπεκφύγατε να απαντήσετε για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού μας. Η γραφειοκρατική εμπλοκή, που επικαλείστε για την τεράστια καθυστέρηση, που έχει σημειωθεί στην έναρξη των διαδικασιών απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης της Ακρινής είναι πέρα για πέρα προσχηματική!!! Υπάρχουν πλείστα παραδείγματα μετεγκαταστάσεων οικισμών και μάλιστα στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης. Επικαλείστε τη δυσκολία του εγχειρήματος της μετεγκατάστασης, ενώ γνωρίζετε πολύ καλά ότι άλλοι οικισμοί έχουν μετεγκατασταθεί παλαιότερα. Το παράδειγμα αυτών των μετεγκαταστάσεων δεν αρκεί, ούτως ώστε τα Υπουργεία, ήτοι οι ανώτατες διοικητικές υπηρεσίες που λειτουργούν προς εξυπηρέτηση των πολιτών, να προβούν σε μία άμεση και αποτελεσματική ολοκλήρωση της μετεγκατάστασης και απαλλοτρίωσης του οικισμού μας;
Αν πράγματι, δεν μπορείτε να τηρήσετε το νόμο εσείς, που τον έχετε ψηφίσει (γιατί ας μην ξεχνιόμαστε, μπορεί ο ν. 3937/2011 να εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της θητείας άλλων Κυβερνήσεων, αλλά ο πρόσφατος ν. 4495/2017 εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της δικής σας θητείας ως Κυβέρνηση), τότε ποιος ο λόγος να τον ψηφίσετε;;; Η παραδοχή ότι ψηφίσατε έναν νόμο, που δεν «μπορείτε» ή δε θέλετε να τον εφαρμόσετε -εάν ακόμη ενστερνίζεστε αυτήν την άποψη-, σημαίνει ότι προβήκατε στην ψήφιση αυτού για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους!!!
Η μετακύλιση της ευθύνης από τη ΔΕΗ στην Κυβέρνηση και το αντίστροφο είναι ιδιαίτερα βολική για όποιον επιθυμεί να συνεχίσει τον εμπαιγμό σε βάρος των μονίμων κατοίκων της Ακρινής. To ΥΠΕΝ πρέπει να συνδράμει και να αναλάβει πρωτοβουλία για την πιστή τήρηση του νόμου και την επίλυση του χρόνιου προβλήματος και όχι σαν Πόντιος Πιλάτος και να δηλώνει ότι (αφού δεν πληρώνει η ΔΕΗ δεν πληρώνει και η πολιτεία).
Όσον αφορά το οικονομικό ζήτημα, που επικαλείστε ως εμπόδιο για την έναρξη της μετεγκατάστασης και της απαλλοτρίωσης του οικισμού μας, σας υπενθυμίζουμε ότι η ΔΕΗ έχει καταβάλλει στην Π.Ε. Κοζάνης για το τέλος ανάπτυξης βιομηχανικών περιοχών το συνολικό ποσό των 203.966.672,80 ευρώ. Εξ αυτών παραμένει αδιάθετο το ποσό των 11.746.317,76 ευρώ, το οποίο μπορεί να καλύψει άμεσα τα έξοδα των μελετών απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού μας, όπως ο νόμος ορίζει.
Ο εμπαιγμός μας δεν έχει τέλος με τις δηλώσεις σας να έχουν γίνει πάτημα για τη ΔΕΗ, η οποία μας περιπαίζει με δηλώσεις του τύπου «Τα όσα ισχυρίστηκε ο […] για καρκίνους στους κατοίκους από την τέφρα είναι τουλάχιστον άστοχα.». Αν θεωρείτε άστοχες τις ανησυχίες μας για τη ζωή των 1.000 κατοίκων του οικισμού μας, καλούμε εσάς και οποιονδήποτε μας αμφισβητεί να έρθει και να μείνει στην περιοχή και να βιώσει τα καθημερινά προβλήματα, που αντιμετωπίζουμε όλοι εμείς οι κάτοικοι της Ακρινής, λόγω του εξασθενούς χρωμίου και της επικίνδυνης τέφρας!!! Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που στελέχη της ΔΕΗ έχουν παραπεμφθεί ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων για το θέμα του εξασθενούς χρωμίου!
Όσον αφορά τέλος το οικονομικό σκέλος και την απάντησή σας ότι τα μεγάλα ποσά, που απαιτούνται για την ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων και της μετεγκατάστασης του οικισμού μας, δεν μπορούν να επιμεριστούν και καταστούν δημόσιο βάρος του συνόλου των Ελλήνων πολιτών, αναρωτιόμαστε «Η ανθρώπινη ζωή 1.000 Ελλήνων πολιτών είναι πράγματι ήσσονος σημασίας σε σχέση με τον οικονομικό προγραμματισμό της χώρας;;;».
Επειδή είναι ανάγκη να διασφαλισθεί από το Υπουργείο σας ότι θα επισπευσθεί η απαλλοτρίωση του οικισμού της Ακρινής και η μετεγκατάσταση αυτής. Αναλυτικότερα, πρέπει να διασφαλιστεί ότι εντός του πρώτου τριμήνου του 2019 θα έχουν κατατεθεί όλες οι σχετικές προτάσεις των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών και θα έχει εκδοθεί το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα για την απαλλοτρίωση και μετεγκατάσταση του οικισμού της Ακρινής.
Επειδή τα συγκεκριμένα κοιτάσματα λιγνίτη είναι εξαιρετικά επικίνδυνα για την ζωή των κατοίκων των οικισμών μας, πολύ περισσότερο όταν μπορούν να υπάρξουν άμεσα ασφαλέστερες λύσεις, όπως η άμεση μετεγκατάσταση των οικισμών μας με μεγαλύτερη ασφάλεια για την υγεία μας.
Επειδή, η καθυστέρηση από την πλευρά του Υπουργείου Σας των προαπαιτούμενων ενεργειών εκθέτει σε κίνδυνο τη ζωή μας και σε κάθε περίπτωση μάς καθιστά αβοήθητους.
Επειδή έχετε τη δυνατότητα να επιταχύνετε την έναρξη των ενεργειών Σας προκειμένου να προχωρήσει γρήγορα η διαδικασία απαλλοτρίωσης και της μετεγκατάστασης του οικισμού της Ακρινής σε οικισμό που δε θα έχει επιβαρυντικές για την ζωή μας επιπτώσεις.
Κύριε Υπουργέ, με την παρούσα επιστολή, σας εκφράζουμε την έντονη δυσφορία μας για τη δίχως τέλος δοκιμασία, που υφίστανται όλοι οι κάτοικοι του οικισμού της Ακρινής και επισημαίνουμε πως αποτελεί εξαιρετικής σημασίας ζήτημα να κηρυχθεί άμεσα η απαλλοτρίωση του οικισμού και να ξεκινήσει η μετεγκατάσταση των μονίμων κατοίκων. Γιατί το αίτημα για την μετεγκατάσταση της ΑΚΡΙΝΗΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΟ ΑΛΛΑ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΑΚΟΜΗ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΠΡΑΞΗ!!!
Με τιμή,
Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ανέργων και Περιβάλλοντος Ακρινής,
Κωνσταντίνος Χ. Πουτακίδης,
διά του πληρεξουσίου δικηγόρου
