Σε μια ευρεία νομοθετική παρέμβαση που αναμορφώνει ριζικά το τοπίο των μετακινήσεων, των υποδομών και της οδικής ασφάλειας στη χώρα, προχωρά το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Από την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, ο Αναπληρωτής Υπουργός, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών», καλώντας τους κοινωνικούς εταίρους και τους πολίτες να καταθέσουν τις προτάσεις τους έως την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 21:00.
Οι κεντρικοί άξονες και ο σκοπός της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο φιλοδοξεί να απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις της βιώσιμης κινητικότητας και της ασφάλειας. Στους κύριους σκοπούς του περιλαμβάνονται:
- Η αυστηροποίηση του πλαισίου τεχνικού ελέγχου οχημάτων (ΚΤΕΟ) με έμφαση στον έλεγχο μικροσωματιδίων και τον εκσυγχρονισμό των πρατηρίων καυσίμων.
- Η διασφάλιση της αξιοπιστίας των συγκοινωνιακών φορέων και η βελτίωση της προσβασιμότητας για το επιβατικό κοινό.
- Η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης και η μείωση των ρύπων, παράλληλα με την προώθηση των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) για την αποσυμφόρηση των πόλεων.
- Η θεσμική αναβάθμιση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας και η ρύθμιση των Πρότυπων Προτάσεων για τις υποδομές.
Η ΣΤΑΣΥ αναλαμβάνει πλήρως τις Γραμμές 2 και 3
Στο πλαίσιο του συνολικού μετασχηματισμού των συγκοινωνιακών φορέων, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μια κομβική ρύθμιση για τη λειτουργία του Μετρό της Αθήνας. Με την προσθήκη ειδικής παραγράφου στον νόμο 3920/2011, ορίζεται ότι από την 1η Μαρτίου 2026, η διαχείριση και η εκμετάλλευση του δικτύου των Γραμμών 2 και 3 μεταβιβάζεται επίσημα από την «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.» στη «ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε.» (ΣΤΑΣΥ).
Η παραχώρηση αυτή θα γίνει χωρίς αντάλλαγμα και αφορά το σύνολο των υποδομών: από τους σταθμούς και τις αναγκαίες εγκαταστάσεις μέχρι τα οχήματα (συρμούς), τα υλικά και τα τεχνικά μέσα.
«Ασπίδα» στους ελεγκτές και αυστηρές ποινές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την προστασία των εργαζομένων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ). Με το Άρθρο 23, οι ελεγκτές κομίστρου σε Μετρό, Ηλεκτρικό, Τραμ και λεωφορεία εξομοιώνονται με δημοσίους υπαλλήλους κατά τον Ποινικό Κώδικα. Κάθε επίθεση εναντίον τους (εξύβριση, απειλή ή σωματική βλάβη) θα επιφέρει αυτεπάγγελτη δίωξη, χωρίς να απαιτείται μήνυση από το θύμα, ενώ οι ποινές θα είναι ιδιαίτερα αυστηρές βάσει του άρθρου 315Α.
Παράλληλα, θεσπίζεται νέα πολιτική προστίμων σε Αθήνα (ΟΑΣΑ) και Θεσσαλονίκη (ΟΣΕΘ). Τα πρόστιμα παύουν να είναι πολλαπλάσια της τιμής του εισιτηρίου και ορίζονται σταθερά:
- 100 ευρώ για το πλήρες εισιτήριο και 50 ευρώ για το μειωμένο.
- Έκπτωση 50% παρέχεται αν ο παραβάτης εκδώσει κάρτα απεριορίστων διαδρομών (τουλάχιστον 30 ημερών) εντός προθεσμίας.
- Σε περίπτωση μη πληρωμής εντός 60 ημερών, το πρόστιμο διαβιβάζεται στην Εφορία και τριπλασιάζεται (στην υπόλοιπη επικράτεια πενταπλασιάζεται).
Οι έλεγχοι θα διενεργούνται από εντεταλμένους υπαλλήλους των φορέων ή εξουσιοδοτημένων ιδιωτικών εταιρειών, οι οποίοι έχουν δικαίωμα να ζητήσουν τη συνδρομή της Αστυνομίας για την ταυτοποίηση στοιχείων. Επιπλέον, εισάγονται βαριές χρηματικές ποινές (10.000€ – 40.000€) ή υποχρεωτική κοινωφελής εργασία για όσους προκαλούν φθορές σε υποδομές των συγκοινωνιών.
Αναδιοργάνωση φορέων
Στη Θεσσαλονίκη, ο Ο.Σ.Ε.Θ. αναβαθμίζεται σε κυρίαρχο φορέα, αναλαμβάνοντας τον πλήρη έλεγχο, τον σχεδιασμό και την οικονομική διαχείριση όλων των μέσων (λεωφορεία, Μετρό, θαλάσσιες μεταφορές). Ο οργανισμός θα έχει την αποκλειστικότητα στην ανάθεση έργου, τον καθορισμό του ενιαίου εισιτηρίου και την εγκατάσταση υποδομών (στάσεις, λωρίδες ΜΜΜ) χωρίς να απαιτείται άδεια από τους Δήμους.
