Του Γιώργου Ι. Δουκίδη
Τη τελευταία πενταετία υπήρξε μια μετεωρική αύξηση του αριθμού των καινοτόμων ελληνικών startups, στις χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας που δημιούργησαν και στις χρηματοδοτήσεις/επενδύσεις που κατάφεραν να προσελκύσουν.
Παράλληλα έγιναν σημαντικά βήματα στη λειτουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος με τα διαφορά funds που δημιουργήθηκαν από την ΕΑΤΕ, της λειτουργίας του Elevate Greece, των Spin-Offs από τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, των αρκετών Προγραμμάτων Ανοικτής Καινοτομίας από μεγάλες επιχειρήσεις, της αποδοτικής λειτουργίας Κέντρων Επιχειρηματικής Επώασης κ.λπ.
Για να συνεχίσει όμως αυτή η αναπτυξιακή προοπτική, με στόχο τα καινοτόμα Startups να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ΑΕΠ και η Ελλάδα να γίνει ένα περιφερειακό κέντρο προσέλκυσης και ανάπτυξης καινοτόμου επιχειρηματικότητας διεθνούς εμβέλειας, είναι αναγκαίο να αναβαθμιστούν περαιτέρω όλες οι σχετικές πρωτοβουλίες (ή ξεκινήσουν νέες δράσεις) στους παρακάτω επτά πυλώνες στρατηγικής, με συντονισμό σε επίπεδο προεδρίας της κυβέρνησης.
Διευκόλυνση λειτουργίας και οικονομική στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων. Με δράσεις όπως: περαιτέρω οικονομική στήριξη των υπό σύσταση/ Νεοσύστατων Νεοφυών Επιχειρήσεων, την αναδιάρθρωση της εταιρικής δομής ΙΚΕ ώστε να γίνει ουσιαστικά χαμηλού ρίσκου ιδιαίτερα στις περιπτώσεις μεταφοράς τεχνολογίας, την υλοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης (Stock-Options) στους εργαζομένους στις ΙΚΕ, και ενίσχυσης νεοφυών επιχειρήσεων με προοπτική την είσοδο στο Χρηματιστήριο Αθηνών ιδιαίτερα τώρα που προγραμματίζουν τα funds του EIF τις στρατηγικές Exit.
Ενίσχυση των χρηματοδοτικών εργαλείων. Με δράσεις όπως: φορολογικά κίνητρα σε ιδιώτες και επιχειρήσεις για επενδύσεις σε VC Funds όπως τα αντίστοιχα για τα startups, συνεχές ανοιχτό παράθυρο δημιουργίας νέων Funds στα πρότυπα της ΕΑΤΕ και κίνητρα για ιδιωτική συμμετοχή, περαιτέρω δυνατότητα πολλαπλής διεύρυνσης και στήριξης υπαρχόντων VC Funds, δημιουργία περιφερειακών εξειδικευμένων VC Funds (όπως για παράδειγμα στις τεχνολογίες άμυνας, πράσινης ναυτιλίας, ενέργειας, αγροδιατροφής) και στοχευμένου προγράμματος επικύρωσης επιχειρηματικών ιδεών (Proof-of-Concept).
Στήριξη της επιχειρηματικής ωρίμανσης. Με δράσεις όπως: πιστοποίηση και ενίσχυση των δομών φιλοξενίας νεοφυών επιχειρήσεων, κίνητρα σε εδραιωμένες επιχειρήσεις για υποστήριξη της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, προγράμματα ανοικτής καινοτομίας σε όλους τους εξωστρεφείς κλάδους για τη συνεργασία εδραιωμένων και νεοφυών επιχειρήσεων, υποστήριξη μη-κερδοσκοπικών οργανισμών επιχειρηματιών για διεθνή επέκταση και δικτύωση των νεοφυών επιχειρήσεων, και τέλος οργανωμένες δράσεις ενημέρωσης του συνολικού οράματος και προσέλκυσης επενδυτών, νέων επιχειρηματιών και ερευνητών.
