Τα θεμέλια για μια ευρύτερη ενεργειακή συμμαχία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μπήκαν χθες με την επιτυχημένη τηλεδιάσκεψη μεταξύ των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας Κώστα Σκρέκα και των ομόλογών του από Ισραήλ, Κύπρο, Βουλγαρία, Σερβία, Ρουμανία και Ουγγαρία.
Δύο ημέρες μετά την κύρωση από τη Βουλή της συμφωνίας για τον IGB, το ελληνικό υπουργείο Ενέργειας πρωτοστατεί στη στήριξη και προώθηση του East Med ενός έργου το οποίου αν γίνει θα αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ευρώπη πολλαπλασιάζοντας τους δρόμους του αερίου.
Η απόφαση και των επτά υπουργών (Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρο, Βουλγαρία, Σερβία, Ρουμανία και Ουγγαρία) να απευθύνουν κοινή επιστολή στήριξης του μεγαλεπίβολου porject στην Κομισιόν, 5 εκ των οποίων είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί την αρχή μιας συμμαχίας που το έργο χρειάζεται για να προωθηθεί. Σημειώνεται ότι για πρώτη φορά το έργο βρήκε συμμάχους στην Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια.
Δημιουργήθηκε έτσι μια πρώτη γέφυρα με κράτη της γειτονιάς της Ελλάδας, ώστε σταδιακά να γίνει ακόμη μεγαλύτερη η ενεργειακή συμμαχία με τη συμμετοχή και άλλων κρατών.
Τα πλούσια κοιτάσματα του Λεβιάθαν που ανήκουν στο Ισραήλ αλλά και οι εναλλακτικές οδεύσεις του φυσικού αερίου που θα παρέχει σύντομα η χώρα μας, από την οποία περνάει ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB και θα δημιουργηθεί και ο πλωτός σταθμός Αλεξανδρούπολη, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια τέτοια συμμαχία. Γιατί ανταποκρίνονται σε μια σημαντική ανάγκη που έχουν τα κράτη των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης τις διαφοροποιημένες πηγές φυσικού αερίου.
Το φιλόδοξο έργο του αγωγού EastMed, έρχεται στο επίκεντρο, καθώς το ενδεχόμενο εξαγωγής φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς τις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης θα ενισχύσει την οικονομική βιωσιμότητα του αγωγού EastMed λειτουργώντας συμπληρωματικά στην ιταλική αγορά.
Διαφοροποίηση της Ρουμανίας στην κοινή δήλωση
Σημειώνεται ωστόσο ότι ο υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας δεν συνυπέγραψε την κοινή δήλωση που εκδόθηκε με το πέρας της διάσκεψης, αν και υπέγραψε την κοινή επιστολή στην Κομισιόν. Σύμφωνα με πληροφορίες, είχε κάποιες επιφυλάξεις και θέλησε να μη υπογράψει τώρα την κοινή δήλωση, αν και στήριξε το project του East Med υπογράφοντας την επιστολή που θα σταλεί στην Επίτροπο Ενέργειας.
Στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε με το πέρας της διάσκεψης, οι υπουργοί Ενέργειας της Κύπρου, του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας και της Σερβίας συμφωνούν ότι ο αγωγός EastMed αποτελεί βιώσιμη και στρατηγική επιλογή για ενίσχυση της ασφάλειας προμήθειας φυσικού αερίου τόσο της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης όσο και της Μεσογείου, αξιοποιώντας υφιστάμενες και μελλοντικές περιφερειακές υποδομές αερίου.
Παράλληλα, τονίζουν ότι για τον ίδιο στόχο σημαντική είναι η διαφοροποίηση των πηγών και διαδρομών φυσικού αερίου, το οποίο και αναγνωρίζουν ως κρίσιμο καύσιμο – γέφυρα για τη μακροπρόθεσμη μετάβαση των χωρών τους σε ένα κλιματικά ουδέτερο ενεργειακό μείγμα.
Το κείμενο της κοινής δήλωσης
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Κοινής Δήλωσης των Υπουργών Ενέργειας μετά από την ολοκλήρωση της τηλεδιάσκεψης:
Κοινή δήλωση μετά από την πολυμερή τηλεδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας επτά κρατών για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της Ενέργειας και τη διερεύνηση ευκαιριών και πλεονεκτημάτων του αγωγού φυσικού αερίου East Med.
Μετά από την πρόσκληση του Υπουργού Ενέργειας τους Ισραήλ, Δρ. Yuval Steinitz, οι Υπουργοί Ενέργειας της Κύπρου, της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας και της Σερβίας είχαν τηλεδιάσκεψη, στις 28 Ιανουαρίου 2021, προκειμένου να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της Ενέργειας, να αυξήσουν την ενεργειακή ασφάλεια, να δώσουν ώθηση στην οικονομική ευημερία και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των λαών στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο, την Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Οι Υπουργοί αναγνωρίζουν τη σημασία του φυσικού αερίου ως κρίσιμου μεταβατικού καυσίμου το οποίο θα διευκολύνει την μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση προς μία δραστική μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Υπουργοί Ενέργειας τονίζουν ότι η ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω της διαφοροποίησης των εναλλακτικών πηγών προμήθειας και των οδεύσεων.
Έχοντας αυτό υπόψη, οι Υπουργοί Ενέργειας εξέφρασαν την στήριξή τους για τον αγωγό φυσικού αερίου East Med, ο οποίος θα αξιοποιήσει περιφερειακές υποδομές φυσικού αερίου όπως τους αγωγούς IGB, IBS, IBR, IRH και άλλους. Το εν λόγω εγχείρημα αποτελεί μία βιώσιμη και στρατηγική επιλογή για την αύξηση της ασφάλειας σε ότι αφορά την προμήθεια φυσικού αερίου στις περιοχές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κεντρικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας.
Για να μεγιστοποιηθεί το όφελος από τη συνεργασία, οι Υπουργοί συζήτησαν επίσης τους βέλτιστους τρόπους για την ανάληψη συλλογικών δράσεων και συνεργασιών στους τομείς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, των εναλλακτικών καυσίμων, της προώθησης της καινοτομίας και κοινών πιλοτικών προγραμμάτων.
Οι Υπουργοί Ενέργειας συμφώνησαν στη διεξαγωγή μίας ακόμα συνάντησης στο άμεσο μέλλον προκειμένου να συζητήσουν εφικτούς τρόπους για να κάνουν λειτουργική τη συνεργασία τους και να συστήσουν μία ad hoc ομάδα εργασίας σε επίπεδο ειδικών για την παροχή τεχνικής υποστήριξης στους Υπουργούς.
Ποιος είναι ο East Med
Ο διασυνδετήριος αγωγός Eastern Mediterranean (EastMed) έχει ως στόχο την απευθείας μεταφορά φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Φυσικού Αερίου, μέσω της Ελλάδας. Η αρχική δυναμικότητα του αγωγού είναι 10 δισ. κυβ. μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.
Ο αγωγός EastMed ακολουθεί υποθαλάσσια όδευση προς την Κύπρο, στη συνέχεια προς τις ακτές της Κρήτης και ακολούθως, μέσω της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας ως τις ακτές της Θεσπρωτίας και την Ιταλία.
Στο Φλωροβούνι της Θεσπρωτίας, ο αγωγός EastMed μπορεί να συνδεθεί με το έργο του αγωγού ΠΟΣΕΙΔΩΝ, ενισχύοντας περαιτέρω την ολοκλήρωση της αγοράς ενέργειας της ΕΕ με τις νέες ανακαλύψεις στη λεκάνη της Λεβαντίνης.
