H νέα γεωπολιτική σημασία της Αλεξανδρούπολης
Του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΟΥΣΑΝΤΑ
Αντιστράτηγου εα
Η περιοχή της Αλεξανδρούπολης αποτελεί μία παραθαλάσσια όμορφη γεωγραφική περιοχή η οποία έχει τεράστια σημασία για την χώρα μας, την Βαλκανική χερσόνησο και γενικότερα την Ευρώπη καθώς είναι το σταυροδρόμι Ευρώπης – Ασίας και Ανατολής – Δύσης. Μια πόλη που διαθέτει εξαιρετικές συγκοινωνιακές υποδομές και προσβάσεις από όλη την Ευρώπη – Ασία.
Τελευταία η Αλεξανδρούπολη λόγω ιδιαίτερης δυναμικής που κατέχει ως γεωγραφική θέση έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον μεγάλων προκλήσεων – επενδύσεων σε ότι αφορά την επαναπροσέγγιση – αναδιάταξη στην Εθνική και Ευρωπαϊκή άμυνα, την ενέργεια, την διαμετακομιστική αξία των αγαθών και μέσων αλλά και γενικότερα μιας τεράστιας προοπτικής ανάπτυξης
1. Γραμμή Άμυνας. Για πρώτη φορά τα τελευταία 20 χρόνια το θέμα της παράνομης μετανάστευσης συνδέθηκε άμεσα με το κυριότερο εθνικό μας θέμα – της απειλής της εδαφικής μας ακεραιότητας. Ο Νομός Έβρου με αφετηρία την Αλεξανδρούπολη, αποτέλεσε την αποτροπή της παραβίασης των χερσαίων συνόρων από τους παράνομους εισβολείς και συνέβαλε έμπρακτα στην αξιοπιστία της χώρας μας ώστε να βελτιωθεί το απαραβίαστο των χερσαίων συνόρων μας σε όλο το μήκος του ¨Έβρου ποταμού με έργα υποδομής. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αιτία για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την FRONTEX και να ευαισθητοποιηθεί στο θέμα αυτό ακόμα περισσότερο.
2. Γεωστρατηγική Θέση. Η περίοπτη θέση της Αλεξανδρούπολης στη Βαλκανική, στην Ευρώπη και την Ασία, αποτελεί σημείο αναφοράς με σημαντικές συγκοινωνιακές υποδομές τις οποίες διαθέτει. Η Αλεξανδρούπολη διαθέτει αυτή τη στιγμή υποδομές συνδυασμένων μεταφορών αντάξιες της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας καθώς συνδέεται οδικώς με όλα τα κράτη της Ε.Ε. χωρίς να μεσολαβήσουν σύνορα τρίτων χωρών εκτός ΕΕ. Η γεωπολιτική θέση της πόλης είναι «κομβικό σημείο» γιατί μπορεί να παρακάμψει τα στενά του Βοσπόρου – Δαρδανέλια όπου υπάρχει ήδη μεγάλη κίνηση πλοίων με μεγάλες καθυστερήσεις αλλά και μεγάλη περιβαλλοντική ρύπανση.
3. Περιοχή Συγκέντρωσης Δυνάμεων. ΗΠΑ και ΝΑΤΟ αποδίδουν στην Αλεξανδρούπολη μεγάλη επενδυτική σημασία και σκοπεύουν να δημιουργήσουν δική τους ξεχωριστή βάση σε ένα μέρος μεγάλου στρατοπέδου της πόλης της Αλεξανδρούπολης. Ειδικά για την Νατοϊκή μεγάλη άσκηση «Defender 2021» από την Αλεξανδρούπολη έχει σχεδιασθεί να γίνει η μεγαλύτερη μετακίνηση στρατευμάτων και υλικού του αμερικανικού στρατού από τις ΗΠΑ προς Βουλγαρία και Ρουμανία για τις ανάγκες της άσκησης.
4. Λιμένας. Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του Οργανισμού Λιμένα Αλεξανδρούπολης από το ΤΑΙΠΕΔ σε σύντομο χρονικό διάστημα (εντός του 2021) θα αναδείξουν τη διασύνδεση του λιμανιού με την Εγνατία Οδό. Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης με πολύ μεγάλες υποδομές και φυσικά λόγω της γεωγραφικής της θέσης προσδίδει στο λιμάνι ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεωστρατηγικό ρόλο για το μέλλον της Θράκης και την Ελλάδα γενικότερα. Επιπλέον η δυναμική του λιμανιού είναι τέτοια που θα μπορεί να πραγματοποιεί συνδυασμένη μεταφορά πλοίου-τρένου, επανεργοποιώντας το σιδηροδρομικό δίκτυο του Νομού Έβρου και διασφαλίζει για τον λιμένα ικανό στρατηγικό βάθος σε Βαλκάνια και Ανατολική Ευρώπη.
