Στο σημείο «μηδέν» φαίνεται να είναι ο ευρωπαϊκός ενεργειακός τομέας όπου η φθηνότερη, πλέον, καθαρή ενέργεια θέτει σοβαρά εν αμφιβόλω την οικονομική βιωσιμότητα της παραγωγής άνθρακα μέσα στην επόμενη δεκαετία, όπως σημειώνει ο εκτελεστικός διευθυντής μιας από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες στην Ευρώπη, Francesco Starace, chief executive της Enel, μιλώντας στους Financial Times.
Υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, πως τα διαρκώς μειούμενα κόστη ηλιακής και αιολικής ενέργειας «δείχνουν» την έξοδο από την αγορά σε πηγές ενέργειας όπως ο άνθρακας ή άλλες πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εντάσεως άνθρακα, γεγονός που επιτάσσει από τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες να καταστήσουν ένα σχέδιο για την αναπλήρωση των θέσεων εργασίας που θα χαθούν.
«Η στιγμή “ορόσημο” για τον άνθρακα είναι μπροστά μας, ενώ για κάποιες χώρες είναι ήδη εδώ, και αυτό πρόκειται να αγκαλιάσει όλες τις χώρες της Ευρώπης», ανέφερε σχετικά το υψηλόβαθμο στέλεχος της Enel.
Ειδικότερα, ζητήματα προς διερεύνηση παραμένουν τεχνικές και πρακτικές πλευρές της ενεργειακής μετάβασης σε ότι αφορά τον άνθρακα, καθώς πρέπει να υπάρξει ένα σχέδιο διαχείρισης των μονάδων που αποσύρονται, των θέσεων που θα εκλείψουν σε βάθος δεκαετίας και εικοσαετίας, καθώς και θέματα που αφορούν περισσότερο δραστηριότητες της βιομηχανίας.
Πως θα κρατηθεί ο κόσμος που χτίστηκε με πρώτη ύλη τον άνθρακα;
Σύμφωνα με την εμπορική ένωση άνθρακα, την Euracoal, η βιομηχανία άνθρακα απασχολεί 185,000 ανθρώπους σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε ορισμένες χώρες όπως Γερμανία και Ισπανία, έχουν ήδη κλείσει ορισμένα ορυχεία και έχει γίνει προσπάθεια να εξευρεθούν νέες δουλειές για τους πρώην ανθρακωρύχους.
Πρόσθεσε δε, ότι η χρήση της τεχνολογίας για την διαχείριση της δυναμικότητας και της διανομής ισχύος, καθώς και η συνεχιζόμενη πτώση του κόστους κατασκευής μονάδων παραγωγής καθαρής ενέργειας σηματοδοτεί πως τα οικονομικά της καθαρής ενέργειας κερδίζουν έδαφος έναντι των περισσότερο ρυπογόνων μορφών ενέργειας, οι οποίες και θα πάψουν να είναι ανταγωνιστικές.
Δικαιώματα ρύπων, ο μόνιμος πονοκέφαλος της βιομηχανίας άνθρακα
Ένα ακόμη σημαντικό «χτύπημα» στη βιωσιμότητα της παραγωγής ενέργειας με άνθρακα στην Ευρώπη προέρχεται από την αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων ρύπων από τις αρχές του 2018, και τα οποία χρησιμοποιούνται από τις αντίστοιχες μονάδες για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα που εκλύουν. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προβλέψεις και οι εκτιμήσεις μιλούν για ανοδική τάση το επόμενο διάστημα και τα επόμενα χρόνια, γεγονός που επιτείνει ακόμη περισσότερο τους όρους βιωσιμότητας των ανθρακικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Επιπλέον, ο επικεφαλής της Enel υπογραμμίζει πως «την στιγμή που το κόστος αιολικών και ηλιακών θα φτάσει να ανταγωνίζεται τις ήδη αποπληρωμένες παλιές μονάδες άνθρακα, τότε είναι και η στιγμή που η παλιά τεχνολογία θα πεθάνει».
Αναγκαία η χάραξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου μετάβασης
Απευθυνόμενος στην βιομηχανία άνθρακα και τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, και έχοντας διατελέσει πρόεδρος της Eurelectic τονίζει την σημασία να υπάρξει η κατάλληλη προετοιμασία και σχέδιο προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και έγκαιρα οι προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης, αποσύροντας πλέον τον άνθρακα από το προσκήνιο της ηλεκτροπαραγωγής.
Κοιτώντας κανείς το κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά, εύκολα διαπιστώνει 28 διαφορετικές ενεργειακές πολιτικές και ιδίως σε χώρες όπως Πορτογαλία, Πολωνία, Γερμανία ή Γαλλία και οι οποίες είναι και οι άμεσα ενδιαφερόμενες στη συζήτηση περί δίκαιης μετάβασης από τον άνθρακα.
Η ελληνική περίπτωση κατ’ακολουθίαν
Ανάλογες προκλήσεις και προβληματισμούς, αν όχι σε εντονότερο βαθμό, χαρακτηρίζει την ενεργειακή πραγματικότητα της Ελλάδας και ιδιαίτερα συγκεκριμένες περιφέρειες της χώρας, όπως η Δυτική Μακεδονία, όπου και η κοινωνική, οικονομική δραστηριότητα του τόπου είναι στενά συνδεδεμένη με την λειτουργία των ορυχείων λιγνίτη και των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.
