Την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα σταθερή κουλτούρα συντήρησης των δημόσιων υποδομών και να αξιοποιήσει συστηματικά τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας για την πρόληψη προβλημάτων και τη βελτίωση της ασφάλειας υπογράμμισε ο γενικός διευθυντής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Νίκος Παναγιωτόπουλος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στο περιθώριο της σημερινής εκδήλωσης παρουσίασης του έργου «Έξυπνες Γέφυρες – Ψηφιακές τεχνολογίες και καινοτομία στη διαχείριση των υποδομών», που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Το έργο υλοποιείται από το ΤΕΕ, σε συνεργασία με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με χρηματοδότηση από την ΕΕ – NextGenerationEU, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». Αφορά, δε, την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών, για την παρακολούθηση οδικών και σιδηροδρομικών γεφυρών.
Νέο μοντέλο διαχείρισης υποδομών
Όπως εξήγησε ο κ. Παναγιωτόπουλος, το έργο εισάγει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των τεχνικών υποδομών, βασισμένο στη συνεχή παρακολούθηση και στην αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. «Οι γέφυρες παύουν να είναι ένα παθητικό στοιχείο των υποδομών, το οποίο εξετάζουμε μόνο όταν εμφανιστεί κάποια βλάβη. Πλέον μπορούμε να παρακολουθούμε ηλεκτρονικά τη “δομική τους υγεία” σε πραγματικό χρόνο μέσω ειδικών αισθητήρων», ανέφερε.
Στο πλαίσιο του έργου έχουν εγκατασταθεί συστήματα παρακολούθησης σε 270 γέφυρες σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων περίπου 150 είναι σιδηροδρομικές και οι υπόλοιπες οδικές. Οι γέφυρες επιλέχθηκαν από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τις Περιφέρειες και τους αρμόδιους φορείς διαχείρισης.
Οι αισθητήρες καταγράφουν κρίσιμες παραμέτρους, όπως παραμορφώσεις, επιταχύνσεις, στάθμη υδάτων και τη συμπεριφορά των κατασκευών κατά τη διάρκεια σεισμικών γεγονότων, επιτρέποντας τη δημιουργία ενός «φακέλου υγείας» για κάθε γέφυρα. «Αντί να τρέχει ο αρμόδιος στη γέφυρα, φέρνουμε τη γέφυρα στον αρμόδιο», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΤΕΕ, οι μέχρι σήμερα έλεγχοι δεν έχουν αναδείξει εκτεταμένα προβλήματα ανησυχίας. Ωστόσο, η συνεχής συλλογή δεδομένων θα επιτρέψει την καλύτερη αξιολόγηση της συμπεριφοράς των κατασκευών σε βάθος χρόνου.
Παράλληλα, τόνισε ότι η προληπτική συντήρηση μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος παρεμβάσεων, καθώς η έγκαιρη αντιμετώπιση μικρών φθορών είναι πολύ οικονομικότερη από την εκτεταμένη αποκατάσταση ή την ανακατασκευή μιας γέφυρας.
Ο κ. Παναγιωτόπουλος επισήμανε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν περισσότερες από 6000 γέφυρες και χαρακτήρισε το πρόγραμμα «Έξυπνες Γέφυρες» ως ένα πρώτο, πιλοτικό βήμα που θα πρέπει να επεκταθεί. «Πρέπει να μπει στην κουλτούρα μας η έννοια της συντήρησης των υποδομών», τόνισε, παρομοιάζοντας τις δημόσιες υποδομές με ένα όχημα που χρειάζεται τακτικό έλεγχο και συντήρηση, για να παραμείνει ασφαλές και λειτουργικό.
Αναφερόμενος στις δυσκολίες που αντιμετώπισε το έργο, υπογράμμισε ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν ήταν διαθέσιμα τα αρχικά σχέδια των γεφυρών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης τεκμηρίωσης και οργάνωσης των τεχνικών δεδομένων των υποδομών της χώρας.
Το έργο ξεκίνησε το 2021 και, όπως είπε, έχει πλέον ολοκληρωθεί επιτυχώς, επιτυγχάνοντας τους στόχους και τα ορόσημα που είχαν τεθεί στο πλαίσιο της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Προσεισμικός έλεγχος σε 25.000 δημόσια κτίρια
Παράλληλα, ο γενικός διευθυντής του ΤΕΕ αναφέρθηκε σε πρόσφατο πρόγραμμα προσεισμικού ελέγχου δημοσίων κτιρίων, μέσω του οποίου εξετάστηκαν περίπου 25.000 κτίρια σε όλη τη χώρα –κυρίως σχολεία, νοσοκομεία και κέντρα υγείας.
