Του Χάρη Φλουδόπουλου
Με το μεγαλύτερο επενδυτικό πλάνο που έχει παρουσιαστεί ποτέ για τα ελληνικά δίκτυα διανομής φυσικού αερίου, η ΕΝΑΟΝ προχωρά σε μια βαθιά αναδιάταξη του χάρτη τροφοδοσίας της χώρας έως το 2031. Το συνολικό επενδυτικό πακέτο του 1 δισ. ευρώ για την Ελλάδα –μέρος του ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου 7,7 δισ. ευρώ του ομίλου ItalGas για δίκτυα και πάγια– προβλέπει ανάπτυξη 12.500 χιλιομέτρων δικτύου, πλήρη ψηφιοποίηση των υποδομών και εγκατάσταση 900.000 έξυπνων μετρητών. Στόχος, το ελληνικό δίκτυο να καλύψει 1 εκατ. τελικούς χρήστες και να ενισχύσει την ευελιξία του ενεργειακού συστήματος, σε ευθυγράμμιση με τους ευρωπαϊκούς στόχους και το RepowerEU.
Παράλληλα, η διοίκηση προϊδεάζει για πιθανές μειώσεις τιμολογίων μετά το 2027, εφόσον η ΡΑΑΕΥ εγκρίνει στο σύνολό του το επενδυτικό πλάνο. Ωστόσο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αυξήσεων, εάν προκύψουν σημαντικές “υποανακτήσεις” στη λήγουσα ρυθμιστική περίοδο 2023-2026.
Ο νέος χάρτης επεκτάσεων μέχρι το 2031
Το επενδυτικό πρόγραμμα προβλέπει ανάπτυξη νέου δικτύου σε όλη την Ελλάδα, από τη Θράκη μέχρι την Πελοπόννησο και από την Ήπειρο έως την Αττική. Σύμφωνα με τις παρουσιάσεις της εταιρείας και την απομαγνητοφώνηση της συνέντευξης τύπου, τα έργα ανά περιφέρεια έχουν ως εξής:
Ανατολική Μακεδονία – Θράκη
Επένδυση: 47,1 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +189 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 22.300
Πόλεις: Δράμα, Ξάνθη, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ορεστιάδα, Καβάλα
Κεντρική Μακεδονία
Επένδυση: 36,1 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +172 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 15.000
Πόλεις: Κατερίνη, Βέροια, Σέρρες, Αλεξάνδρεια, Γιαννιτσά, Κιλκίς
Δυτική Μακεδονία
Επένδυση: 19,9 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +69 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 7.900
Πόλεις: Καστοριά, Εορδαία, Άργος Ορεστικό, Αμύνταιο, Γρεβενά, Φλώρινα
Κεντρική Ελλάδα
Επένδυση: 33,4 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +97 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 19.600
Πόλεις: Λαμία, Λειβαδιά, Πελαγία, Στυλίδα, Καρπενήσι, Άμφισσα, Θήβα, Τανάγρα, Χαλκίδα
Δυτική Ελλάδα
Επένδυση: 40,7 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +172 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 12.900
Πόλεις: Πάτρα, Αγρίνιο, Πύργος
Ήπειρος
Επένδυση: 39,6 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +180 χλμ
Νέοι καταναλωτές: 6.600
Πόλεις: Ιωάννινα, Ζίτσα, Άρτα, Πρέβεζα, Ηγουμενίτσα
Η περιοχή θεωρείται “μεγάλο επίτευγμα”, καθώς ήδη ολοκληρώθηκε μονάδα μικρής κλίμακας LNG στα Ιωάννινα, που αναμένεται να ενεργοποιηθεί με τις πρώτες βιομηχανίες εντός 2026.
Θεσσαλονίκη
Επένδυση: 81,7 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +319 χλμ
Νέοι πελάτες: 57.500
Θεσσαλία
Επένδυση: 70,1 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +279 χλμ
Νέοι πελάτες: 30.100
Αττική
Επένδυση: 138 εκατ. ευρώ
Δίκτυο: +565 χλμ
Νέοι πελάτες: 85.900
Οι επενδύσεις αυτές εντάσσονται στη στρατηγική της εταιρείας να ολοκληρώσει την ανάπτυξη νέων περιοχών, να ψηφιοποιήσει πλήρως την υποδομή και να ενισχύσει το ρόλο των δικτύων ως φορέων “ευελιξίας” για την υψηλή διείσδυση ΑΠΕ. Όπως τόνισε ο CEO Paolo Gallo, οι υποδομές αερίου αποτελούν κρίσιμο κομμάτι της ενεργειακής μετάβασης και δεν μπορούν να αποκλειστούν από τον σχεδιασμό ενεργειακής ασφάλειας και κόστους.