5. Διεθνές Αεροδρόμιο. Ο Διεθνής Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης ‘’Δημόκριτος’’ αποτελεί τον βορειότερο Αερολιμένα τόσο της χώρας όσο και της ΕΕ, είναι το πρώτο σημείο εισόδου Shengen σε ηπειρωτικό Αεροδρόμιο προς Ανατολάς με εξυπηρέτηση πολλών διεθνών πτήσεων και βρίσκεται σε θέση ιδιαίτερης γεωστρατηγικής σημασίας.
Σε απόσταση λιγότερη του ενός χιλιομέτρου ενώνονται μεταξύ τους η σιδηροδρομική γραμμή, η Εγνατία οδός τόσο με τον κάθετο άξονα της όσο και με τον κύριο άξονα της καθώς και το λιμάνι της πόλης. Ο διαρκώς αναπτυσσόμενος Αερολιμένας βρίσκεται πλέον από πλευράς κίνησης μέσα στα τρία πρώτα κρατικά αεροδρόμια και κινείται συνεχώς ανταγωνιστικά όσον αφορά τις εσωτερικές πτήσεις προς τα υπόλοιπα Αεροδρόμια της χώρας ενώ διαθέτει πλέον και ένα σύγχρονο terminal ιδιαίτερα μεγάλο. Η γειτνίαση του με την Τουρκία και την Βουλγαρία, η παρουσία του κοντά στην μεθόριο αλλά και η δυναμική του σε συνδυασμό με την εμπειρία των εξαιρετικών στελεχών της ΥΠΑ έχουν δώσει τα τελευταία χρόνια έναν ρόλο διεθνή. Χωρίς να διαταραχθούν οι τακτικές πολιτικές πτήσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί το αεροδρόμιο για μετακινήσεις στρατιωτικού προσωπικού καθώς και για στρατηγικές μεταφορές υλικών και μέσων τόσο του ΝΑΤΟ όσο και των ΗΠΑ. Οι εγκαταστάσεις του, οι χωρητικότητες του πεδίου ελιγμών του και το ικανό μήκος του διαδρόμου προσγείωσης του αεροδρομίου δύναται να εξυπηρετεί άνετα πολλά μεγάλα αεροσκάφη ταυτόχρονα.
Επιπλέον αξιοποιείται πλήρως και ο παλαιός διάδρομος προσγείωσης στον οποίο κατά καιρούς σταθμεύουν και επιχειρούν μεγάλος αριθμός ελικοπτέρων τόσο ελληνικών όσο και αν χρειαστεί συμμαχικών.
Έτσι ο ρόλος του αεροδρομίου της Αλεξανδρούπολης στην εθνική πολιτική και η σημασία του ξεφεύγουν από τα στενά όρια ενός απλού αεροδρομίου και το καθιστούν κομβικό μοχλό ανάπτυξης και συμβολής τόσο στην τοπική οικονομία όσο και στα ευαίσθητα θέματα της άμυνας (Ελληνικής και Συμμαχικής)
6. Ν. Ζουράφα. Στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Σαμοθράκης βρίσκεται η μικρή ακατοίκητη βραχονησίδα Ζουράφα ή Λαδόξερα. Ανήκει στις προστατευόμενες περιοχές του πανευρωπαϊκού προγράμματος NATURA 2000 και αποτελεί το βορειοανατολικότερο άκρο της ελληνικής θαλάσσιας επικράτειας. Αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η Ζουράφα έχει χωρικά ύδατα 6 ναυτικών μιλίων και φυσικά επεκτείνει τα θαλάσσια σύνορα μας γεγονός που αποτελεί μεγάλο ανασταλτικό παράγοντα ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό για τα επεκτατικά σχέδια της γείτονας χώρας.
7. Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο. Η πόλη πρόκειται να αναβαθμιστεί σε ενεργειακό κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου, δεδομένης της προωθούμενης κατασκευής του πλωτού σταθμού αποθήκευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και επαναεριοποίησης στα ανοικτά της Αλεξανδρούπολης. Η GASTRADE αποτελεί την εταιρεία ανάπτυξης και υλοποίησης του υπεράκτιου τερματικού σταθμού παραλαβής και αεριοποίησης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου στην Αλεξανδρούπολη. Το έργο είναι κομβικής σημασίας και πρόκειται να εξασφαλίσει εναλλακτικές ποσότητες φυσικού αερίου των χωρών των Βαλκανίων και γενικότερα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ως αποτέλεσμα το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης θα καταστεί μια πύλη για εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου που θα εξυπηρετεί τα σχέδια εισαγωγής φυσικού αερίου σε περιοχές που είχε πρόσβαση στο παρελθόν μόνο το Ρωσικό φυσικό αέριο.