Στην Αθήνα, η Ο.ΣΥ. Α.Ε. αποκτά τη δική της Σχολή Οδηγών. Θα μπορεί να προσλαμβάνει υποψηφίους, καλύπτοντας το κόστος εκπαίδευσης, υπό τον όρο της πενταετούς παραμονής στην εταιρεία. Σε περίπτωση αποτυχίας στις εξετάσεις ή πρόωρης αποχώρησης, ο εργαζόμενος θα υποχρεούται να επιστρέψει τα δίδακτρα. Επιπλέον, για το 2025, προβλέπεται bonus επίτευξης στόχων για τους εργαζόμενους των ΟΑΣΑ, ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ, εφόσον οι εταιρείες παρουσιάσουν κερδοφορία.
Για τους υφιστάμενους οδηγούς συλλογικών μέσων, αυστηροποιείται ο έλεγχος με ετήσιες υποχρεωτικές ιατρικές εξετάσεις και τήρηση ψηφιακού μητρώου από τις Περιφέρειες, διασφαλίζοντας την ικανότητα και το ήθος του προσωπικού.
Μεταφορές ΑμεΑ, Ταξί και ΚΤΕΛ
Το νομοσχέδιο δείχνει ιδιαίτερη μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία, χορηγώντας ειδικές άδειες οχημάτων Ε.Δ.Χ. (μαύρου χρώματος) σε φορείς όπως ο Πανελλήνιος Σύλλογος Παραπληγικών (9 άδειες στην Αττική, 4 στη Θεσσαλονίκη). Τα οχήματα αυτά θα προορίζονται αποκλειστικά για ΑμεΑ, με πρόστιμο 1.000€ για τους παραβάτες.
Στον τομέα των ΚΤΕΛ, ορίζεται ότι οι άδειες κυκλοφορίας των λεωφορείων θα ανακαλούνται οριστικά εάν το όχημα μείνει εκτός λειτουργίας αδικαιολόγητα για πάνω από έναν μήνα (ή 4 μήνες λόγω βλαβών/παλαιότητας), εκτός αν ο ιδιοκτήτης αποδείξει έλλειψη υπαιτιότητας.
Στις μισθώσεις οχημάτων με οδηγό (Ε.Ι.Χ.), η ελάχιστη διάρκεια ορίζεται στις 3 ώρες (30 λεπτά στα νησιά το καλοκαίρι). Για Αττική και Θεσσαλονίκη καταργείται η υποχρέωση επιστροφής στην έδρα, ενώ από το 2027 όλα τα νέα οχήματα της κατηγορίας αυτής πρέπει να είναι ηλεκτρικά, με ελάχιστο τίμημα μίσθωσης τα 50€.
Ηλεκτροκίνηση – Τι προβλέπει το ν/σ
Η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια επιταχύνεται:
- Δωρεάν στάθμευση: Παρατείνεται η απαλλαγή τελών στάθμευσης για ηλεκτρικά και χαμηλών ρύπων οχήματα σε όλους τους Δήμους έως τις 31/12/2026.
- Υποχρεωτικά ηλεκτρικά Ταξί: Από 1/1/2026, κάθε νέο ταξί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών (με εξαιρέσεις για οδηγούς άνω των 62 ετών ή περιπτώσεις καθυστέρησης επιδοτήσεων).
- Εταιρικά οχήματα: Διατηρείται η υποχρέωση το 25% των νέων εταιρικών οχημάτων να είναι ηλεκτρικά ή υβριδικά, με το μέτρο να επεκτείνεται από το 2026 και στις μακροχρόνιες μισθώσεις (leasing).
Τέλος, στις εμπορευματικές μεταφορές, εισάγονται αυστηρά διοικητικά πρόστιμα που κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης (έως 3.000€), με τη σημαντική προσθήκη ότι πλέον ευθύνη και πρόστιμο φέρει και ο υπεύθυνος φόρτωσης, εξισούμενος με τον ιδιοκτήτη του οχήματος.
Αναβάθμιση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.)
Το σχέδιο νόμου κλείνει με τη θωράκιση της Α.Π.Α., η οποία καθίσταται ο αποκλειστικός εθνικός επόπτης για την αεροπορική ασφάλεια, τα αεροδρομικά τέλη, τα δικαιώματα των επιβατών και τη λειτουργία των Drones. Η Αρχή θα είναι υπεύθυνη για την έκδοση αδειών ελικοδρομίων και την προστασία από έκνομες ενέργειες, σε συνεργασία με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.
Το υπό διαβούλευση ν/σ εδώ