Ψηφιοποίηση – Έξυπνοι μετρητές – Βιομεθάνιο
Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί το άλλο μεγάλο σκέλος του σχεδίου, συνολικού ύψους 108 εκατ. ευρώ. Περιλαμβάνει:
– Πλήρη ψηφιοποίηση των παγίων, ήδη ολοκληρωμένη για το υφιστάμενο δίκτυο
– Ενοποίηση συστημάτων SCADA και GIS
– Αντικατάσταση 568.000 παλαιών μετρητών έως το 2030, με ιδιόκτητη τεχνολογία Nimbus
– AI για τον έλεγχο και τη διαχείριση του δικτύου
– Δυνατότητα μέτρησης μίγματος φυσικού αερίου–υδρογόνου έως 25%, άρα προσαρμογή στη μετάβαση
Στο βιομεθάνιο, η εταιρεία έχει εντοπίσει 40 μονάδες βιοαερίου σε απόσταση <3 χλμ από το δίκτυο και στοχεύει σε έως 17 συνδέσεις τα επόμενα χρόνια, αναμένοντας την οριστικοποίηση του μηχανισμού ενίσχυσης για επενδύσεις και αναβαθμίσεις των μονάδων.
Τι θα συμβεί με τα τιμολόγια – Μειώσεις ή αυξήσεις;
Το κρίσιμο ερώτημα για τα νοικοκυριά είναι τι θα γίνει με τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις διανομής μετά το 2027, όταν θα ξεκινήσει η νέα ρυθμιστική περίοδος.
Προοπτική μειώσεων αν εγκριθεί το επενδυτικό πλάνο
Η διοίκηση της εταιρείας δήλωσε ξεκάθαρα ότι, υπό τις σημερινές υποθέσεις, εάν η ΡΑΑΕΥ εγκρίνει ολόκληρο το επενδυτικό σχέδιο 2026-2030 οι ταρίφες πρέπει να μειωθούν, καθώς ο πολύ μεγαλύτερος αριθμός καταναλωτών επιμερίζει το κόστος των επενδύσεων. “Όσο περισσότεροι είναι οι πελάτες, τόσο λιγότερο πληρώνει ο καθένας” υπογράμμισε η διοίκηση.
Ενδεχόμενο αυξήσεων λόγω υποανακτήσεων
Η άλλη όψη αφορά την υπάρχουσα ρυθμιστική περίοδο 2023-2026:
Εάν καταγραφούν μεγάλες υποανακτήσεις (δηλαδή έσοδα μικρότερα από τα εγκεκριμένα), τότε ο Ρυθμιστής μπορεί να εγκρίνει αυξήσεις τιμολογίων για τα έτη μετά το 2027, πιθανότατα επιμερισμένες σε περισσότερα χρόνια, ώστε να είναι ήπια η επιβάρυνση.
Η εταιρεία τονίζει ότι σήμερα δεν υπάρχει εικόνα για το τελικό ύψος των υποανακτήσεων και ότι όλα θα ξεκαθαρίσουν μετά την απόφαση της ΡΑΑΕΥ για το επενδυτικό πλάνο και την υποβολή της πρότασης τιμολογίων τον Μάρτιο 2026.
Το 2026 πάντως οι ταρίφες θα παραμείνουν σταθερές, καθώς είναι το τελευταίο έτος της τρέχουσας ρυθμιστικής περιόδου και οι τιμές έχουν ήδη “κλειδώσει”.
Πόσο υψηλή είναι η ζήτηση
Η εταιρεία διαβεβαιώνει ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ευρωπαϊκής πολιτικής πίεσης προς εξηλεκτρισμό. Ειδικά στις ψυχρές περιοχές το 2025 διπλασιάστηκε ο αριθμός νέων συνδέσεων σε σχέση με το 2024 και σε κάθε νέα πόλη η ενεργοποίηση συνοδεύεται από “εκρηκτική” αύξηση αιτήσεων. Σύμφωνα με την ΕΝΑΟΝ το φυσικό αέριο παραμένει η πιο αποδοτική λύση σε κτίρια με χαμηλή μόνωση, σύμφωνα με μελέτη του ΕΜΠ για λογαριασμό της εταιρείας.