Όπως σημείωσε, τα αποτελέσματα δεν κρίνονται ανησυχητικά, ωστόσο επιβεβαιώνουν την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης και συντήρησης των δημόσιων υποδομών. «Δεν πρέπει να περιμένουμε να μας υποδείξει η φύση ότι υπάρχει πρόβλημα. Οφείλουμε να το γνωρίζουμε και να παρεμβαίνουμε έγκαιρα», επισήμανε.
Ο ρόλος του ΤΕΕ και οι «έξυπνες γέφυρες»
Τη σημασία του έργου «Έξυπνες Γέφυρες» και τον αναβαθμισμένο ρόλο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας στην προώθηση καινοτόμων δράσεων για τις υποδομές και την κοινωνία, υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ, Ηλίας Περτζινίδης, κατά τον χαιρετισμό του στην εκδήλωση. Όπως επισήμανε, το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημαντικής δουλειάς που υλοποιεί τα τελευταία χρόνια το ΤΕΕ, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες προς όφελος των πολιτών και του τεχνικού κόσμου.
Παράλληλα, εξήρε το έργο της διοίκησης του ΤΕΕ και του προέδρου του, Γιώργου Στασινού, σημειώνοντας ότι τα τελευταία χρόνια το Επιμελητήριο έχει εξελιχθεί σε έναν σύγχρονο και δυναμικό θεσμό, με ενεργό ρόλο στις εξελίξεις και ουσιαστική συμβολή στην ανάπτυξη της χώρας.
Σαφείς ρόλοι για τις «έξυπνες γέφυρες»
Την ανάγκη η τεχνολογία να συνοδεύεται από σαφές θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο για την αποτελεσματική διαχείριση των υποδομών υπογράμμισε ο πρόεδρος του Αναπτυξιακού Οργανισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Θάνος Μπέγκας, εκπροσωπώντας την περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Αθηνά Αηδονά.
Όπως ανέφερε, οι «έξυπνες γέφυρες» δεν αποτελούν απλώς ένα τεχνολογικό εργαλείο, αλλά έναν νέο τρόπο προσέγγισης της ασφάλειας των πολιτών, καθώς μπορούν να παρακολουθούν την κατάστασή τους και να προειδοποιούν έγκαιρα για πιθανά προβλήματα προτού αυτά εξελιχθούν σε κινδύνους.
Σημείωσε ότι η πληροφορία που παράγεται από τα συστήματα παρακολούθησης πρέπει να μετατρέπεται άμεσα σε αποφάσεις και δράσεις, τονίζοντας την ανάγκη για ένα ξεκάθαρο, θεσμοθετημένο επιχειρησιακό μοντέλο με διακριτούς ρόλους για το υπουργείο, τις περιφέρειες, τους δήμους και την πολιτική προστασία. «Κανείς να μην περιμένει τον άλλον και κανείς να μην κάνει τη δουλειά του άλλου. Όχι επικαλύψεις, όχι κενά», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, δήλωσε ότι η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας είναι έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο που της αναλογεί, διαθέτοντας τους απαραίτητους μηχανισμούς και τη βούληση, στο πλαίσιο συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων και ευθυνών.
Η τεχνολογία ενισχύει την ασφάλεια των υποδομών
Τη σημασία της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών για την παρακολούθηση και την ασφαλή λειτουργία κρίσιμων υποδομών υπογράμμισε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, χαρακτηρίζοντας το ΤΕΕ κορυφαίο τεχνικό σύμβουλο της Πολιτείας και των φορέων της χώρας και επισημαίνοντας τον ρόλο του στην παροχή υψηλού επιπέδου και πιστοποιημένων υπηρεσιών.
Όπως ανέφερε ο δήμαρχος, οι νέες ψηφιακές εφαρμογές στις γέφυρες και σε άλλες υποδομές συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια των πολιτών, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία των τεχνικών έργων. «Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία και τα ψηφιακά μέσα προκειμένου να παρακολουθούμε τις υποδομές μας, τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία τους, με στόχο τη διασφάλιση της απαιτούμενης ασφάλειας», σημείωσε.
Ειδική μνεία έκανε ο κ. Αγγελούδης στη συνεργασία του Δήμου Θεσσαλονίκης με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, κάνοντας λόγο για κοινές παρεμβάσεις και έργα που χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται στην περιοχή, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση πως η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας πρωταγωνιστεί τόσο στην απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων όσο και στον σχεδιασμό και την υλοποίηση σύγχρονων υποδομών.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε βίντεο του ΤΕΕ για το έργο, ενώ μίλησαν και στελέχη της αναδόχου εταιρείας υλοποίησης, Osmos Hellas ΑΕ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