Επιχειρηματική αξιοποίηση της έρευνας. Με δράσεις όπως: δημιουργία και προώθηση επιτυχημένων περιπτώσεων (success Stories και Exemplary Cases) μέσω ενίσχυσης των υποδομών μεταφοράς τεχνολογίας, οργανωμένη εκπαίδευση ερευνητών στην επιχειρηματική αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, κίνητρα για ερευνητές στην αξιοποίηση διανοητικής ιδιοκτησίας, ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων και δημιουργία νέων επιχειρηματικών ομάδων με συμπληρωματικές δεξιότητες, προώθηση συνεργασιών μεταξύ φορέων του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα για την αξιοποίηση της έρευνας.
Ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας. Με δράσεις όπως: αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και πιστοποίηση των οργανωμένων ερευνητικών εργαστηρίων ΑΕΙ, ενίσχυση των πιστοποιημένων ερευνητικών εργαστηρίων για προσφορά υπηρεσιών και συνεργασία με οργανισμούς/επιχειρήσεις, περαιτέρω προώθηση και στήριξη των βιομηχανικών διδακτορικών, ενίσχυση των επενδύσεων των ιδιωτικών επιχειρήσεων σε έρευνα και ανάπτυξη, οργανωτική αναδιάρθρωση και περιορισμός γραφειοκρατικών διαδικασιών για ερευνητικούς φορείς όπως ΕΛΚΕ και ερευνητικά κέντρα, υποχρεωτικές δράσεις αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε R&D προγράμματα με χρηματοδότηση του δημοσίου.
Ανάδειξη της χώρας σε διεθνή κόμβο τεχνολογικής καινοτομίας. Με δράσεις όπως: προσέλκυση κορυφαίων ΑΕΙ του εξωτερικού για δημιουργία μόνιμων εκπαιδευτικών και ερευνητικών δομών/οργανισμών, δημιουργία και ενίσχυση της ελληνικής επιστημονικής διπλωματίας, δημιουργία διεθνών κέντρων ψηφιακής τεχνολογικής πρωτοπορίας σε σημαντικούς κλάδους της εθνικής οικονομίας, δημιουργία μεγάλων περιφερειακών επιχειρηματικών πάρκων τεχνολογικής καινοτομίας σε περιοχές με διεθνώς αναγνωρισμένη ερευνητική δραστηριότητα, δημιουργία περιφερειακών κέντρων προσέλκυσης R&D μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών σε περιοχές με ποιοτικά πανεπιστημιακά τμήματα STEM, λειτουργία συνεργατικών σχηματισμών (Clusters) τεχνολογικής καινοτομίας σε κλάδους με εξαγωγικό προσανατολισμό.
Ενίσχυση του επιστημονικού/ερευνητικού δυναμικού, αξιοποιώντας τη διασπορά και έμφαση στη συμπερίληψη/ διαφορετικότητα. Με δράσεις όπως: ενθάρρυνση του επαναπατρισμού (Return Option) και ανάσχεση εκροών επιστημονικού ανθρώπινου δυναμικού, δράσεις προσέλκυσης και αξιοποίησης των κοινοτήτων Ελλήνων του εξωτερικού (Diaspora Option), οργανωμένη προσέλκυση νέων επιστημόνων από τρίτες αναπτυσσόμενες χώρες και ψηφιακών νομάδων, στόχευση στη συμπερίληψη (Inclusion) και διαφορετικότητα (Diversity) στις Νεοφυείς Επιχειρήσεις, διερεύνηση και περαιτέρω αξιοποίηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης στους κλάδους της έρευνας και καινοτομίας.
* Γεώργιος Ι. Δουκίδης, Καθηγητής Ηλεκτρονικού Επιχειρείν, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του EGG-Eurobank