8. Αγωγός Φυσικού Αερίου TAP. Η ολοκλήρωση του αγωγού TAP (Trans Adriatic Pipeline) με έναρξη εμπορικής λειτουργίας στα τέλη του 2020 και του συγγενικού του Ελληνο-βουλγαρικoύ – IGB (έναρξη το 2021) εκτιμάται ότι θα αναβαθμίσει την γεωπολιτική αξία της Αλεξανδρούπολης. Ο αγωγός θα ξεκινήσει από τους Κήπους στα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία όπου θα διασυνδεθεί με τον αγωγό φυσικού αερίου Ανατολίας (TANAP). Το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού θα ξεκινήσει κοντά στην Αλβανική πόλη Fier και θα διασχίσει την Αδριατική για να συνδεθεί στο Ιταλικό δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου στη Νότια Ιταλία.
9. Σιδηροδρομική Νέα Σύνδεση με Βουλγαρία. Η προοπτική της Αλεξανδρούπολης είναι να μεταμορφωθεί σε ένα σύγχρονο διαμετακομιστικό κέντρο το οποίο θα επικοινωνεί με την Μαύρη Θάλασσα και με ένα μοντέρνο – σύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο μεταξύ Μπουργκάς και Αλεξανδρούπολης. Σε πρώτο χρόνο προτεραιότητα είναι η σιδηροδρομική σύνδεση με ηλεκτροκίνηση, από την Αλεξανδρούπολη προς το Ορμένιο και έως τα σύνορα με την Βουλγαρία, έργο το οποίο προβλέπεται να επιταχυνθεί μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Το μεγάλο πλεονέκτημα της σύνδεσης Αλεξανδρούπολη Μπουργκάς έγκειται στην παράκαμψη των στενών του Βοσπόρου, με στόχο την προσέλκυση μεταφορών (σιδηρόδρομος / πλοίο) μεταξύ χωρών της Μέσης και Άπω Ανατολής και χωρών της Μαύρης Θάλασσας και της Ανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον δεδομένου του φόρτου διελεύσεων στα στενά του Βοσπόρου, που σημαίνουν πολύωρες, ακόμη και ολιγοήμερες καθυστερήσεις στη διέλευση πλοίων, η λειτουργία της σιδηροδρομικής σύνδεσης Αλεξανδρούπολης – Μπουργκάς εκτιμάται ότι θα αποτελέσει συμφέρουσα εναλλακτική λύση στην διακίνηση μέσων και αγαθών.
10. Τουρισμός Σήμερα η πόλη της Αλεξανδρούπολης έχει αναπτύξει όλες τις μορφές τουρισμού σε συνδυασμό με την σύνδεση που υπάρχει με το πανέμορφο νησί της Σαμοθράκης και την περιήγηση στο Δέλτα του Ποταμού Έβρου ή το Δάσος της Δαδιάς, ή την Αρχαία Μεσημβρία. Όλες οι μορφές του τουρισμού ενυπάρχουν όπως ο αγροτουρισμός, ο περιηγητικός τουρισμός, ο πολιτιστικός τουρισμός, ο συνεδριακός τουρισμός αλλά και ο τουρισμός της πόλης με τις θαυμάσιες οργανωμένες παραλίες που διαθέτει η ευρύτερη περιοχή της πόλης. Ως εκ τούτου η τουριστική ανάπτυξη αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο τουρισμού με την αξιοποίηση του εξαιρετικού ξενοδοχειακού δυναμικού που διαθέτει η πόλη σε συνδυασμό με τις θαλάσσιες, οδικές σιδηροδρομικές και αεροπορικές συγκοινωνιών.
Από τα παραπάνω διαφαίνεται ότι η Αλεξανδρούπολη ακολουθεί πλέον ταχείς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης υπερβαίνοντας τους 80.000 κατοίκους μαζί με τα παραπλήσια χωριά που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή προσφέροντας υψηλή ποιότητα ζωής με περιβαλλοντική ισορροπία και έντονη πολιτιστική δραστηριότητα. Θεωρείται βέβαιο ότι οι παραπάνω γεωπολιτικές αλλαγές της πόλης θα δώσουν την αναγκαία ελκυστικότητα σε νέες επενδύσεις προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας και νέα δυναμική σε μια πόλη που έχει τεράστια προοπτική.
